Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., I USK 1369/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., I USK 1369/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 27 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Robert Stefanicki

4 w sprawie z odwołania G.B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we Wrocławiu o podleganie ubezpieczeniom społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 sierpnia 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt III AUa 1032/23, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

5 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 30 lipca 2025 r. oddalił apelację G.B. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z 5 lipca 2023 r. Ten ostatni wyrok oddalał z kolei wniesione przez niego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we Wrocławiu z 6 września 2022 r. ustalającej wobec niego podleganie ustawodawstwu polskiemu - jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 1 marca 2012 r.

6 W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu drugiej instancji odwołujący się G.B. podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest: art. 76 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w związku z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (zasada lojalnej współpracy) oraz pkt 7 i pkt 8-18 Decyzją Nr A1 Komisji Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r.; art. 16 ust. 1-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w związku z pkt 7 Decyzji Nr A1 Komisji Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r. przez błędną wykładnię pojęcia "dowodów" w rozumieniu pkt 7 Decyzji A1 Komisji Administracyjnej z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia procedury dialogu i koncyliacji; art. 14 ust. 5b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. w związku z art. 87a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 465/2012 z dnia 22 maja 2012 r.

7 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 883/2004; art. 13 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. W podstawie naruszenia prawa procesowego skarżący zarzucił uchybienie art. 386 § 4 k.p.c. przez nierozpoznanie przez Sąd pierwszej instancji istoty sprawy polegającej na zaniechaniu kontroli realizacji przez organ rentowy procedury dialogu i koncyliacji i w konsekwencji powyższego nieuchylenie wyroku przez Sąd odwoławczy. Wobec przedstawionych zarzutów skarżący wniósł uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu.

8 We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określone w art. 398⁹ § 1 pkt 1, pkt 2 oraz pkt 4 k.p.c., to jest: występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości oraz zachodzącą oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. W ocenie odwołującego sformułowane przez niego zagadnienia dotyczą fundamentalnych kwestii związanych z funkcjonowaniem systemu koordynacji zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej, które nie zostały dotychczas jednoznacznie rozstrzygnięte ani w orzecznictwie Sądu Najwyższego, ani Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej a dotyczą charakteru prawnego procedury dialogu określonej w art. 16 rozporządzenia nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., czy instytucja miejsca zamieszkania (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) jest uprawniona do samodzielnej oceny charakteru zatrudnienia wykonywanego w innym państwie członkowskim, w szczególności do uznania go za pozorne?; czy prawomocne rozstrzygnięcia organów państwa wykonywania pracy powinny być respektowane przez instytucje innego państwa członkowskiego w świetle zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej)? Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

9 Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

10 Sąd kasacyjny nie jest zatem sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie stanowi środka zaskarżenia przysługującego od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 grudnia 2020 r., V CSK 262/20, LEX nr 3270435; 28 sierpnia 2024 r., III USK 194/23, LEX nr 3767397; 29 października 2024 r., III PSK 57/24, LEX nr 3782096; 15 stycznia 2025 r., II PSK 40/24, LEX nr 3816691; 9 grudnia 2025 r., III USK 294/24, Legalis nr 3298071). Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 398⁴ § 2 k.p.c. określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, strona wnosząca skargę kasacyjną powinna sformułować w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz ze stosownym uzasadnieniem.

11 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty prawne świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

12 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłankach występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni i oczywistej zasadności wniesionej skargi (art. 398⁹ § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.). W ocenie Sądu Najwyższego przesłanki te w istocie nie wystąpiły.

13 Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wskazania problemu o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni. Zagadnienie prawne, uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny – tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu, 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą – tak, aby udzielenie odpowiedzi na postawione pytanie ułatwiło sądowi odwoławczemu podjęcie decyzji jurysdykcyjnej co do istoty sprawy, 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście poważne wątpliwości, ze względu na użycie przez ustawodawcę przymiotnika kwalifikującego „istotne”. W sprawie nie występuje więc istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. w sytuacji, gdy ocena sformułowanego przez skarżącego problemu jest jednoznaczna. Jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej przedstawianej przez skarżącego, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, nie można uznać, aby w sprawie występowało zagadnienie prawne (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5; 11 grudnia 2007 r., I PK 220/07, LEX nr 864044; 15 grudnia 2016 r., I UK 135/16, Legalis nr 2888797; 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16, LEX nr 2312016; 29 sierpnia 2025 r., I CSK 1937/24, LEX nr 3922096).

