Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 881/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 881/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 22 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Paweł Grzegorczyk

4 na posiedzeniu niejawnym 22 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku Z.F. z udziałem T.P. o rozgraniczenie, na skutek skargi kasacyjnej T.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 22 sierpnia 2025 r., II Ca 276/24, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

5 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

6 Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący T.P. powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, albowiem Sąd Okręgowy przyjął przebieg granicy według linii odpowiadającej dokumentacji uwłaszczeniowej i przypisał do tej samej linii skutki zasiedzenia.

7 Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

8 Sąd Okręgowy przyjął, że zdarzeniem prawnym, które wyjściowo ukształtowało granicę prawną, było postępowanie uwłaszczeniowe, w którym poprzednicy prawni wnioskodawcy i uczestnika uzyskali akty własności ziemi. Uznał również, że o granicach nabytych działek decyduje co do zasady stan posiadania na gruncie, a zatem gdyby stan ten odbiegał od granic ewidencyjnych, to dla ustalenia granic własności miarodajny byłby stan posiadania na dzień 4 listopada 1971 r., chyba że późniejsze zdarzenia prawne prowadziłyby do zmiany przebiegu granicy prawnej. Za jedno z tych zdarzeń Sąd uznał zasiedzenie. Pogląd ten – in genere – koresponduje ze stanowiskiem Sądu Najwyższego (por. np. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1995 r., III CZP 45/95, OSNC 1995, nr 10, poz. 137, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 sierpnia 2009 r., III CZP 51/09, z dnia 17 marca 2017 r., IV CSK 491/16 i z dnia 14 stycznia 2020 r., III CSK 217/19 oraz powołane tam orzecznictwo). Kwestia władania gruntem przez konkretną osobę stanowi ponadto quaestio facti i nie podlega kontroli w postępowaniu kasacyjnym, podobnie jak ocena dowodów, w tym dowodu z opinii biegłego (art. 398³ § 2 k.p.c.). W tym stanie rzeczy, uwzględniwszy domniemanie statuowane w art. 339 k.c., zestawienie wniosku z motywami zaskarżonego postanowienia nie stwarzało podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie jest w błędne w sposób dostrzegalny prima vista, czego wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 398⁸ § 1 pkt 4 k.p.c. Przypomnieć należało zarazem, że do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie wystarcza wykazanie, iż doszło do naruszenia przepisu prawa, chociażby w sposób widoczny na pierwszy rzut oka, a tym bardziej wytknięcie niespójności w motywach zaskarżonego orzeczenia. Konieczne jest natomiast, aby w związku z popełnionymi uchybieniami zaskarżone orzeczenie pozostawało rażąco wadliwe.

9 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

10 Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.