Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2026 r., I CSK 2106/26
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2026 r., I CSK 2106/26
Sentencja
POSTANOWIENIE
1 20 października 2026 r.
2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
3 SSN Mariusz Załucki
4 na posiedzeniu niejawnym 20 października 2026 r. w Warszawie w sprawie z wniosku M.J. z udziałem M.W. i B.W. o dział spadku po H.W. i zniesienie współwłasności, na skutek skargi kasacyjnej M.J. od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 22 stycznia 2026 r., II Ca 838/25,
1. odrzuca skargę kasacyjną.
2. oddala wniosek o zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
7 Wnioskodawczyni M.J. wywiodła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 22 stycznia 2026 r., wydanego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności.
8 Skarżąca sformułowała wniosek o częściową zmianę zaskarżonego postanowienia w sposób wskazany we wniosku.
9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
10 Do elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej należą: 1) oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz 3) wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 398⁴ § 1 k.p.c.). Brak lub nieprecyzyjne sformułowanie któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia a limine, bez wezwania do uzupełnienia braków (zob. np. postanowienia SN z 16 grudnia 2025 r., I CSK 3456/24; z 3 lutego 2026 r., I CSK 3112/25; z 14 maja 2026 r., I CSK 2768/24; z 11 czerwca 2026 r., II NSK 39/24 oraz z 14 lipca 2026 r., I CSK 1478/26)
11 Skargę kasacyjną charakteryzuje bowiem wysoki stopień sformalizowania, wynikający z ograniczonej kognicji Sądu Najwyższego (art. 398³ § 3 k.p.c. oraz art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy jest bowiem wyłącznie sądem prawa, nie sądem faktu, zaś jego orzeczenia wydane na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej odnoszą się tylko do prawomocnych orzeczeń, które muszą uprzednio zostac usunięte z systemu, innymi słowy uchylone. Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji do merytorycznej zmiany zaskarżonych judykatów bez uprzedniego ich uchylenia. Dlatego też ustawodawca uczynił wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę elementem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej. Z tej właśnie przyczyny skarga wnioskodawczyni, jako zawierająca wniosek nieprzewidziany w polskim prawie postepowania cywilnego, podlegała odrzuceniu (zob. np. postanowienia SN z 26 września 2022 r., I CSK 1563/22; z 17 listopada 2022 r., I CSK 1451/22; z 23 maja 2024 r., I CSK 671/23; z 19 listopada 2024 r., II CSKP 1950/22 oraz z 26 czerwca 2026 r., I CSK 634/26).
12 Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zaś na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.