Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2000 r., V CKN 1485/00

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2000 r., V CKN 1485/00

Tekst

1 Postanowienie z dnia 27 września 2000 r., V CKN 1485/00 Należność podatkowa Skarbu Państwa przypadająca od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zasądzona od członka zarządu (art. 298 § 1 k.h.), podlega zaspokojeniu według kolejności przewidzianej w art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c.

2 Przewodniczący: Sędzia SN Zbigniew Strus (sprawozdawca) Sędziowie SN: Bronisław Czech, Tadeusz Domińczyk

3 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 27 września 2000 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Romana P., Urzędu Skarbowemu w C., Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej „B.” w U., Banku Spółdzielczego w W., w upadłości, Międzynarodowego Zjednoczenia Aparatury Jądrowej „I.” w W., P. Banku w W., Oddziału w K. z udziałem Marii P., Juliana P., Barbary Z. i Donata Z. o podział sumy pochodzącej z licytacji, na skutek kasacji wnioskodawcy syndyka masy upadłości Banku Spółdzielczego w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 9 marca 2000 r.,

4 postanowił oddalić kasację.

Uzasadnienie

5 Syndyk masy upadłości Banku Spółdzielczego w W. wniósł kasację od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z dnia 9 marca 2000 r., którym oddalono między innymi zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zmieniające plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji w ten sposób, że z kwoty wyegzekwowanej od dłużnika Romana P. w wyniku sprzedaży licytacyjnej nieruchomości stanowiącej wspólny majątek tego dłużnika i jego małżonki, przyznano kwotę 10 640,70 zł Skarbowi Państwa, Urzędowi Skarbowemu w C. Powołując pierwszą podstawę kasacji, skarżący zarzucił naruszenie art. 298 § 1 k.h. oraz art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c., polegające na błędnym uznaniu, że wierzytelność zasądzona od dłużnika na podstawie art. 298 § 1 k.h. ma charakter należności podatkowych w rozumieniu art. 1025 § 1 pkt 3 k.p.c. Nie kwestionując odpowiedzialności spółki z tytułu podatków, skarżący wyraził pogląd, że zasądzenie jej przez sąd od członka zarządu pozbawiło tę należność charakteru podatków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

6 Kolejność zaspokajania należności uregulowana została w art. 1025 § 1, 2 i 4 k.p.c. przede wszystkim według kryterium rodzajowego, określanego przez źródło wierzytelności, sposób zabezpieczenia oraz aktywność wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym. Ustalenie w rozpoznawanej sprawie, który z wierzycieli ma pierwszeństwo zaspokojenia, wymaga zatem udzielenia odpowiedzi na pytanie, co było źródłem należności, a nie na pytanie o rodzaj tytułu wykonawczego. Okoliczność, że należność spółki wobec urzędu skarbowego wynikała z zobowiązania podatkowego jest bezsporna. Charakteru tego, oceniając zagadnienie przedmiotowo, nie zmienił fakt, że wobec niewypłacalności spółki ("egzekucja okaże się bezskuteczna" – art. 298 § 1 k.h.) zaktualizowała się pomocnicza (rezerwowa) odpowiedzialność członka zarządu. Pomijając, jako nieistotne, trudności interpretacyjne co do charakteru tej odpowiedzialności, można na podstawie przytoczonego wyżej tekstu ustawy stwierdzić z pewnością, że członkowie zarządu tej spółki odpowiadają za jej zobowiązania. Pozwala to wysnuć dalszy wniosek, że są oni odpowiedzialni za zobowiązanie podatkowe spółki, bez względu na orzeczenie przez sąd o istnieniu tej odpowiedzialności. Orzeczenie takie jako deklaratoryjne nie powoduje zmiany charakteru należności stwierdzonej w tytule wykonawczym. Przy ustalaniu planu podziału, w myśl art. 1026 k.p.c., należność Urzędu Skarbowego należało zatem umieścić w kategorii trzeciej ("podatki").

7 Nie mogą odnieść skutku podnoszone przez syndyka argumenty o naruszeniu praw żony członka zarządu spółki, gdyż nie była ona zobowiązana z tytułu podatków ani dłużnikiem egzekwowanym, lecz jedynie odpowiedzialną w zakresie obejmującym majątek wspólny w rozumieniu art. 41 § 1 k.r.o. Poza tym, faza postępowania podziałowego w toku egzekucji z nieruchomości następuje po przysądzeniu własności, gdy nieruchomość przestała być majątkiem wspólnym. Na tym etapie postępowania egzekucyjnego obrona interesów małżonki członka zarządu odpowiedzialnego za zobowiązania spółki jest zatem spóźniona.

8 Przytoczone względy uzasadniały oddalenie kasacji, jako pozbawionej usprawiedliwionej podstawy (art. 39312

9 k.p.c.).