Wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 18 maja 2026 r., V U 93/26

wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 18 maja 2026 r., V U 93/26

Tekst

1 Sygn. akt V U 93/26

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 18 maja 2026 r.

3 Sąd Okręgowy w Kaliszu V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący: Sędzia Romuald Kompanowski

6 Protokolant: st.sekr.sądowy Piotr Durajczyk

7 po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2026 r. w Kaliszu

8 odwołania P. W.

9 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R..

10 z dnia 25 listopada 2025 r. Nr (...)

11 w sprawie P. W.

12 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R..

13 o emeryturę pomostową

14 1. Zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. z dnia 25 listopada 2025 r. znak (...) w ten sposób, że przyznaje odwołującemu P. W. prawo do emerytury pomostowej poczynając od 1 października 2025r.

15 2. Zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. na rzecz odwołującego P. W. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

16 Sędzia Romuald Kompanowski

Uzasadnienie

17 Decyzją z 25 listopada 2025 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.. odmówił P. W. prawa do emerytury pomostowej albowiem po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywał prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych oraz nie legitymuje się wymaganym co najmniej 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy nie uwzględnił okresów zatrudnienia w warunkach szczególnych: od 1.04.2003 r. do 31.12.2003 r. i od 1.01.2004 r. do 31.12.2004 r. z uwagi na błędnie wystawione świadectwo pracy w warunkach szczególnych oraz okresu od 1.01.2009 r. ponieważ nie został zgłoszony do ZUS jako pracownik zatrudniony w warunkach szczególnych.

18 Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. W.. W uzasadnieniu wskazał, że wykonywał pracę w szczególnych warunkach w zakwestionowanych przez ZUS okresach.

19 Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu organ rentowy powołał się na tę samą argumentację co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

20 Sąd ustalił, co następuje:

21 Odwołujący P. W. urodzony (...) został zatrudniony 3 stycznia 2005 r. w firmie (...) sp. jawna S. L., Ł. L., T. W. w R.. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego w wymiarze pełnego etatu. Jako rodzaj pracy został wskazany odwołującemu przewóz towarów niebezpiecznych wraz z załadunkiem a następnie rozładunkiem takich towarów. Zatrudnienie odwołującego w powyższym zakładzie ustało z dniem 31 maja 2010 r. Pracodawca wystawił odwołującemu świadectwo pracy potwierdzając w nim wykonywanie pracy kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony przewożącego materiały niebezpieczne ( gaz płynny ).

22 dowód: akta osobowe odwołującego z firmy (...) spółka jawna.

23 W okresie wskazanego wyżej zatrudnienia odwołujący kierował samochodem ciężarowym oznaczonym tablicą koloru pomarańczowego. Taka tablica umieszczana była na pojeździe ponieważ przewożony w naczepie typu cysterna gaz płynny. Odwołujący realizował przewozy takiego produktu z E. do bazy paliw w R.. a nadwyżkę paliwa – do indywidualnych odbiorców gazu w okolicach R.. Taki kurs z R.. do E. i z powrotem trwa co najmniej 24 godziny. W tym mieści się czas kierowania oraz czas przerwy i odpoczynku odpowiednio do obowiązujących uregulowań czasu pracy kierowców. W każdym tygodniu odwołujący realizował kilka takich kursów. Kurs z R.. do E. odbywał się samochodem bez ładunku. Za każdym razem, gdy był ładowany towar zakwalifikowany jako (...) kierowca realizował kursy z odsłoniętą pomarańczową tablicą z przodu i z tyłu pojazdu.

24 dowód: zeznania świadków: S. L., Z. W.,

25 zeznania odwołującego

26 Zaliczony przez organ rentowy okres pracy odwołującego w warunkach szczególnych to 14 lat 10 miesięcy i 6 dni przypadający w latach 1992 – 2003 oraz 2005 - 2008.

27 / bezsporne /

28 Sąd zważył, co następuje:

29 Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 19.12.2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018, poz. 1924), prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem art. 5-12, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:

30 1) urodził się po dniu 31 grudnia 1948r.;

31 2) ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;

32 3) osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;

33 4) ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;

34 5) po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

35 Jak wynika z przepisu art. 49 cyt. ustawy, prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:

36 1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3;

37 2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12;

38 3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.

