Postanowienie Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 12 grudnia 2017 r., II Cz 696/17

postanowienie Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 12 grudnia 2017 r., II Cz 696/17

Tekst

1 Sygn. akt II Cz 696/17

POSTANOWIENIE

2 K., dnia 12 grudnia 2017 r.

3 Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: SSO Barbara Mokras

6 po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia/ 2017 r. w Kaliszu

7 na posiedzeniu niejawnym

8 sprawy z wniosku wierzyciela Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa

9 przeciwko dłużnikowi R. P.

10 o egzekucję świadczenia pieniężnego

11 na skutek skargi dłużnika na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim Ł. K. w sprawie Km 2090/16 z dnia 8 czerwca 2017 r. polegającej na wydaniu postanowienia o obciążeniu dłużnika kosztami postępowania egzekucyjnego

12 w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

13 w przedmiocie zażalenia dłużnika R. P.

14 na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim

15 z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt I Co 1466/17

16 p o s t a n a w i a :

17 oddalić zażalenie.

18 SSO Barbara Mokras

19 Sygn. akt II Cz 696/17

Uzasadnienie

20 Postanowieniem z dnia 11 października 2017 r., Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił wniosek R. P. o zwolnienie od kosztów.

21 Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł dłużnik, zaskarżając je w całości i domagając się w istocie jego zmiany poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

22 Sąd Okręgowy, zważył co następuje:

23 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

24 Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan majątkowy dłużnika, jego dochody i prawidłowo ocenił, że uwzględniając wydatki R. P. jest on w stanie ponieść koszty sądowe.

25 Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.) strona dokonująca czynności procesowej, od której należy pobrać opłatę sądową, co do zasady obowiązana jest ponieść te koszty, gdyż sprawy cywilne są prowadzone na koszt stron, czy też uczestników postępowania.

26 W sytuacjach wyjątkowych, a w stosunku do osób fizycznych, taką sytuację wyjątkową opisuje art. 102 ust. 1 cytowanej ustawy, może się ona ubiegać o zwolnienie od kosztów sądowych.

27 Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy. Nie bez znaczenia jest fakt, iż w razie przegrania sporu przez osobę zwolnioną od kosztów sądowych - następuje to na koszt Skarbu Państwa, a więc wszystkich podatników. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też zwolnienia mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., FZ 478/04, LEX nr 393645 oraz z dnia 31 lipca 2008 r., II FZ 297/08, LEX nr 493855).

28 W swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy wyraził również pogląd, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób najuboższych, które bez drastycznego ograniczenia bieżących kosztów związanych z ich egzystencją nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Chodzi zatem o sytuacje, w których strona nie tylko wykaże, że nie posiada bieżących dochodów, czy też jakichkolwiek oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów związanych z toczącym się postępowaniem sądowym, ale również nie jest w stanie w żaden sposób takich środków zdobyć w oparciu o majątek, którego jest właścicielem. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84).

29 Dla wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi do utrzymania (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 1980 r., I CZ 99/80).

30 Wskazać również należy, że instytucja zwolnienia od kosztów nie służy utrzymaniu dotychczasowego poziomu życia, skoro granicą określoną w art. 102 u.k.s.c. jest utrzymanie konieczne wnioskującego i jego rodziny, lecz ma uczynić realną drogę sądową, na skutek indywidualizacji opłaty sądowej.

31 Dłużnik w swoim oświadczeniu majątkowym pominął, iż otrzymuje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenie w wysokości 2439,79 zł. Należy również podkreślić, iż R. P. nie posiada środków finansowych z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych kredytów. Obowiązek spłaty zadłużenia nie może wyprzedzać obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. W tej sytuacji dłużnik nie może korzystać z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych.

32 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił zażalenia, jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

33 SSO Barbara Mokras