Uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2017 r., III Ca 1823/16

uzasadnienie orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2017 r., III Ca 1823/16

Tekst

1 Sygn. akt III Ca 1823 /16

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2016 roku sygn. akt XVIII C 5436/15 Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od G. A. na rzecz (...) Bank (...) Spółka Akcyjna Spółki Akcyjnej z siedzibą we W. kwotę 1 470,97 złotych z umownymi odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP od kwoty 948,18 złotych od dnia 8 lipca 2015 roku do dnia zapłaty, przy czym za okres od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty w wysokości nie większej niż odsetki maksymalne za opóźnienie oraz kwotę 71,38 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.

3 Apelację od powyższego orzeczenia złożył pozwany, który zaskarżając wyrok w całości zarzucił naruszenie prawa procesowego, co bezpośrednio doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia, a mianowicie przepisów art. 328 kpc, 126¹ kpc, 232 kpc, art. 3 kpc, 505 ³⁷ kpc, art. 130 kpc, art. 207 kpc, art. 167 kpc, art. 187 kpc, art. 233 kpc, art. 505 ³²kpc, art. 485 kpc, art. 89 i 87 kpc, art. 325 kpc, art. 245 kpc, art. 499 kpc, art. 129 kpc, art. 130 ³kpc oraz przepisów prawa materialnego, tj art. 6 kc, art. 481 kc, art. 482 kc, art. 358 kc, art. 359 kc, art. 117 kc i art. 118 kc, art. 998 99 kc, art. 353 ¹kc, art. 119 kc i art. 123 kc, oraz art. 69, 95 ustawy prawo bankowe , a także art. 32 ust 1 w związku z art. 45 ust 1 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe podstawy apelacyjne pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu.

4 Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje .

5 Apelacja nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

6 Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w wyniku prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, które to ustalenia Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne, jak również w następstwie bezbłędnie zastosowanych przepisów prawa materialnego.

7 Stosownie do treści art. 505¹³ § 2 k.p.c., uzasadnienie Sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa, jeżeli nie przeprowadzano postępowania dowodowego.

8 Zaskarżenie merytorycznego orzeczenia w postępowaniu zwykłym w drodze apelacji zostało ukształtowane zasadniczo jako system apelacji pełnej, co wiąże się z brakiem katalogu podstaw zaskarżenia. W postępowaniu uproszczonym wprowadzone zostało odstępstwo od tej reguły, gdyż podstawy zaskarżenia wyroku w drodze apelacji zostały wymienione enumeratywnie i apelację można oprzeć jedynie na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 505⁹ § 11 KPC). W związku z powyższym podstawą zarzutu nie może być np. błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez sąd I instancji. Strona może w apelacji powołać nowe fakty i dowody, tylko gdy ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo potrzeba powołania się na nie wynikła później, jednocześnie wskazując okoliczności usprawiedliwiające zgłoszenie nowych faktów i dowodów dopiero w apelacji (art. 381 KPC).

9 W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe i nie narusza dyspozycji powołanych przez Sąd Rejonowy przepisów prawa proceduralnego i materialnego. Treść bardzo wielu zarzutów, w znacznej części zawartych w sprzeciwie od nakazu zapłaty, a ponownie podniesionych w wywiedzionej przez stronę pozwaną apelacji pozwala na stwierdzenie, iż skarżący jako główne uchybienia wskazał naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i błędne przyjęcie przez Sąd Rejonowy, że powód wykazał wysokość dochodzonego roszczenia i nieuwzględnienie przez Sąd I instancji przedawnienia roszczenia.

10 Używanie wulgarnych określeń przez apelującego należy uznać za niedopuszczalne.

11 Za chybiony należało jednak uznać podniesiony zarzut naruszenia przepisu art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolne przyjęcie, że przedłożone przez powoda dowody nie stanowią dowodu istnienia zadłużenia pozwanego. Przed przystąpieniem do dalszych rozważań przypomnieć jeszcze należy, iż w myśl powołanego wyżej przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji.

12 Jeżeli z określonego materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych to przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona.

