Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., I ZB 73/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., I ZB 73/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 29 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Marek Siwek

4 po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 29 października 2026 r., wniosku radcy prawnego R.K. o zbadanie spełnienia przez sędzię Sądu Najwyższego Marię Szczepaniec wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt II ZK 100/25 postanowił postępowanie w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności umorzyć.

Uzasadnienie

5 W dniu 13 października 2025 r. radca prawny R.K., złożył wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt II ZK 100/25.

6 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

7 W niniejszej sprawie pojawiła się negatywna przesłanka dalszego prowadzenia postępowania.

8 Wyrokiem z 22 września 2026 r., K 21/26, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

9 1) art. 42a § 3-14 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, ze zm.),

10 2) art. 23a § 4-15 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1614),

11 3) art. 29 § 5-25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2024 r. poz. 622)

12 – są niezgodne z art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 2 oraz w związku z art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

13 Z kolei wyrokiem z 23 września 2025 r., P 3/25, Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in., że: art. 21 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) rozumiany w ten sposób, że wystąpienie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz zaistnienie obowiązku jego stosowania przez wszystkie organy władzy publicznej aktualizuje się dopiero z chwilą dokonania czynności technicznej polegającej na ogłoszeniu tego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, w związku z art. 173, w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uwzględniając powyższe, trzeba wskazać, że powołane wyżej, objęte wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, do dnia 21 września 2026 r. korzystały z domniemania konstytucyjności, stanowiąc zarazem podstawę złożenia samego wniosku oraz stosownych czynności procesowych podjętych w późniejszym okresie. Od daty wyroku Trybunału Konstytucyjnego przepisy te utraciły moc obowiązującą, co wynika z art. 189 Konstytucji RP, skoro zarazem Trybunał Konstytucyjny nie skorzystał z możliwości określenia innego terminu utraty mocy wymienionych przepisów.

14 Utrata mocy obowiązującej art. 29 § 5-25 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym powoduje, że w aktualnym stanie prawnym niedopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek jakiegokolwiek podmiotu. Przestały również obowiązywać szczególne uregulowania, które dotyczyły nie tylko wniosku, ale także trybu i przesłanek jego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

15 Należy przy tym stwierdzić, że choć skutek nieobowiązywania aktu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje na przyszłość, to wykluczone jest stosowanie zakwestionowanych przepisów także do stanów faktycznoprocesowych zaistniałych przed wydaniem takiego wyroku (zob. np.: wyroki SN z 10 listopada 1999 r., I CKN 204/98; z 9 października 2003 r., I CK 150/02; z 30 września 2004 r., IV CK 20/04, postanowienie SN z 6 października 2026 r., III CB 33/23)

16 Okoliczność ta, prowadzi do konieczności analogicznego zastosowania art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k. i umorzenia postępowania zainicjowanego wskazanym na wstępie wnioskiem..