Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CZ 27/14

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r., V CZ 27/14

Tekst

1 Sygn. akt V CZ 27/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 16 kwietnia 2014 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

5 SSN Grzegorz Misiurek

6 SSA Katarzyna Polańska-Farion (sprawozdawca)

7 w sprawie z powództwa M. Z.

8 przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej w W.

9 przy ul. T. […]

10 o zapłatę,

11 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2014 r.,

12 zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 30 grudnia 2013 r.,

13 uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje

14 Sądowi Apelacyjnemu do ponownego

15 rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

16 2

Uzasadnienie

17 Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powoda wobec nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej w części, w jakiej wniosek o całkowite zwolnienie od tej opłaty został oddalony postanowieniem z dnia 5 grudnia 2013 r.

18 W zażaleniu na powyższe postanowienie, powód zarzucił brak podstaw do odmowy zwolnienia go od opłaty od skargi kasacyjnej w całości. Wskazał, że jego sytuacja materialna i życiowa nie poprawiła się od czasu zwolnienia go od kosztów sądowych przy wniesieniu apelacji w rozpoznawanej sprawie, wobec czego nie miał możliwości uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

19 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

20 W zażaleniu powód zawarł wniosek o objęcie kontrolą niezaskarżalnego osobno postanowienia o odmowie zwolnienia go od kosztów sądowych. Wniosek taki jest dopuszczalny na podstawie art. 380 k.p.c. w związku z 3941 § 3 i art. 39821

21 k.p.c. Uzasadniało to ocenę postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r.

22 W wypadku, kiedy na wcześniejszych etapach postępowania stronie przyznawano zwolnienie, oddalenie wniosku o zwolnienie w postępowaniu kasacyjnym wymagałaby stwierdzenia, że położenie skarżącego uległo w jakimś aspekcie poprawie. W postanowieniu o odmowie zwolnienia sąd powinien przytoczyć argumenty wskazujące, że w zmienionej sytuacji majątkowej wnioskodawcy jest on w stanie ponieść konieczne koszty postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 maja 2011 r., II CZ 12/11, Lex nr 847127; z dnia 17 kwietnia 2013 r., V CZ 127/12, Lex nr 1341729; z dnia 28 maja 2013 r. V CZ 12/13, Lex nr 1360358 czy z dnia 27 listopada 2013 r., V CZ 61/13, Lex nr 1421826).

23 Wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego osoby domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniają zarządzenie dochodzenia w trybie art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 3

24 cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. nr 90 z 2010 r., poz. 594 z późn. zm.). Prowadzenie dochodzenia nie jest konieczne wówczas, gdy do dokonania oceny, czy wnioskujący o zwolnienie jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, wystarcza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., V CZ 69/13, Lex nr 1405574). Ten jednak poddany być powinien ocenie według dyrektyw wypływających z art. 233 § 1 k.c., z wyjaśnieniem stanowiska sądu w uzasadnieniu orzeczenia.

25 Zgodzić się można z twierdzeniem, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Sąd Apelacyjny nie przeanalizował oświadczeń majątkowych oraz złożonych dokumentów uzupełniających i nie wyjaśnił w jaki sposób zmieniła się sytuacja rodzinna, materialna i źródła dochodów powoda od czasu poprzedniego rozstrzygnięcia, a także czy zmiana ta pozwala na przyjęcie odmiennej oceny możliwości skarżącego.

26 Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39815

27 § 1 k.p.c.