13 W kontekście powyższych uwag należy stwierdzić, iż wbrew twierdzeniom apelującego w rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy i nie naruszył dyspozycji art. 233 § 1 k.p.c. Przeprowadzona przez tenże Sąd ocena materiału dowodowego jest w całości logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego, zaś wszelkie podniesione w tym zakresie zarzuty stanowią w istocie jedynie niczym nieuzasadnioną polemikę z prawidłowymi i nieobarczonymi jakimkolwiek błędem ustaleniami Sądu pierwszej instancji.

14 W dniu 3 października 2008 roku pozwany zawarł z (...) Bank (...) Spółka Akcyjna Spółki Akcyjnej z siedzibą we (...) Spółka Akcyjna we W. umowę o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty, na mocy której pozwanemu udzielono limitu kredytowego odnawialnego w wysokości 1000 zł. Pozwany aktywował kartę i korzystał z limitu kredytowego. Należność z tego tytułu pozostaje niespłacona do kwoty 948,18 zł., co wynika z wyciągu transakcji. Umowa została skutecznie przez powoda wypowiedziana, a dokument wypowiedzenia został doręczony pozwanemu 6 maja 2015 roku. Powód załączył również do akt umowę zawartą między stronami, wypowiedzenie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, listę operacji dokonywanych na rachunku bankowym pozwanego, regulamin przyznawania i korzystania z limitu kredytowego V. silver, dwie tabele opłat, wyciąg z ksiąg banku, a nadto wskazał sposób wyliczenia odsetek. Z tych względów słusznie Sąd przyjął za wystarczające do uwzględnienia powództwa.

15 Za nietrafny należało uznać podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia był niezasadny. Bieg terminu przedawnienia roszczenia, jak stanowi art. 120 § 1 k.c. rozpoczyna się z chwilą, gdy roszczenie stało się wymagalne.

16 Za nietrafny należało uznać podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia był niezasadny. Bieg terminu przedawnienia roszczenia, jak stanowi art. 120 § 1 k.c. rozpoczyna się z chwilą, gdy roszczenie stało się wymagalne. W rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia 19 czerwca 2015 roku, kiedy na skutek wypowiedzenia umowy zarówno kapitał, jak i odsetki stały się w całości wymagalne. Pozwany ostatniej spłaty dokonał 18 lipca 2014 roku, co nawet przy przyjęciu przedawnienia roszczenia stanowiło przerwanie biegu terminu przedawnienia. W doktrynie prawa i judykaturze przyjmuje się, że uznanie roszczenia może być dokonane w dwóch formach, jako uznanie właściwe oraz niewłaściwe. Uznanie niewłaściwe stanowi oświadczenie wiedzy dłużnika i przyznanie istnienia obowiązku świadczenia wynikającego z określonego źródła.

17 Jak wynikało z umowy, w kwestiach nią nieuregulowanych oraz stanowiącymi jej integralną część regulaminami w odniesieniu do zobowiązań zaciągniętych w ramach karty miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 września 2002 r. O elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1385 ze zm.).

18 Zatem zgodnie z art. 6 tej ustawy, roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy, jakim była karta ulegają przedawnieniu w terminie dwóch lat.

19 Jeżeli posiadacz karty kredytowej wydanej przez wystawcę na podstawie umowy zawartej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych środkach płatniczych (Dz.U. Nr 169, poz. 1385) zaprzestał wpłacania minimalnej kwoty zadłużenia podawanej każdorazowo w doręczanych mu wyciągach bankowych, bieg dwuletniego terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę tych kwot, rozpoczyna się z upływem dnia wskazanego w wyciągu jako termin zapłaty kwoty minimalnej, nie zaś dopiero po wyczerpaniu limitu kredytu, ustalonego w umowie (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2008 r. I CSK 243/08). Inaczej jednak należy ocenić sytuację, w której przyznany pozwanemu limit kredytu był wykorzystywany przy jednoczesnym niewpłacaniu kwot minimalnych, a zatem z naruszeniem przyjętego zobowiązania. Z dokonanych ustaleń nie wynika, aby został ustalony termin spłacania zadłużenia powstałego wskutek zaprzestania wpłacania przez pozwanego nawet kwot minimalnych. W takiej sytuacji wymagalność roszczenia z tytułu zadłużenia ponad kwoty minimalne podawane w wyciągach należałoby ustalić przy uwzględnieniu uregulowania przyjętego w art. 120 § 1 zdanie drugie KC, zgodnie z którym, jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie. Zwykle jest nią żądanie wykonania świadczenia, którego termin spełnienia nie został ustalony w samej umowie.