14 Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć. Nie istnieje przy tym istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia oraz wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522; 17 marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934; 23 kwietnia 2015 r., I CSK 691/14, LEX nr 1678062; 5 sierpnia 2025 r., III USK 143/24, LEX nr 3900096).

15 Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje bowiem skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274; 17 czerwca 2025 r., III USK 36/25, LEX nr 3899523). Dla uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, nie pozostaje zatem wystarczające twierdzenie skarżącego, z art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. wynika bowiem konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne „na pierwszy rzut oka” (prima facie) i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia: 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; 14 maja 2025 r., III USK 224/24, LEX nr 3866062; 8 maja 2026 r., I CSK 303/26, LEX nr 4089113). Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie spełniają wymienionych wyżej kryteriów. Podnoszone kwestie, związane z procedurą określoną w art. 16 rozporządzenia z dnia 16 września 2009 r. zostały już wielokrotnie i jednolicie rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy, co jasno wynika z licznych orzeczeń (wyroki Trybunału Sprawiedliwości z: 13 lipca 2017 r., C-89/16, Legalis nr 1656806; 16 listopada 2023 r., C-422/224, Legalis nr 3018777; września 2025 r., C-203/24, Legalis nr 3260109; w ostatnim czasie wyroki Sądu Najwyższego z: 10 września 2024 r., I USKP 54/24, Legalis nr 3136304; 24 września 2024 r., II USKP 13/23, Legalis nr 3136273; 28 stycznia 2025 r., III USKP 80/24, Legalis nr 3202488; 18 lutego 2026 r., II USKP 84/26, Legalis nr 3956950). Obecnie nie stanowią one też o wątpliwościach w wykładni prezentowanej dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego odnośnie do interpretacji reguł ustalania właściwego ustawodawstwa.

16 Nie można też stracić z pola widzenia, że procedura ustalania właściwego ustawodawstwa w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w Unii Europejskiej nie jest zagadnieniem nowym, ponieważ była już przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury. Sąd Najwyższy szczegółowo opisał i wyjaśnił jej przebieg (wyroki z: 23 listopada 2012 r., II UK 103/12, OSNP 2013 nr 19-20, poz. 238; 6 czerwca 2013 r., II UK 333/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 47; 11 września 2014 r., II UK 587/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 13; 21 stycznia 2016 r., III UK 61/15, LEX nr 1977828; 7 maja 2022 r., II USK 31/22, LEX nr 3438545; 2 sierpnia 2023 r., III USK 103/23, LEX nr 3590556). Według tych judykatów niepotwierdzenie ubezpieczenia przez instytucję ubezpieczeń społecznych innego państwa, w którym świadczona jest sporna praca marginalna, wiąże polskie organy ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że organy rentowe i polskie sądy nie mogą weryfikować decyzji słowackiej instytucji ubezpieczeniowej, która odmówiła uznania pracy ewidentnie marginalnej świadczonej na terenie Słowacji przez obywatela polskiego lub przedsiębiorcę za uzasadniającą podleganie słowackiemu ubezpieczeniu społecznemu (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 4 kwietnia 2017 r., II UK 248/16, LEX nr 2306376; 10 maja 2017 r., I UK 456/16, LEX nr 2352167; 22 lutego 2023 r., I USK 45/22, LEX nr 3553385).

17 W judykaturze przyjmuje się, że "wspólne porozumienie" w rozumieniu art. 16 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego może polegać na poinformowaniu przez instytucję miejsca świadczenia pracy o swoim stanowisku odnośnie do nieistnienia ważnego tytułu do ubezpieczenia społecznego na terytorium jej państwa, wydaniu przez instytucję właściwą miejsca zamieszkania decyzji (o charakterze tymczasowym - w trybie art. 16 ust. 2 o stosowaniu ustawodawstwa krajowego i zaakceptowaniu (nawet milczącym) tej decyzji przez instytucję właściwą dla miejsca świadczenia pracy (niewniesienie zastrzeżeń; wyroki Sądu Najwyższego z 25 listopada 2016 roku, I UK 370/15, LEX nr 2166375; 15 marca 2018 r., III UK 44/17, LEX nr 2497577; 15 lutego 2023 r., II USKP 66/22, Legalis nr 2923699).

