Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2026 r., I PSK 528/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2026 r., I PSK 528/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 7 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Piotr Prusinowski

4 w sprawie z powództwa J.C. przeciwko T.K. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 7 października 2026 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt VIII Pa 55/25,

I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

II. przyznaje radcy prawnej A.A. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi - Śródmieścia w Łodzi tytułem wynagrodzenia za reprezentowanie powódki w postępowaniu kasacyjnym z rzędu 1.590 zł (tysiąc pięćset dziewięćdziesiąt) podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

7 Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 grudnia 2024 r., w sprawie z powództwa J.C. przeciwko T.K., zasądził od pozwanej na rzecz powódki 10.800 zł tytułem odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem i nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 25 lipca 2025 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo.

8 Skargę kasacyjną wywiodła powódka, zarzuciła Sądowi odwoławczemu naruszenie art. 265 § 1 k.p., art. 30 § 1 k.p., a także art. 167 i art. 168 § 1 k.p.c. w związku z art. 265 k.p. w związku z art. 233 k.p.c.

9 Zdaniem powódki w sprawie występuje:

10 a) istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania, czy w sytuacji nieświadomego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania Sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 265 § 1 k.p. ?

11 b) wyrok narusza zasady konstytucyjne, to jest art. 45 Konstytucji oraz art. 6 EKPCz. Zdaniem skarżącej Sąd drugiej instancji przyjmując na podstawie zgromadzonego w toku postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji materiału dowodowego bezzasadnie przyjął, że skarżąca nie wykazała, że uchybienie było niezawinione, nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

12 c) utrwalenie wadliwej praktyki może prowadzić w przyszłości do naruszenia praw pracowników. Utrwalenie wadliwej praktyki orzeczniczej, polegającej na automatycznym i surowym nie uwzględnianiu wniosków o przywrócenie terminu, bez wnikliwej analizy okoliczności sprawy, prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. Sąd Najwyższy zważył:

13 Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.

14 Wstępnie trzeba wskazać na istotne okoliczności sprawy. Wypowiedzenie umowy o pracę powódka otrzymała w dniu 22 września 2023 r., termin 21 dni na odwołanie się do sądu upłynął w dniu 13 października 2023 r., a pozew został wniesiony dopiero w dniu 9 lutego 2024 r., czyli prawie cztery miesiące po terminie. Mając na uwadze te zdarzenia, a także pozostałe okoliczności faktyczne Sąd odwoławczy odmówił uznania, że wniesienie odwołania do sądu nastąpiło bez winy powódki w rozumieniu art. 265 § 1 k.p.

15 Z zestawienia tego wynika, po pierwsze, że opóźnienie wniesienia pozwu było znaczne, a po drugie, że zastosowanie art. 265 § 1 k.p. uzależnione jest od czynnika odnoszącego się do stanu faktycznego. Pierwsze spostrzeżenie sprawia, że oczywiście gołosłowne są twierdzenia powódki o uchybieniu standardom konstytucyjnym i traktatowym, a tym samym o utrwalaniu przez Sąd odwoławczy wadliwej praktyki orzeczniczej. W rezultacie, w tych okolicznościach, powołując się na art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c., nie sposób uznać, że skarga kasacyjna jest „oczywiście uzasadniona”, a wyrok w jaskrawy sposób narusza art. 45 Konstytucji lub art. 6 EKPCz. Drugie spostrzeżenie zmusza do przypomnienia, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 398³ § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Ma to znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, ustalenie woli, celu i zamiaru stron, jak również stanu zawinienia należy do stanu faktycznego, którym Sąd Najwyższy jest związany na podstawie art. 398¹³ § 2 k.p.c., co nie podlega kontroli kasacyjnej (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 stycznia 2011 r., I UK 281/10, LEX nr 786372; z dnia 23 stycznia 2012 r., II UK 93/11, LEX nr 1163333; z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK 367/14, LEX nr 1771586; z dnia 26 stycznia 2016 r., II PK 308/14, LEX nr 1991141). Znaczy to tyle, że niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym jest wyjaśnianie zagadnień prawnych, których przesądzenie zależy od rodzaju poczynionych ustaleń faktycznych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że według ustaleń Sadu odwoławczego powódce należy przypisać winę w przekroczeniu terminu do wniesienia pozwu, dlatego nie było podstaw do jego przywrócenia. Natomiast powódka w zagadnieniu prawnym zakłada „sytuację nieświadomego uchybienia terminowi”. W rezultacie, rzeczywiste wątpliwości dotyczą sfery faktów, a nie sposobu i kierunku wykładni art. 265 § 1 k.p.

16 Niezależnie od tego trzeba wskazać na jeszcze dwie okoliczności, które samoistnie uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pierwsza sprowadza się do spostrzeżenia, że powódka formułując zagadnienie prawne sięga po kryterium nieznane przepisowi. Jedyną zmienną przywrócenia uchybionemu terminowi na podstawie art. 265 § 1 k.p. jest to, że pracownik nie wniósł odwołania w terminie bez swojej winy. Przepis nie rozróżnia, czy pracownik ma być świadomy, czy też nieświadomy tego uchybienia, na co wskazuje powódka w sformułowanym zagadnieniu prawnym. Aspekt winy, do którego nawiązuje przepis, przekierowuje uwagę na przeżycia pracownika i jego powinność. Czynnik świadomości koncentruje uwagę tylko na przeżyciach czyniącego. Zestawienie to uświadamia, że zagadnienie prawne sformułowane przez powódkę nie ma charakteru „istotnego”. Skoro można na nie odpowiedzieć już po zastosowaniu zwykłej wykładni przepisu (a z niego wynika, że czynnik świadomości nie rzutuje na stosowanie art. 265 § 1 k.p.), to zagadnienie to nie ma charakteru kwalifikowanego, a tym samym nie pozwala na przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

17 Druga okoliczność sprowadza się do spostrzeżenia, że w podstawach skargi kasacyjnej nie wskazano art. 45 § 1 k.p., czyli przepisu, który kreuje roszczenia przysługujące pracownikowi w razie wadliwego rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem. Ma to znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, że zgodnie z art. 398¹³ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zgłoszonych podstaw. Znaczy to tyle, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i tak nie doprowadziłoby do wzruszenia zaskarżonego wyroku wobec baku adekwatnych podstaw kasacyjnych.

18 Dlatego orzeczono jak w sentencji.