Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 257/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2026 r., I CSK 257/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 22 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Roman Trzaskowski

4 na posiedzeniu niejawnym 22 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa G. spółki akcyjnej w Z. przeciwko J. spółce akcyjnej w J. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej J. spółki akcyjnej w J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 9 lipca 2025 r., V AGa 583/24,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego, pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Uzasadnienie

7 Wyrokiem z 9 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyniku rozpoznania apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z 1 lipca 2020 r. - zasądzającego od pozwanej na rzecz powódki kwotę 196.185 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych od 8 czerwca 2019 r. (punkt 1) oraz kwotę 15.227 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (punkt 2) - zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że zasądzoną w nim kwotę 196.185 zł obniżył do kwoty 172.337,12 zł, a w pozostałej części powództwo oddalił oraz w punkcie 2 o tyle, że kwotę 15.227 złotych obniżył do kwoty 12.718,75 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od 17 lipca 2025 r. (punkt 1), oddalił apelację w pozostałej części (punkt 2) oraz orzekł o kosztach procesu (punkt 3).

8 Wyrokiem uzupełniającym z dnia 23 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach uzupełnił wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lipca 2025 r., w punkcie 1.tiret pierwsze w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powódki ustawowe odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych od wskazanej tam kwoty 172.337,12 zł od dnia 8 czerwca 2019 r. do dnia zapłaty.

9 W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, pozwana wskazała przyczynę kasacyjną określoną w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Z art. 398¹ § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z uzasadnieniem (art. 398⁴ § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października 2016 r., III CSK 217/16, niepubl.;

11 z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.; z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).

12 Skarżąca nie wykazała, by zaskarżony wyrok był dotknięty tego rodzaju nieprawidłowościami.

13 Zgodnie z art. 398³ § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 398¹³ § 2 k.p.c.). W konsekwencji zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w ogóle nie może być podstawą skargi kasacyjnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, Nr 4, poz. 76; oraz wyroki: z 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, niepubl.; z 8 maja 2008 r., V CSK 579/07, niepubl.; z 16 listopada 2012 r., III CSK 73/12, niepubl.; z 14 lutego 2013 r., II CSK 292/12, niepubl., z 23 czerwca 2016 r., V CSK 536/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17, niepubl.). Tym samym zarzut naruszenia powyższego przepisu nie może też uzasadniać tezy o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

14 Przedstawiona we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumentacja nie przekonuje też o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w następstwie naruszenia art. 65 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego wykładnia oświadczeń woli powinna uwzględniać metodę kombinowaną łączącą ze sobą element subiektywny, akcentujący znaczenie woli oświadczającego, i element obiektywny, wyrażający dążenie do ochrony zaufania adresata oświadczenia woli. W przypadku oświadczeń woli składanych drugiej stronie metoda ta zakłada w pierwszej fazie konieczność ustalenia, w jaki sposób strony rozumiały składane sobie oświadczenia. Jeżeli okaże się, że rozumiały je tak samo, przypisywały im zgodny sens i doszło między nimi do porozumienia (tzw. faktyczny konsens), sąd powinien przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia taką treść oświadczeń, jaką przypisywały im strony, chociażby odbiegała ona od treści, którą nadałby jej typowy, rozsądny odbiorca. To, czy strony nadawały składanym przez nie oświadczeniom woli zgodny sens, oraz jaki był to sens, podlega ustaleniu w toku postępowania dowodowego, istotne dla wyniku tego postępowania mogą być w szczególności oświadczenia osób, od których wypowiedzi te pochodziły, a także późniejsze zachowania stron. Dopiero w razie ustalenia, że strony odmiennie postrzegały sens złożonych oświadczeń, konieczne jest przejście do drugiej fazy procesu wykładni, opartej o wzorzec obiektywny, tj. do rekonstrukcji treści złożonych oświadczeń z wykorzystaniem perspektywy starannego, racjonalnego odbiorcy. W tym zakresie uwzględnienia wymagają dyrektywy językowe, w tym makro i mikrokontekst językowy, kontekst sytuacyjny, w tym zachowania stron przed i po zawarciu umowy, a także uzgodniony cel umowy (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 31 sierpnia 2017 r., V CSK 675/16, OSNC 2018, Nr 6, poz. 63 i powołane tam orzecznictwo).

15 Z motywów zaskarżonego orzeczenia wynika, że Sąd Apelacyjny, dokonując wykładni postanowień łączącej strony umowy, miał na względzie powyższe zasady, a wyrażonego przez ten Sąd stanowiska, w świetle wiążących w postępowaniu kasacyjnym ustaleń faktycznych, nie można w ocenie Sądu Najwyższego uznać za oczywiście i prima vista wadliwe, czego wymaga przyczyna kasacyjna określona w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c.

16 Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

17 (K.L.)