18 Jednocześnie w razie przeprowadzenia trybu konsultacyjnego ostateczne określenie ustawodawstwa właściwego jest wiążące dla wszystkich zainteresowanych państw członkowskich. Dokument o ustaleniu ustawodawstwa właściwego, wydany w trybie art. 16 rozporządzenia wykonawczego, o charakterze ostatecznym, może być wycofany/ uznany za nieważny przez instytucję, która go wydała, po wspólnym porozumieniu instytucji państw członkowskich (art. 5 in fine rozporządzenia wykonawczego), co umożliwia wydanie w jego miejsce (przez instytucję miejsca zamieszkania) kolejnego dokumentu ustalającego ustawodawstwo właściwe, uwzględniającego to wspólne porozumienie (postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 listopada 2016 r., II UK 733/15, LEX nr 3540660; 12 sierpnia 2020 r., II UK 314/18, OSNP 2021, nr 11, poz. 123; 21 stycznia 2026 r., I USK 29/26, Legalis nr 3933729; 17 lutego 2026 r., I USK 35/26, Legalis nr 3933731).

19 W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że instytucja miejsca zamieszkania może wydać jedynie decyzję, że ustala ustawodawstwo właściwe jej państwa członkowskiego albo wydać decyzję stwierdzającą, że ustawodawstwo jej państwa nie jest właściwe. Przed wydaniem takiej decyzji ostatecznej organ rentowy zobowiązany jest wszcząć procedurę określoną w art. 16 rozporządzenia wykonawczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2018 r., III UK 44/17, OSNP 2019 r. nr 1, poz. 8 i powołane tam orzeczenia; też stanowisko doktryny: K. Ślebzak, Ustalanie ustawodawstwa tymczasowego na podstawie rozporządzeń 883/2004 oraz 987/2009, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2014, nr 7, s. 2 i n.; T. Bakalarz, Praca marginalna w kontekście ustalenia ustawodawstwa właściwego z zakresu zabezpieczenia społecznego, PiZS 2018, nr 1, s. 32; D. E. Lach, Kilka uwag o porozumieniach wyjątkowych z art. 16 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004, PiZS 2025, nr 3, s. 39; tenże Procedura wycofania zaświadczenia A1 a wsteczne włączenie delegowanego pracownika do systemu zabezpieczenia społecznego państwa wykonywania pracy, PiZS 2023, nr 8, s. 33; zob. również pytanie prawne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie wycofania zaświadczenia A1 i procedury uzgodnień, postanowienie Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2022 r., II USKP 113/21, Legalis nr 2834066). Jeśli procedura określona w art. 16 rozporządzenia wykonawczego zostanie zrealizowana, to jest ona wiążąca przy określeniu ustawodawstwa właściwego, gdyż przepisy art. 13 ust. 2 i 3 rozporządzenia podstawowego mają na celu wyeliminowanie podwójnego (lub wielokrotnego) ubezpieczenia w różnych państwach członkowskich (ewentualnie uniknięcia sytuacji, w której dana osoba nie będzie podlegała żadnemu ustawodawstwu), a nie ustalenie ubezpieczenia korzystnego dla zainteresowanego (ze względu na wysokość składek).

20 Zatem z punktu widzenia ustalenia ustawodawstwa w trybie przepisów rozporządzenia wykonawczego istotne jest, aby w jego wyniku zainteresowany został objęty ubezpieczeniem w jednym państwie członkowskim – a nie jak twierdzi skarżący - wyłącznie w państwie organu właściwego ze względu na wskazane miejsce. Utrwalony jest także pogląd, że w postępowaniu zapoczątkowanym odwołaniem od decyzji ustalającej właściwe ustawodawstwo w zakresie zabezpieczenia społecznego sąd bada wyłącznie to, czy została zachowana właściwa procedura gwarantująca osiągnięcie celu zakładanego przez koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, nie ma natomiast uprawnienia do badania zasadności stanowiska zajętego przez inne państwo członkowskie (zaakceptowanego przez polski organ rentowy; wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2021 r., III USKP 49/21, Legalis nr 2658289; postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 453/19, Legalis nr 2496890). Jest tak dlatego, że po pierwsze, postępowanie to nie przewiduje arbitralnych decyzji państwa miejsca zamieszkania, wymagając wspólnego porozumienia z innym zainteresowanym państwem członkowskim, a po drugie, nawet w wypadku sporu to nie sąd jest arbitrem rozstrzygającym, jakie ustawodawstwo będzie miało zastosowanie (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r., I USKP 51/21, Legalis nr 2938667; por. też uwagi na tle wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej M. Miąsko, A. Nieć-Mrzygłód, Problematyka delegowania pracowników do pracy w krajach Unii Europejskiej, Warszawa 2026, s. 159).

