Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2014 r., IV CSK 655/13

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2014 r., IV CSK 655/13

Tekst

1 Sygn. akt IV CSK 655/13

POSTANOWIENIE

2 Dnia 25 czerwca 2014 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

5 SSN Anna Kozłowska

6 SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

7 Protokolant Katarzyna Jóskowiak

8 w sprawie z wniosku T. O.

9 przy uczestnictwie K. P. i M. P.

10 o wpis,

11 po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej

12 w dniu 25 czerwca 2014 r.,

13 skargi kasacyjnej wnioskodawcy

14 od postanowienia Sądu Okręgowego w G.

15 z dnia 7 marca 2013 r.

16 uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę

17 do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. i

18 rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

19 2

Uzasadnienie

20 T. O. żądał ustanowienia zabezpieczenia roszczenia przysługującego mu wobec M. P. i K. P. Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 7 września 2012 r. zabezpieczył roszczenie wnioskodawcy przez nakazanie wpisu w dziale IV księgi wieczystej nr …77489/4 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. przymusowej hipoteki kaucyjnej na rzecz T. O. do kwoty 135.183,56 zł. Na tej podstawie wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej łącznej na udziałach M. P. i K. P. po ½ części w prawie użytkowania wieczystego rzeczonej nieruchomości i w prawie własności budynków i innych urządzeń na niej posadowionych do kwoty zgodnej z treścią powołanego postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w G. postanowieniem z dnia 27 września 2012 r. oddalił ten wniosek ze względu na rozbieżność między wnioskiem i postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Sąd ten bowiem zabezpieczył żądanie wnioskodawcy przez ustanowienie hipoteki przymusowej kaucyjnej, mimo że od dnia 20 lutego 2011 r. nastąpiła zmiana stanu prawnego polegająca m.in. na zastąpieniu dawnej hipoteki zwykłej i hipoteki kaucyjnej jednolitą hipoteką. Wnioskodawca złożył skargę na to postanowienie, jednocześnie przedkładając postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 września 2012 r. prostujące poprzednie postanowienie tego Sądu wobec oczywistej omyłki przez wpisanie "łącznej" zamiast "kaucyjnej". Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z dnia 8 listopada 2012 r. ponownie oddalił wspomniany wniosek ze względu na rozbieżność między tym wnioskiem a postanowieniem Sądu Rejonowego w K. Podkreślił, że wnioskodawca nie dołączył postanowienia sanującego oczywistą omyłkę, zaś sąd wieczystoksięgowy nie został wyposażony w instrumenty odpowiednie do wyjaśniania rozbieżności. Następnie wyjaśnił, że wspomnianej rozbieżności nie można uzupełnić przez dołączenie postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki.

21 Wnioskodawca wniósł apelację od postanowienia Sądu Rejonowego.

22 Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. oddalił apelację. Podkreślił, powołując się na art. 6268

23 § 2 k.p.c., że wnioskodawca powinien

24 3

25 dołączyć do wniosku postanowienie o zabezpieczeniu o prawidłowej treści, uprzednio wnosząc do właściwego sądu o sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej. W dacie złożenia wniosku dokument stanowiący podstawę wpisu powinien być prawidłowy, wnioskodawca może zaś złożyć nowy wniosek o wpis. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mianowicie art. 6268

26 § 1 i § 2 oraz art. 6269

27 k.p.c.

28 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

29 W skardze kasacyjnej został zgłoszony zarzut naruszenia przepisów postępowania, mianowicie art. 6268

30 § 1 i § 2 oraz art. 6269

31 k.p.c. Zarzut ten polega,

32 zdaniem skarżącego, na błędnym przyjęciu przez Sąd Okręgowy, że przedłożenie przez wnioskodawcę na etapie późniejszym niż złożenie wniosku o wpis hipoteki przymusowej postanowienia prostującego w trybie art. 350 k.p.c. orzeczenie stanowiące podstawę wpisu w księdze wieczystej obarczone oczywistą niedokładnością, uprzednio dołączone do wniosku o wpis, powoduje konieczność oddalenia wniosku o dokonanie wpisu z uwagi na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i brak możliwości prowadzenia przez ten sąd postępowania dowodowego wykraczającego poza dokumenty dołączone do wniosku o wpis. Według zaś skarżącego orzeczenie stanowiące podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej, mimo jego sprostowania z urzędu w późniejszym czasie, zachowuje swoją tożsamość materialnoprawną w odniesieniu do pierwotnie przedłożonego postanowienia wraz z wnioskiem o wpis.

33 Zgodnie z art. 350 § 1 k.p.c., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Powstaje w związku z tym pytanie, czy na tle niniejszej sprawy można zasadnie mówić o dwóch wersjach postanowienia Sądu Rejonowego w K. w wersji pierwotnej z dnia 7 września 2012 r. i w wersji z dnia 20 września 2012 r. obejmującej sprostowanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że sprostowanie orzeczenia przewidziane w art. 350 § 1 k.p.c. ma na celu usunięcie niezgodności pomiędzy rzeczywistą wolą i wiedzą sądu a ich wyrażeniem na piśmie.

34 4

35 Postanowienie w przedmiocie sprostowania orzeczenia nie należy do orzeczeń merytorycznych, kończących postępowanie w sprawie (zob. postanowienie z dnia 13 czerwca 2013 r., V CZ 28/13, niepubl.; postanowienie z dnia 20 marca 2009 r., II CZ 15/09, niepubl.). Orzeczenie o sprostowaniu nie ma samodzielnego znaczenia, w związku z czym stwierdzenie wykonalności orzeczenia zagranicznego w naszym kraju odnosi się także do brzmienia tego orzeczenia po jego sprostowaniu, które obejmuje z reguły tylko kwestie natury drobnej lub porządkowej (postanowienie z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 464/06, niepubl.). W niniejszej sprawie można więc mówić tylko i wyłącznie o postanowieniu Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 września 2012 r. o treści uwzględniającej późniejsze sprostowanie z dnia 20 września 2012 r. W konsekwencji późniejsze dołączenie do wniosku o wpis do księgi wieczystej postanowienia o sprostowaniu orzeczenia stanowiącego podstawę wpisu nie uzasadnia braku kognicji sądu wieczystoksięgowego stosownie do art. 6268 § 2

36 k.p.c.

37 Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1

38 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.