Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2015 r., III Cz 123/15

postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2015 r., III Cz 123/15

Tekst

1 Sygn. akt III Cz 123/15

POSTANOWIENIE

2 Dnia 7 kwietnia 2015 r.

3 Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

4 Przewodniczący-Sędzia: SO Gabriela Sobczyk

5 Sędziowie: SO Krystyna Hadryś

6 SO Andrzej Dyrda (spr.)

7 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2015 r.

8 sprawy z wniosku (...) w W.

9 przy udziale M. K. (1), A. K. (1), M. K. (2), L. W., P. W., J. P., B. D., A. P., M. P. i K. D.

10 o stwierdzenie nabycia spadku po A. K. (2)

11 na skutek zażalenia wnioskodawcy

12 na postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach

13 z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt I Ns 1158/12

14 postanawia:

15 oddalić zażalenie.

16 SSO Andrzej Dyrda SSO Gabriela Sobczyk SSO Krystyna Hadryś

17 Sygn. akt III Cz 123/15

Uzasadnienie

18 Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach postanowieniem z dnia 17 lipca 2014 roku zawiesił postępowanie w sprawie z wniosku (...) w W. z udziałem M. K. (1), A. K. (1), M. K. (2), L. W., P. W., J. P., B. D., A. P., M. P., K. D. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K. (2). W uzasadnieniu wskazał, że uczestniczka postępowania M. K. (2) zmarła dnia (...) 2013 roku. Sądowi z urzędu wiadomo, że jej następcy prawni kolejno odrzucają spadek, co utrudnia ustalenie kręgu spadkobierców, których można wezwać do udziału w sprawie w miejsce zmarłej uczestniczki. Uwzględniając tą okoliczność, Sąd zawiesił postępowanie na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k p c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. do czasu wskazania kręgu spadkobierców.

19 Zażalenie na to postanowienie wniosła wnioskodawczyni zarzucając naruszenie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie wprost art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. i zaniechanie wykładni z uwzględnieniem art. 13 § 2 k.p.c. w związku z art. 670 k.p.c. i art. 677 § 1 k.p.c. określających przedmiot postępowania i zakres kognicji sądu, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż prowadzi do eskalacji postępowania zamiast jego zakończenia; art. 670 k.p.c. i art. 677 § 1 k.p.c. przez naruszenie zakresu kognicji sądu i przedmiotu postępowania i badanie kręgu spadkobierców po M. K. (2) zamiast wyłącznie po A. K. (2), które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż prowadzi do eskalacji postępowania zamiast jego zakończenia; art. 328 § 2 k.p.c. przez zaniechanie pełnego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, dlaczego w szczególności przez zaniechanie wyjaśnienia dlaczego postępowania nie może toczyć się bez udziału spadkobierców po M. K. (2), skoro zmarła ona już co najmniej po 6 miesiącach od zawiadomienia jej o niniejszym postępowaniu. Nadto zarzuciła sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym, w szczególności ustalenia, że zachodzi konieczność wezwania do udziału w postępowaniu spadkobierców po M. K. (2), choć zmarła ona już co najmniej po 6 miesiącach od zawiadomienia jej o niniejszym postępowaniu i nie zachodziło zagrożenie naruszenia jej praw.

20 Na tych podstawach wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od spadkobierców po A. K. (2) na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

21 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

22 W postępowaniu o stwierdzeniu nabycia spadku, ustawodawca w art. 670 k.p.c. nałożył na Sąd obowiązek badania z urzędu osoby spadkodawcy. W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku rola sądu jest determinowana ustawowym nakazem działania z urzędu, a rozstrzygnięcie zapada niezależnie od wniosków i stanowiska stron, lecz stosownie do wyników postępowania dowodowego oraz norm prawa materialnego, mających zastosowanie w danym stanie faktycznym. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2011r., I CSK 12/11).

23 Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c., w postępowaniu nieprocesowym mają odpowiednie zastosowanie przepisy o procesie. Niemniej jednak odpowiednie ich stosowanie musi uwzględniać nie tylko istotę postępowania nieprocesowego, ale również całokształt regulacji prawnych normujących dane postępowanie, a w szczególności wskazany powyżej cel postępowania o stwierdzenie nabycia spadku.

24 Należy także zwrócić uwagę, że w przypadku śmierci uczestnika postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2011r. (V CSK 363/10) prowadzone postępowanie może toczyć się bez udziału jego spadkobierców, a zatem nie ma podstaw do obligatoryjnego zawieszenia postępowania, w oparciu o art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., przy czym nie została wyłączona możliwość zawieszenia postępowania z powodu śmierci uczestnika postępowania, w sytuacji uznania tego przez sąd za celowe, w okolicznościach konkretnej sprawy.

25 Uwzględniając wskazane powyżej okoliczności, Sąd Okręgowy uznał, że wskazane przez Sąd Rejonowy okoliczności uzasadniały zawieszenie postępowania. Uzasadnienie dla podjęcia przez Sąd Rejonowy takiej czynności procesowej ma podstawę w skutkach prawnych wynikających z art. 1020 k.c. Zgodnie z nim, spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Dlatego też po odrzuceniu spadku przez spadkobiercę ustawowego, dziedziczącego spadek w pierwszej kolejności, sąd prowadzący postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku powinien wezwać do udziału w sprawie - jako zainteresowane - osoby nabywające spadek w dalszej kolejności według ogólnych reguł dziedziczenia ustawowego (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 grudnia 1992r., II CRN 135/92). Wobec zatem nieustalenia kręgu spadkobierców, których można wezwać do udziału w sprawie w miejsce zmarłej uczestniczki, zawieszenie postępowania w sprawie było uzasadnione.

26 Wobec powyższego należało oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i 13 § 2 k.p.c.

27 SSO Andrzej Dyrda SSO Gabriela Sobczyk SSO Krystyna Hadryś