Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2026 r., I CSK 3546/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2026 r., I CSK 3546/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 7 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Paweł Grzegorczyk

4 na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku W.T. z udziałem M.T. o podział majątku wspólnego, na skutek skargi kasacyjnej W.T. od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu z 22 maja 2025 r., XV Ca 2119/23,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek uczestnika o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

6 Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 398⁴ § 2 k.p.c. oznacza to, że w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych). Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni W.T. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego możliwe było uwzględnienie żądań wnioskodawczyni co najmniej w części.

7 Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy, czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

8 Lakonicznie sformułowany wniosek nie stwarzał podstaw do przyjęcia, że skarga kasacyjna jest – w powyższym rozumieniu – oczywiście zasadna. Co więcej, analiza wniosku w powiązaniu z podstawami kasacyjnymi, w których szeroko zarzucano – w kolizji z jasnym zakazem wyrażonym w art. 398³ § 3 k.p.c. – dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w związku z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i zaniechaniem uznania określonych faktów za przyznane (art. 233 § 1 i art. 230 k.p.c.) wskazywała na to, że skarga kasacyjna zmierzała w istocie do narzucenia Sądowi Najwyższemu roli sądu faktu, sprzecznej z jego ustrojową i procesową funkcją.

9 Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, przypominając zarazem, że Sąd Najwyższy bada na tym etapie wyłącznie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, nie wnikając w ocenę zasadności podstaw kasacyjnych.

10 Z tych względów, na podstawie art. 398⁹ § 2, art. 520 § 1, art. 391 § 1, art. 398²¹ i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.