Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2009 r., IV CZ 76/09

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2009 r., IV CZ 76/09

Tekst

1 Sygn. akt IV CZ 76/09

POSTANOWIENIE

2 Dnia 19 listopada 2009 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

5 SSN Mirosław Bączyk

6 SSN Krzysztof Pietrzykowski

7 w sprawie z powództwa D. G.

8 przeciwko J. D., A. S. i E. MEDIA Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w B. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA w Warszawie

9 o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 listopada 2009 r.,

11 zażalenia powoda

12 na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

13 z dnia 5 maja 2009 r.,

14 I. oddala zażalenie;

15 II. zasądza od powoda na rzecz pozwanych kwotę

16 120 (sto dwadzieścia) zł z tytułu zwrotu kosztów

17 postępowania zażaleniowego

Uzasadnienie

18 2

19 Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2008 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku, którym oddalono jego powództwo o ochronę dóbr osobistych przez nakazanie pozwanym złożenia w prasie oświadczenia określonej treści oraz zasądzenie od nich kwoty 30 tysięcy zł z tytułu zadośćuczynienia.

20 Powód wniósł w dniu 9 kwietnia 2009 r. skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i uiszczając opłatę sądową w kwocie 600 zł.

21 Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną w zakresie roszczenia majątkowego. W ocenie Sądu, ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą niż 50 tysięcy zł skarga jest w tej części – stosownie do art. 3982

22 § 1 k.p.c. – niedopuszczalna.

23 Sąd wskazał „na marginesie”, że skarżący w tej części skargi nie opłacił, bowiem uiścił tylko 600 zł, a więc jedynie opłatę od roszczenia niemajątkowego, przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

24 W zażaleniu na to postanowienie powód zarzucił naruszenie art. 3982 § 1

25 k.p.c. przez błędne uznanie, że ma on zastosowanie także w sprawach mających za przedmiot jednocześnie prawa majątkowe i niemajątkowe. Skarżący zakwestionował również stanowisko Sądu, że w sprawach takich uiszcza się opłatę stałą od roszczenia niemajątkowego i opłatę stosunkową od roszczenia majątkowego (objętych zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem).

26 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

27 Rację ma skarżący, gdy zarzuca Sądowi Apelacyjnemu błędne zastosowanie art. 3982

28 § 1 k.p.c. jako podstawy odrzucenia skargi co do roszczenia majątkowego (zadośćuczynienia). Sąd nie przedstawił na rzecz swojego poglądu argumentów, które mogłyby uzasadniać odstąpienie od odmiennego stanowiska, przyjmowanego jednolicie w piśmiennictwie i w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

29 Zarówno pod rządem kodeksu postępowania cywilnego z 1932 r.

30 (orzeczenie z dnia 15 stycznia 1935 r., II C 2246/34, Zb. Urz. 1935 r., nr 7, poz. 293), pod rządem art. 393 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 lipca 3

31 2000 r. (postanowienie z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 1852/00, niepublikowane), jak i pod rządem obowiązującego art. 3982 § 1 k.p.c. (wyrok z dnia

32 9 stycznia 2008 r., II CSK 363/07, niepublikowany) Sąd Najwyższy stał na stanowisku, że przewidziane w tym przepisie ograniczenia dotyczą jedynie spraw o prawa majątkowe i nie odnoszą się do spraw mających za przedmiot zarówno roszczenia majątkowe, jak i niemajątkowe.

33 Stanowisko to podziela Sąd Najwyższy rozpoznający zażalenie, uznając, że przewidziane w art. 3982

34 § 1 k.p.c. kryterium dopuszczalności skargi kasacyjnej w postaci określonej wartości przedmiotu zaskarżenia dotyczy spraw, których przedmiotem są tylko prawa majątkowe. Dlatego błędne jest stanowisko Sądu Apelacyjnego, że skarga kasacyjna powoda w części obejmującej orzeczenie o zadośćuczynieniu jest niedopuszczalna ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą od 50 tysięcy zł.

35 Nie przesądza to jednak o zasadności zażalenia, gdyż zachodziła inna podstawa odrzucenia skargi kasacyjnej, także dostrzeżona przez Sąd.

36 Powód uiścił od skargi jedynie opłatę stałą w kwocie 600 zł, przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), nie uiścił natomiast opłaty stosunkowej od objętego zaskarżeniem roszczenia majątkowego.

37 Skarżący bezpodstawnie kwestionuje stanowisko Sądu Apelacyjnego, że stała opłata określona w powołanym przepisie dotyczy wyłącznie roszczeń niemajątkowych o ochronę dóbr osobistych, a od roszczeń majątkowych należna jest opłata stosunkowa. Chociaż trzeba przyznać, że orzecznictwo Sądu Najwyższego nie było w tej kwestii jednolite, o czym świadczą powołane w zażaleniu niepublikowane postanowienia z dnia 10 listopada 2006 r., I CZ 62/06 i z dnia 22 czerwca 2007 r., V CZ 59/07, to jednak wyraźnie dominowało stanowisko, z którym pozostaje w zgodzie pogląd wyrażony przez Sąd Apelacyjny w sprawie niniejszej. Znalazło ono wyraz m.in. w postanowieniach z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZ 94/06 (OSNC-ZD 2008, nr 1, poz. 12) i z dnia 8 marca 2007 r., III CZ 12/07 (OSNC 2008, nr 2, poz. 26), uchwale z dnia 22 sierpnia 2007 r., III CZP 77/07 (OSNC 2008, nr 10, poz. 109), a także postanowieniach 4

38 z dnia 27 czerwca 2008 r., V CSK 100/08, z dnia 17 grudnia 2008 r., I CZ 107/08 i z dnia 3 września 2009 r., I CZ 44/09 (niepublikowane). To właśnie stanowisko zostało uznane za prawidłowe w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2009 r., III CZP 54/09 (dotychczas niepublikowana), zgodnie z którą opłatę stałą przewidzianą w art. 26 ust. 1 pkt 3 u.o.k.s. pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych w części dotyczącej roszczeń niemajątkowych. Przy uwzględnieniu art. 18 ust. 2 u.o.k.s., dotyczy to również skargi kasacyjnej. Stanowisko takie, wyraźnie – jak wskazano – przeważające we wcześniejszej judykaturze Sądu Najwyższego, a także w orzecznictwie sądów powszechnych, podziela Sąd Najwyższy rozpoznający zażalenie.

39 Uiszczenie przez skarżącego jedynie opłaty stałej w kwocie 600 zł oznacza, że wniesiona przez adwokata skarga kasacyjna nie została opłacona w części dotyczącej roszczenia majątkowego o zadośćuczynienie w kwocie 30 tysięcy zł. Wyrok i skarga kasacyjna podlegająca opłacie, a nawet zaskarżone orzeczenie oraz zażalenie zapadły lub zostały wniesione pod rządem art. 1302 § 3

40 k.p.c., przewidującego odrzucenie, bez wezwania o uiszczenie opłaty (między innymi) skargi kasacyjnej, podlegającej opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. Przepis ten został uchylony przez art. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 234, poz. 1571), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2009 r. Miał on zatem zastosowanie do skargi kasacyjnej powoda wniesionej w kwietniu 2009 r., odrzuconej zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia zażalenia i Sąd Najwyższy oddalił je, stosownie do art. 3941

41 § 3 w zw. z art. 39814

42 k.p.c.

43 jz