Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2026 r., IV KZ 32/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2026 r., IV KZ 32/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 8 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Dariusz Świecki

4 w sprawie R.G. rozpoznając w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 września 2026 r., kwestię zażalenia Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 czerwca 2026 r., sygn. akt II AKa 493/25, o odmowie przyjęcia wniosku oskarżyciela Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 maja 2026 r., sygn. akt II AKa 493/25, postanowił:

5 pozostawić przyjęte zażalenie bez rozpoznania.

Uzasadnienie

6 Stosownie do treści art. 163 ust. 1 w zw. z art. 172 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1891 ze zm. – dalej jako u.b.r.), uzasadnienie orzeczenia sporządza się z urzędu w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia. Z kolei po myśli art. 163 ust. 3 w zw. z art. 172 ust. 3 pkt 1 u.b.r. orzeczenie doręcza się stronom oraz Agencji wraz z uzasadnieniem. Nie może zatem budzić wątpliwości, że to właśnie powyższe uregulowania, jako przepisy szczególne, znajdowały w sprawie zastosowanie, nie zaś odpowiednio stosowana regulacja art. 422 k.p.k. Skoro bowiem w sprawach dotyczących odpowiedzialności biegłych rewidentów uzasadnienie orzeczenia sporządza się z urzędu i jest ono doręczane wskazanym wcześniej podmiotom wraz z samym orzeczeniem, to tym samym wyłączona jest możliwość odpowiedniego stosowania na gruncie tych postępowań przepisu art. 422 § 1 k.p.k., zakładającego, że uzasadnienie sporządzane jest zasadniczo na wniosek złożony w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia. Wyłączona jest również możliwość stosowania tej części wskazanego przepisu, która przewiduje, że sporządzenie uzasadnienia z urzędu nie zwalnia od złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia, skoro na gruncie art. 163 ust. 3 u.b.r. orzeczenie doręcza się wraz z uzasadnieniem. W konsekwencji, skoro przywołane przepisy nie przewidują na gruncie analizowanego postępowania składania wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia, to wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 422 § 3 k.p.k., a więc regulacja dotycząca odmowy przyjęcia takiego wniosku we wskazanych sytuacjach i dopuszczalności wniesienia zażalenia na decyzję prezesa sądu o odmowie przyjęcia wskazanego wniosku. Ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym przewiduje tu własne, autonomiczne uregulowanie, wykluczające stosowanie art. 422 k.p.k. w tej materii. Przyjąć trzeba, że znajduje ono również zastosowanie do orzeczenia wydanego przez sąd apelacyjny po rozpoznaniu odwołania.

7 Unormowanie art. 163 ust. 1 i 3 w zw. z art. 172 ust. 3 pkt 1 u.b.r. wyłącza zatem wymóg składania wniosku o uzasadnienie orzeczenia przez oskarżyciela. Nie było więc powodów, aby pismo oskarżyciela z dnia 16 czerwca 2026 r. potraktować jako jego wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia w rozumieniu art. 422 § 1 k.p.k. Pismo to uznać trzeba jedynie za wniosek sygnalizacyjny, o jakim mowa w art. 9 § 2 k.p.k., wskazujący na potrzebę dokonania czynności, która powinna zostać dokonana z urzędu.

8 W konsekwencji wydane przez Zastępcę Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Apelacyjnego w Katowicach zarządzenie z dnia 22 czerwca 2026 r. o odmowie przyjęcia wniosku oskarżyciela jest nieprawidłowe. Powinno ono zatem zostać uchylone przez organ, który je wydał. Skoro bowiem zgodnie z przyjętym tu kierunkiem wykładni w omawianym postępowaniu nie przewiduje się decyzji prezesa sądu w przedmiocie przyjęcia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia, to nie jest dopuszczalne zażalenie na taką decyzję, a tym samym Sąd Najwyższy nie jest władny przyjętego w niniejszej sprawie zażalenia rozpoznać i uchylić zaskarżonego nim zarządzenia.

9 Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.