21 Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 6 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 4 in fine rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym, w przypadku, gdy zainteresowane instytucje lub władze nie osiągną porozumienia co do określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa, sprawa może zostać przedstawiona Komisji Administracyjnej przez właściwe władze, a Komisja Administracyjna stara się pogodzić rozbieżne opinie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym przedstawiono jej sprawę (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r., I USKP 51/21, LEX nr 3520617 i powołane tam orzeczenia; postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2024 r., II USK 370/23, LEX nr 3666279). Ustalone w powyższy sposób właściwe ustawodawstwo powinno być brane pod uwagę przez organy państw członkowskich. Natomiast weryfikacja i ewentualne ponowne ustalenie ustawodawstwa właściwego są niezbędne, jeżeli pojawią się nowe okoliczności lub nastąpi zmiana w sytuacji osób ubiegających się o wydanie formularza A1 (wyrok Sądu Najwyższego z 11 czerwca 2024 r., II USKP 149/23, Legalis nr 3089331).

22 Podsumowując powyższe, skarżący nie wykazała występowania przesłanki z art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., ponieważ problematyka związana z wykładnią art. 16 rozporządzenia wykonawczego była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi orzecznictwa, a przyjęta linia wykładnicza jest jednolita (postanowienia Sądu Najwyższego z: 23 lipca 2024 r., I USK 52/24, LEX nr 3738963, 9 października 2024 r., I USK 60/24, LEX nr 3778874; 12 marca 2025 r., I USK 67/24, LEX nr 3846718; 11 grudnia 2024 r., I USK 223/24, LEX nr 3811323; 16 września 2025 r., I USK 253/24, LEX nr 3941949; 25 lutego 2025 r., I USK 267/24, LEX nr 3842839; 24 czerwca 2025 r., I USK 282/24, LEX nr 3899571; 16 września 2025 r., I USK 253/24, LEX nr 3941949; 21 stycznia 2026 r., I USK 76/26, LEX nr 4025820, 17 lutego 2026 r., I USK 35/26, LEX nr 4024819).

23 W niniejszej sprawie jak ustalił Sąd orzekający organ rentowy, kwestionujący istnienie tytułu ubezpieczenia odwołującego się na Słowacji, przeprowadził właściwe postępowanie w oparciu o art. 16 ust. 4 i art. 5 rozporządzenia wykonawczego, nawiązując stosowną współpracę z organem słowackim. Instytucja słowacka poinformowała organ rentowy, że w stosunku do przedsiębiorstwa „A.” s.r.o. 30 września 2013 r. wydała postanowienie, z którego wynika, że wnioskodawca nie podlegał ustawodawstwu słowackiemu od 1 marca 2012 r. do 20 lutego 2013 r. i decyzja w tym zakresie jest prawomocna. Formularz PD A1 nie został wystawiony odwołującemu. Instytucja słowacka przekazała, że „A.” s.r.o. to przedsiębiorstwo fikcyjne („firma skrzynkowa”), a jej pracownicy w rzeczywistości nie świadczą pracy na terenie Słowacji. Pismem z 23 marca 2015 r. organ rentowy poinformował słowacką instytucję ubezpieczeniową, że ustalił dla wnioskodawcy od 1 marca 2012 r. ustawodawstwo polskie w zakresie ubezpieczeń społecznych z powodu prowadzenia na terenie Polski działalności gospodarczej. Instytucja słowacka nie wniosła zastrzeżeń. W efekcie została wydana zaskarżona decyzja, która określiła ostatecznie, że wnioskodawca podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych. Procedura współpracy między polskim a słowackim organem rentowym została zrealizowana w sposób prawidłowy i wyczerpujący, skutkiem czego wydana została prawidłowo zaskarżona decyzja.

24 Skarżący nie zdołał wykazać potrzeby rozpoznania ich skargi, wobec czego na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.