20 Jak ustalono strony niniejszego postępowania łączyła umowa o przyznanie limitu kredytowego oraz umowa o wydanie i korzystanie z karty kredytowej, przy czym obie umowy sporządzono na jednym dokumencie. Każda z tych umów przewidywała nadto stosowanie regulaminów: przyznawania i korzystania z limitu kredytowego wraz ze stosowną tabelą opłat i prowizji, a także wydawania i korzystania z karty kredytowej, również z odrębną tabelą opłat i prowizji. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż mimo że łącząca strony umowa miała charakter umowy kredytowej, to jednak o jej zasadniczym charakterze decydowała możliwość korzystania przez pozwaną z karty kredytowej w ramach przyznanego jej limitu kredytowego, a to zaś oznacza, iż umowa ta winna podlegać regulacji na podstawie ustawy z dnia 12 września 2002 roku o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz. U. z 2012 r. poz. 1232), która w art. 6 przewiduje dwuletni termin przedawnienia roszczeń z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy. Pozew w sprawie wniesiono w dniu 14 lipca 2015 roku, a zatem roszczenie nie uległo przedawnieniu.

21 Nie ulega wątpliwości, iż pozwany występował w niniejszej sprawie w charakterze konsumenta i jako konsument zawarł z powodowym Bankiem umowę dotyczącą używania karty kredytowej, co oznacza, że przedstawiony przez powoda wyciąg z ksiąg bankowych nie korzysta w niniejszym postępowaniu z mocy prawnej dokumentu urzędowego. Powołany przez skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 marca 2011 roku (sygn. akt 7/09) wbrew twierdzeniom pozwanego nie oznacza, iż wyciąg z ksiąg bankowych nie ma waloru dowodowego. Trybunał Konstytucyjny uznał niekonstytucyjność art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), ale jak wynika to z uzasadnienia przedmiotowego wyroku analizie podlegał art. 95 ust. 1 Prawa bankowego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 131, poz. 1075 ze zm.), który stanowił, iż: "Księgi rachunkowe banków i sporządzone na ich podstawie wyciągi oraz inne oświadczenia podpisane przez osoby upoważnione do składania oświadczeń w zakresie praw i obowiązków majątkowych banków i opatrzone pieczęcią banku, jak również sporządzone w ten sposób pokwitowania odbioru należności mają moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz ustanowionych na rzecz banku zabezpieczeń i mogą stanowić podstawę do dokonania wpisów w księgach wieczystych". Tym samym cytowany przepis nadawał określonym w tym przepisie rodzajom dokumentów bankowych moc prawną dokumentów urzędowych w odniesieniu do praw i obowiązków wynikających z czynności bankowych oraz zabezpieczeń ustanowionych na rzecz banku, co zmieniało rozkład ciężaru dowodu w tym postępowaniu, osłabiało pozycję konsumenta i naruszało zasadę równości stron. Ostatecznie Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z konstytucją wskazany przepis Prawa bankowego w zakresie jakim nadaje moc prawną dokumentów urzędowych księgom rachunkowym banków oraz wyciągom sporządzonym na podstawie tych ksiąg w postępowaniu dowodowym w sprawach cywilnych, prowadzonych wobec konsumenta, gdy znajdują do nich zastosowanie art. 244 § 1 i art. 252 KPC.

22 Dokument ten ma w tej sytuacji charakter dokumentu prywatnego, stanowiącego - stosownie do treści art. 245 KPC - dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Skoro zatem w niniejszym postępowaniu strona pozwana kwestionuje wysokość jej zobowiązania wobec banku winna wykazać, na czym polega błąd, czy nieścisłość w wyliczeniu przedstawionym przez powoda to jest wyciągu z ksiąg bankowych jako dokumencie prywatnym. Pozwany w toku postępowania w istocie nie składał jakichkolwiek wniosków dowodowych, a kwestionując roszczenie powoda ograniczał się do treści wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego zgłaszał wiele zarzutów proceduralnych bez jednak inicjatywy dowodowej.

23 Z tych względów Sąd Okręgowy w Łodzi w oparciu o art. 385 kpc oddalił apelację jako bezzasadną.