Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., I CSK 595/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., I CSK 595/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 27 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Marcin Krajewski

4 na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie ze skargi S. w S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z 11 maja 2011 r., I Ns 652/10, wydanego w sprawie z wniosku O. w S. z udziałem S. w S. o stwierdzenie zasiedzenia, na skutek skargi kasacyjnej S. w S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu z 26 sierpnia 2024 r., I Ca 397/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od S. w S. na rzecz O. w S. 1350 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

7 Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Sieradzu z 10 maja 2024 r. w ten sposób, że oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z 11 maja 2011 r., którym Sąd stwierdził, że O. nabyła przez zasiedzenie własność bliżej określonej w postanowieniu nieruchomości.

8 Uczestniczka S. w S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, zaskarżając to postanowienie w całości. Skarżąca wskazała, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż Sąd drugiej instancji wskutek pobieżnej i tendencyjnej oceny materiału dowodowego dokonał odmiennych ustaleń niż Sąd pierwszej instancji, całkowicie niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym, naruszając przy tym przepisy prawa materialnego i procesowego przedstawione w uzasadnieniu.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni O. w S. wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

10 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

11 Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Wskazana w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka w postaci oczywistej zasadności skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie oraz nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).

12 Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną.

13 Wbrew założeniu przyjętemu w skardze kwalifikacja charakteru posiadania jako samoistnego bądź zależnego nie jest ustaleniem faktycznym. Choć wiąże się ona ściśle z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, stanowi jednak ich ocenę prawną. Nie można zatem zarzucić Sądowi drugiej instancji, że w oparciu o te same dowody zakwalifikował posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię jako samoistne, a nie zależne, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji.

14 Jednocześnie nie sposób – jak chciałaby tego skarżąca – zarzucić Sądowi drugiej instancji, że ocenił ustalone okoliczności faktyczne bez należytej wnikliwości. Sąd Okręgowy wyjaśnił, dlaczego odmiennie interpretuje wyrażenie przez prezesa zarządu uczestniczki w piśmie z 18 października 1973 r. zgody na wejście na nieruchomość celem budowy zlewni mleka oraz na powzięcie uchwały na walnym zebraniu o przekazaniu nieruchomości nieodpłatnie na rzecz wnioskodawczyni. Sąd ad quem wskazał również na inne okoliczności, które sugerowały, że wnioskodawczyni nie zachowywała się, jakby sprawowała władztwo nad cudzą, a nie własną rzeczą. W tym kontekście w szczególności wskazać należy na uzyskanie pozwolenia na budowę, wydzielenie działki, wybudowanie zlewni mleka, uiszczanie podatków, a także opłacanie ubezpieczenia budynku. Sąd zwrócił również uwagę na 30-letni brak sprzeciwu uczestniczki na używanie terenu, co pozwalało wnioskodawczyni wywodzić, że włada jak właściciel. Wszystkie te okoliczności w powiązaniu z domniemaniem wynikającym z art. 339 k.c. nie pozwalają uznać, że przyjęta kwalifikacja władztwa nad nieruchomością jako posiadania samoistnego była oczywiście bezzasadna.

15 Mając powyższe na względzie, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).

16 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1¹, 3 i 4 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.