Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 54/08

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2008 r., IV CZ 54/08

Tekst

1 Sygn. akt IV CZ 54/08

POSTANOWIENIE

2 Dnia 24 lipca 2008 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

5 SSN Zbigniew Strus (sprawozdawca)

6 SSN Katarzyna Tyczka-Rote

7 w sprawie z powództwa (…) Klubu Tenisowego w S.

8 przeciwko Gminie Miasta S.

9 o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

10 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lipca 2008 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 marca 2008 r., sygn. akt I ACa (…),

11 uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

12 Akta sprawy zostały przedstawione Sądowi Najwyższemu wraz z zażaleniem powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną powoda ze względu na niedopełnienie wymagań w zakresie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz ze względu na niedopuszczalność tej skargi wywołaną podwyższeniem wartości przedmiotu zaskarżenia w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia apelacji. Sąd drugiej instancji wskazał, że powód podał kwotę 5 141 700 zł jako wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, tymczasem zaskarżając apelacją wyrok Sądu Okręgowego wartość przedmiotu zaskarżenia określił w kwocie 62 130 zł.

13 Zażalenie jest uzasadnione.

14 2

15 Art. 368 § 2 k.p.c. potwierdza znaczenie stabilizacji wartości przedmiotu sporu (art. 26 k.p.c.) rozciągającej się na postępowanie apelacyjne oraz na postępowanie ze skargi kasacyjnej (art. 39821

16 k.p.c.). Zamieszczony w nim wyraz „pozew” powinien być

17 tłumaczony z uwzględnieniem przepisów dopuszczających zmianę pozwu po wszczęciu postępowania. Szeroko ujęta dopuszczalność zmiany ilościowej (art. 193 § 1 k.p.c.) powoduje, że każde rozszerzenie powództwa oznacza zmianę wartości przedmiotu sporu i obowiązek uiszczania opłaty (d. wpisu) od rozszerzonego roszczenia. W takich wypadkach nie zachodzi podstawa do wskazywania wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie wyższej od wartości przedmiotu sporu wskazanej w pozwie, a wyjątek przewidziany w art. 368 § 2 zdanie drugie k.p.c. jest bezprzedmiotowy.

18 W rozpoznawanej sprawie występuje jednak odmienna sytuacja faktyczna.

19 Powód zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego m.in. w części oddalającej powództwo (punkt trzeci) i w tym zakresie domagał się oddania w użytkowanie wieczyste m.in. działki nr (…) wraz z nieodpłatnym prawem własności budynków.

20 Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację powoda w tej części, z tym, że z tytułu przeniesienia prawa własności hali tenisowej orzekł o wynagrodzeniu w kwocie 5 141 700 zł. To orzeczenie powód zaskarżył skargą kasacyjną, domagając się jego zmiany przez orzeczenie, że przeniesienia własności hali nastąpi nieodpłatnie - tak jak żądał w apelacji.

21 Na tle przedstawionej sytuacji faktycznej powstaje zagadnienie dostosowania wymagań wobec pozwu do przepisów o określeniu wartości przedmiotu sporu. Wynagrodzenie za budynek nie było przedmiotem żądania powoda, który kierując się przesłankami faktycznymi (twierdzeniem o wybudowaniu z własnych środków posiadacza) nie zgłaszał podstaw jego uiszczania. Twierdzenie, że powództwem obejmował również zagadnienie zapłaty równowartości budynku byłoby sprzeczne ze stanowiskiem powoda. Przepisy art. 19 - 26 k.p.c. nie rozwiązują wprost takiego przypadku, a w dotychczasowym postępowaniu nie pobierano opłaty tymczasowej. Wobec tego orzeczenie po raz pierwszy w wyroku Sądu odwoławczego o obowiązku zapłaty równowartości budynku należy uznać za sytuację podobną do orzekania ponad żądanie oraz uznać dopuszczalność sporu odnośnie do istnienia tego obowiązku. Dlatego usprawiedliwione było wskazanie w skardze kasacyjnej kwoty wynagrodzenia, jako wartości przedmiotu zaskarżenia.

22 Ponieważ skarga kasacyjna od tej części rozstrzygnięcia jest dopuszczalna, konieczne było wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości ustalonego 3

23 wyrokiem sądu obowiązku zapłaty. Usprawiedliwia to zmianę wartości przedmiotu zaskarżenia nienaruszającą reguły wyrażonej w art. 368 § 2 k.p.c. Odmienne stanowisko zamykałoby drogę do zaskarżenia prawomocnego wyroku w części dotyczącej orzeczenia, którego powód nie żądał albo naruszałoby zasadę obowiązku uiszczenia opłaty w sprawach o prawa majątkowe, wynikającą z art. 3 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 10 i 13 u.k.s.c. 2005 r.

24 Uzasadnione jest również zażalenie w części kwestionującej ocenę, że skarga kasacyjna nie zawierała wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3

25 k.p.c.). W rzeczywistości, na drugiej stronie tej skargi znajduje się zarówno wniosek jak i jego uzasadnienie. Ponieważ Sąd drugiej instancji spełnia kontrolę formalną skarg kasacyjnych, a merytoryczną wartość uzasadnienia wniosku ocenia Sąd Najwyższy w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 3989

26 § 1 i 2 k.p.c., podstawa odrzucenia

27 skargi kasacyjnej okazała się nieusprawiedliwiona.

28 Uwzględniając przytoczone okoliczności należało zgodnie z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.

29 w związku z art. 39815

30 k.p.c. orzec jak na wstępie.