39 Jak stanowi art. 3 ust.1 i 3 cyt. ustawy, prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.

40 Z kolei prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy.

41 Powyższa definicja ma charakter węższy niż definicja pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w porównaniu z definicją zawartą w art. 32 i 33 ustawy z dnia 13 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis art. 32 ust. 2 ustawy emerytalnej stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.

42 Regulacje w przedmiocie wieku emerytalnego, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których przysługuje prawo do wcześniejszej emerytury znajdują się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Natomiast wykazy prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zostały zawarte w wykazach A i B stanowiących załącznik do ww. rozporządzenia. Nadto w § 1 ust. 2 tegoż rozporządzenia w przedmiocie sprecyzowania stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach ustawodawca odsyła do odpowiednich przepisów resortowych.

43 W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulegało wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał prace stanowiącą pracę w warunkach szczególnych według ww. obowiązujących regulacji.

44 Jak ustalono kursy zakwalifikowane jako (...) – z odsłoniętą pomarańczową tablicą z przodu i z tyłu pojazdu odbywały się regularnie. Jedynie zmienna była ich ilość w każdym miesiącu.

45 Należy jednak zauważyć, że art. 3 ust. 4 i 5 ustawy o emeryturach pomostowych nie wskazuje - jako warunku koniecznego - wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze stale. Zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, za pracowników wykonujących prace w szczególnym charakterze uważa się pracowników wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy, w pełnym wymiarze czasu pracy, prace, o których mowa w ust. 1 i 3. Wymaganie to (pełny wymiar czasu pracy) jest związane z czasem narażenia pracownika na wpływ czynników ryzyka wymienionych w art. 3 ustawy o emeryturach pomostowych.

46 Wykładnia art. 4 pkt 6 ustawy o emeryturach pomostowych nie wskazuje, aby ustawodawca określił minimalny okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych. Prawo do emerytury pomostowej przysługuje takiej osobie, która oprócz spełnienia innych warunków, wykazuje okres pracy w warunkach szczególnych.

47 W ocenie Sądu uwzględnienie do pracy w warunkach szczególnych czy w szczególnym charakterze okresu zatrudnienia na stanowiskach wymienionych w art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o emeryturach pomostowych nie zależy od tego, przez jaki okres po 31 grudnia 2008 r., tj. przez jaką liczbę dni, miesięcy praca była wykonywana, lecz od okoliczności, warunków jej wykonywania. Stawianie bowiem dodatkowych wymogów koniecznych do uzyskania prawa do emerytury pomostowej, nieprzewidzianych w ustawie, jest nieuprawnione.

48 Nadto jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2022 r. sygn. III UZP 2/22, nabycie prawa do emerytury pomostowej nie jest uzależnione od wykonywania, po dniu 31 grudnia 2008 r., pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przez okres przynajmniej jednego miesiąca (art. 4 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, jednolity tekst: Dz. U. z 2018 r., poz. 1924 ze zm.).

49 Uwzględniając zatem powyższe oceny, stwierdzić należy, że P. W. spełnia warunek wykonywania po dniu 31 grudnia 2008r. pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 cytowanej na wstępie ustawy.

50 W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe, w szczególności w świetle dołączonych do sprawy akt osobowych odwołującego i korespondujących z tymi aktami zeznań świadków i zeznań odwołującego pozwoliło na jednoznaczne ustalenie, że wnioskodawca w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 maja 2010 r. wykonywał pracę kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony przy przewozie towarów niebezpiecznych. Była to praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy. Praca ta spełniała warunki wymienione w załączniku numer 2 do cytowanej wyżej ustawy o emeryturach pomostowych.

51 Doliczenie powyższego okresu – przypadającego po 31 grudnia 2008 r. - do okresu uznanego przez ZUS sprawi o ponad 15-letnim okresie pracy w warunkach szczególnych tj. warunek z art. 4 pkt 2 ustawy ( tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 6.10.2022 r. w sprawie III USKP 159/21 )

52 Odwołujący zatem spełnił wymienione na wstępie warunki do przyznania mu prawa do emerytury w trybie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych.

53 Skutkiem powyższego Sąd Okręgowy zmienił zaskarżoną decyzję ZUS stosownie do art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. i przyznał odwołującemu prawo do emerytury pomostowej od 1 października 2025 r.

54 Uzasadnione zatem było rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 sentencji wyroku.

55 O kosztach zastępstwa procesowego sąd orzekł w punkcie 2 sentencji wyroku mając na uwadze przepis art. 98 § 1, 1¹ i 3 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.

56 sędzia Romuald Kompanowski