Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2014 r., V KK 295/14
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2014 r., V KK 295/14
Tekst
1 Sygn. akt V KK 295/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
2 Dnia 27 października 2014 r.
3 Sąd Najwyższy w składzie:
4 SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący)
5 SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)
6 SSN Andrzej Ryński
7 Protokolant Katarzyna Wełpa
8 w sprawie R. P.
9 oskarżonego z art. 286 § 1 k.k.
10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 27 października 2014 r.,
11 kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 27 czerwca 2013 r.
12 uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
13 Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
14 2
15 R.P. został oskarżony o to, że w okresie od listopada 2010 r. do kwietnia 2011 r. w G. i N., działając w ramach z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził właściciela stacji paliw A. M. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 5757,77 w ten sposób, że wprowadził go w błąd co do zamiaru zapłaty za zakupiony olej napędowy, czym działał na szkodę w/w, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. Jednocześnie, w akcie oskarżenia prokurator zamieścił wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, o jakim mowa w art. 335 § 1 k.p.k., za zgodą R. P., która miała być wyrażona podczas przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu 5 marca 2013 r. oraz wymierzenie kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat próby i zobowiązanie w trybie art. 72 § 2 k.k. do naprawienia szkody w terminie dziesięciu miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.
16 Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r., uznał R. P. za winnego zarzucanego czynu, tj. dokonania przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na podstawie powołanych przepisów wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności. Wykonanie orzeczonych kar pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone wobec ówcześnie oskarżonego na okres 3 lat próby. Orzeczono także o obowiązku naprawienia szkody w terminie dziesięciu miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku przez zapłacenie kwoty 5757,77 zł na rzecz pokrzywdzonego.
17 Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się bez postępowania odwoławczego.
18 Obecnie, kasację na korzyść skazanego od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. polegające na uznaniu, że istnieją podstawy do uwzględnienia wniosku prokuratora o skazanie R. P. bez przeprowadzenia rozprawy, pomimo braku zgody oskarżonego na wydanie orzeczenia w warunkach określonych w art. 335§ 1 k.p.k..
19 3
20 Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w G. do ponownego rozpoznania.
21 Sąd Najwyższy zważył co następuje.
22 Kasacja wniesiona na korzyść osk. R. P. okazała się oczywiście zasadna, co przemawiało za rozpoznaniem jej na posiedzeniu w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k., a w konsekwencji także za uwzględnieniem sformułowanego w niej zarzutu oraz wniosku. Zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w G. dotknięty jest rażącą obrazą norm procesowych wskazanych przez Autora kasacji.
23 Przepis art. 335 § 1 k.p.k. – obok innych wymienionych tam warunków – zezwala na złożenie przez prokuratora wniosku o wydanie wyroku i wymierzenie kary bez rozprawy wyłącznie wtedy, gdy ten oskarżyciel publiczny dysponuje zgodą oskarżonego na takie postąpienie. Z kolei, przepis art. 343 § 7 k.p.k. uzależnia uwzględnienie wniosku o skazanie bez rozprawy od spełnienia wszystkich wymagań określonych w art. 335 § 1 k.p.k.. Jest przy tym oczywiste, że weryfikacja przesłanek umożliwiających orzekanie w tym trybie pozostaje obowiązkiem sądu. Ustalenie, że nie zostały one spełnione lub zaproponowane warunki nie odpowiadają prawu, obliguje do rozpoznawania sprawy na zasadach ogólnych, ze wszystkimi konsekwencjami takiego stanu rzeczy.
24 W realiach tej sprawy już wniosek prokuratora nie odpowiadał istniejącej rzeczywistości, skoro wbrew wyraźnemu oświadczeniu ówcześnie podejrzanego R. P., zawierał stwierdzenie o uzgodnieniu z nim proponowanego wymiaru kary i środka karnego. W rzeczywistości bowiem podejrzany w sposób jednoznaczny nie wyraził zgody na karę proponowaną przez prokuratora i żądał skierowania sprawy do sądu (k. - 56). Brak kontroli wniosku prokuratora i bezkrytyczne ograniczenie się do treści zawartej w akcie oskarżenia bez zapoznania się z podstawowym dowodem w postaci wyjaśnień oskarżonego sprawiły, że Sąd Rejonowy w G. wydał wyrok na posiedzeniu przy zastosowaniu trybu postępowania, co do którego nie zostały spełnione ustawowe warunki dopuszczalności. W istniejących realiach niedopuszczalne było bowiem już samo wystąpienie z wnioskiem o skazanie bez rozprawy, a tym bardziej jego uwzględnienie. Stąd też wydanie wyroku w takim trybie stanowiło oczywiste i rażące naruszenie obowiązującej procedury karnej. 4
25 Zarzucone uchybienie jest przy tym tego rodzaju, że wywarło istotny wpływ na przebieg postępowania sądowego, a jednocześnie w sposób zasadniczy ograniczyło możliwości realizowania przez oskarżonego prawa do obrony na rozprawie, a to z kolei mogło realnie wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Taka ocena uzasadniała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. – tym razem w postępowaniu wolnym od zarzuconego uchybienia.
26 Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.