Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2003 r., IV KZ 43/03

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2003 r., IV KZ 43/03

Tekst

1 POSTANOWIENIE Z DNIA 24 LISTOPADA 2003 R.

2 IV KZ 43/03

3 Sobota nie jest dniem uznanym przez ustawę za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 123 § 3 k.p.k.

4 Przewodniczący: sędzia SN W. Kozielewicz.

5 Sąd Najwyższy, w sprawie z wniosku Józefa B., o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania zastosowanego w sprawie Sądu Wojewódzkiego w K., po rozpoznaniu zażalenia pełnomocnika wnioskodawcy na zarządzenie upoważnionego Sędziego Sądu Apelacyjnego w R., z dnia 26 września 2003 r., o odmowie przyjęcia kasacji

6 p o s t a n o w i ł zaskarżone zarządzenie u t r z y m a ć w m o c y. U Z A S A D N I E N I E

7 Zarządzeniem z dnia 26 września 2003 r. upoważniony Sędzia Sądu Apelacyjnego w R. odmówił przyjęcia kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy, podnosząc w uzasadnieniu zarządzenia, iż odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w R. z dnia 26 lipca 2003 r. został doręczony pełnomocnikowi wnioskodawcy, w uwzględnieniu jego wniosku złożonego w trybie art. 524 § 1 k.p.k., w dniu 7 sierpnia 2003 r. Zatem z dniem 8 sierpnia 2003 r. rozpoczął się bieg terminu trzydziestodniowego do wniesienia kasacji. Kasacja została złożona w dniu 8 września 2003 r., a więc po upływie 2

8 terminu do wniesienia kasacji, wskazanego w art. 524 § 1 k.p.k. W uzasadnieniu wyrażono pogląd, że fakt, iż ostatni dzień terminu do złożenia kasacji przypadał w sobotę (6 września 2003 r.), nie oznacza „automatycznego przedłużenia” terminu, albowiem sobota nie jest dniem uznawanym przez ustawę za dzień wolny od pracy, w rozumieniu art. 123 § 3 k.p.k. W zażaleniu wniesionym od tego zarządzenia, pełnomocnik wnioskodawcy wywodzi, że wbrew stanowisku zajętym w zaskarżonym zarządzeniu, „od dłuższego czasu w orzecznictwie Sądu Najwyższego sobota jest uznawana za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 123 § 3 k.p.k.”. Kierując się tym wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, gdyż według niego kasacja została złożona w terminie.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Rzeczywiście w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach karnych dominuje w ostatnich latach pogląd, że w świetle przepisu art. 123 § 3 k.p.k., tzw. „wolną sobotę” należy traktować jako „dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy” (por. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 października 2000 r., III KZ 73/2000, z dnia 21 marca 2003 r. II KZ 9/03, z dnia 5 czerwca 2003 r., II KZ 14/03). Taki też pogląd na tle art. 57 § 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, będącym odpowiednikiem art. 123 § 3 k.p.k. wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 25 czerwca 2001 r., FPS 7/00 (ONSA 2001, z. 4, poz. 149).

12 Z kolei w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2003 r., III CZP 8/03 (OSNC 2004, z. 1, poz. 1), wskazano, że sobota nie jest dniem uznanym ustawowo za wolny od pracy w rozumieniu art. 115 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c. Uchwale tej nadano moc zasady prawnej. Zgodnie z art. 62 § 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 240, poz. 2052), jeżeli jakikolwiek skład Sądu Naj- 3

13 wyższego zamierza odstąpić od zasady prawnej, przedstawia zagadnienia prawne do rozstrzygnięcia pełnemu składowi izby.

14 Oczywiste jest, że wspomniana uchwała z dnia 25 kwietnia 2003 r., dotyczy wykładni terminów z art. 115 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c., nie ma więc charakteru względnie wiążącego, jeżeli chodzi o interpretację terminu użytego w art. 123 § 3 k.p.k. (por. R. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, Kraków 2000, s. 398 – 402). Nie można jednak przeczyć oczywistości, że dotyczy ona wykładni identycznego terminu jak użyty w art. 123 § 3 k.p.k., tj. terminu „dzień uznany ustawowo za wolny od pracy” (art. 115 k.c.).

15 Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie nie widzi, w świetle bardzo obszernej argumentacji zawartej w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (analiza zagadnienia z zastosowaniem dyrektyw wykładni językowej, systemowej, funkcjonalnej, oraz z uwzględnieniem reguł wynikających z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka) powodów, aby na gruncie treści art. 123 § 3 k.p.k. prezentować pogląd odmienny. W związku z tym Sąd Najwyższy stwierdza, że sobota nie jest dniem uznanym przez ustawę za dzień wolny od pracy w rozumieniu art. 123 § 3 k.p.k. Należy przy tym zauważyć, że taki pogląd prezentowały w przeszłości Sąd Apelacyjny w Lublinie (por. wyrok z dnia 26 kwietnia 1994 r., II AKr 93/94, OSA 1994, z. 10, poz. 57) i obecnie Sąd Apelacyjny w Warszawie (por. postanowienie z dnia 14 sierpnia 2003 r., II AKz 502/03, OSA 2003, z. 4, poz. 20).

16 Za takim stanowiskiem przemawia przede wszystkim niebudzący wątpliwości wynik wykładni językowej (por. jednoznaczna treść ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.) i systemowej (jeżeli ustawodawca chce unormować kwestię sobót w zakresie terminów odmiennie, to czyni to wyraźnie np. art. 12 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa stanowi, że „jeżeli ostatni 4

17 dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy”).