Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9 marca 2021 r., VIII U 193/21

wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 9 marca 2021 r., VIII U 193/21

Tekst

1 Sygn. akt VIII U 193/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 9 marca 2021 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący Sędzia SO Grażyna Łazowska

6 po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2021 r. w Gliwicach

7 na posiedzeniu niejawnym

8 sprawy E. L.

9 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

10 o podleganie ubezpieczeniom społecznym

11 na skutek odwołania E. L.

12 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

13 z dnia 15 stycznia 2021 r., nr (...)

14 na mocy art. 477¹⁴ § 2¹ k.p.c. uchyla zaskarżoną decyzję i sprawę przekazuje Zakładowi Ubezpieczeń Społeczny Oddział w Z. do ponownego rozpoznania.

15 (-)Sędzia Grażyna Łazowska

16 Sygn. akt VIII U 193/21

Uzasadnienie

17 Decyzją z 15 stycznia 2021r. organ rentowy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. stwierdził, że E. L. jako pracownik u płatnika składek Sklep (...) S.C. M. K., D. T. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 lutego 2020r.

18 O decyzji odwołała się E. L..

19 Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zajęte

20 w decyzji skarżonej.

21 Sąd zważył, co następuje:

22 Skarżona decyzja z 15 stycznia 2021r. dotyczy kwestii podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu pracowniczemu. Stroną tego postępowania powinien być zatem płatnik składek na te ubezpieczenia, którym zgodnie z art.4 pkt 2 lit a ustawy z 13 października 1998r.

23 o systemie ubezpieczeń społecznych ( tj. Dz.U. z 2020r., poz.266 ze zm. ) jest pracodawca.

24 Zgodnie z art. 3 Kodeksu pracy, pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Spółka cywilna uregulowana została w art.860 k.c. i następnych. Spółka ta nie ma podmiotowości prawnej, czego konsekwencje wyrażają się między innymi w tym, że stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników; odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, a nie spółka oraz w tym, że występuje ona w obrocie, w tym także w procesie, poprzez wspólników. Także wspólnicy spółki cywilnej są solidarnie płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne pracowników i do nich powinna być skierowana zaskarżona decyzja ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2014r. sygn. II Uz 34/14 ). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2008r., I OSK 952/07 decyzja skierowana w stosunku do podmiotu, który nigdy nie był i nie mógł być stroną, jest aktem nieistniejącym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego a także sądów powszechnych ugruntowany jest pogląd, że sąd w postępowaniu cywilnym, w tym sąd ubezpieczeń społecznych, może i powinien dostrzegać wady decyzji administracyjnej, które decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego jako przedmiotu odwołania, a więc gdy decyzja taka została wydana przez organ niepowołany lub w zakresie przedmiotu orzeczenia bez jakiejkolwiek podstawy w obowiązującym prawie materialnym, względnie z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego. W takich przypadkach decyzja jest bowiem bezwzględnie nieważna (nieistniejąca prawnie) i nie wywołuje skutków prawnych. Dotyczy to także decyzji nieistniejącej z uwagi na wydanie jej w stosunku do podmiotu, który nie jest i nie mógł być stroną postępowania, tak jak w niniejszej sprawie spółka cywilna. W wyroku z 14 grudnia 2017r. sygn.. II UK 643/16 ( Lex nr 2630492 ) Sąd Najwyższy stwierdził, że decyzja wymiarowa adresowana do spółki cywilnej podlega uchyleniu (art. 477 ¹⁴a k.p.c.) jako decyzja nieistniająca, ponieważ spółka taka nie jest płatnikiem składek w rozumieniu art. 4 pkt 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

25 Przenosząc powyższe na grunt rozpoznania niniejszej sprawy Sąd stwierdził,

26 że skarżona decyzja była od początku wadliwa jako skierowana do spółki cywilnej, która nie ma podmiotowości prawnej i nie mogła być stroną postępowania. Wydana została zatem

27 z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przez organem rentowym. W takiej sytuacji zgodnie z art. 477 ¹⁴ § 2 ¹ k.p.c. podlega ona uchyleniu a sprawa przekazaniu organowi rentowemu do ponownego rozpoznania, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.

28 Zgodnie z art. 477 ¹⁴ § 2 ¹ k.p.c. jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.

29 Przepis powyższy został dodany przez art.1 pkt 169 ustawy z 4 lipca 2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ( ( Dz.U. poz.1469

30 ze zm. ) zmieniający ustawę z dniem 7 listopada 2019r. i umożliwia badanie przez sąd ubezpieczeń społecznych już na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji nie tylko wad wynikających z naruszenia prawa materialnego, lecz także prawa procesowego. Jak wynika z uzasadnienia projektu z 2019r., niezależnie od tego, czy wady te dotyczą formy, czy treści decyzji, ich wspólną cechą jest to, że naruszają przepisy o postępowaniu przed organem rentowym w takim stopniu, że ich konwalidacja jest niemożliwa.

31 (-)Sędzia Grażyna Łazowska