Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 2026 r., II ZK 66/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 listopada 2026 r., II ZK 66/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 2 listopada 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Zbigniew Korzeniowski

4 w sprawie obwinionych lek. Ż.P. oraz lek. J.S., po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej 2 listopada 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron, wniosków obrońców obwinionych o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt […], zmieniającego w części orzeczenia o karze wymierzonej lek. J.S. zaś w pozostałej części utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w W. z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1342 z późn. zm.), postanowił:

5 wniosku nie uwzględnić.

Uzasadnienie

6 W obu kasacjach od orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt […], zmieniającego w części orzeczenia o karze wymierzonej lek. J.S. zaś w pozostałej części utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w W. z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], obrońcy obwinionych zawarli wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.

7 W uzasadnieniu kasacji adw. K.K., autor kasacji wskazał, że „w niniejszym postępowaniu aktualizują się obie przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia wskazane przez Sąd Najwyższy. Po pierwsze, zastosowana wobec obwinionych kara w postaci zawieszenia prawa wykonywania zawodu ma charakter niezwykle surowy. Jest to niemalże najsurowsza kara przewidziana przez art. 83 ust. 1 ustawy o izbach lekarskich. Nawet Naczelny Sąd Lekarski wskazał, że orzeczona kara jest niezwykle surowa i przez to ograniczył czas zawieszenia prawa wykonywania zawodu wobec obwinionego J.S.. Należy wskazać, że orzeczenie takiej kary wobec obwinionych będzie miało istotny wpływ na ich dalszy przebieg kariery zawodowej. Zawieszenie obwinionych w prawie wykonywania zawodu uniemożliwi im doskonalenie umiejętności praktycznych, spowoduje ostracyzm w środowisku zawodowym. Wykonanie tak surowej kary powinno być nadzwyczaj ostrożne.

8 Ponadto, orzeczona sankcja będzie miała wpływ nie tylko na samych obwinionych, ale również na prowadzonych przez nich pacjentów. Wykonanie kary pozbawi obwinionych kontaktu z prowadzonymi pacjentami, spowoduje przerwanie terapii wdrożonych przez lekarzy. (…) Wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia uzasadniony jest również przez charakter i ciężar gatunkowy zarzutów kasacji. W niniejszej kasacji zarzucono naruszenie przepisów, które tworzą normy o charakterze gwarancyjnym, co za tym idzie proces dyscyplinarny obwinionych nie nosił przymiotu rzetelnego procesu. Organy postępowania dyscyplinarnego lekarzy dopuściły się szeregu naruszeń o charakterze materialnoprawnym, jak i procesowym, co skutkowało błędami związanymi z wydaniem orzeczenia. Orzeczenie Naczelnego Sądu Lekarskiego jest również orzeczeniem niesprawiedliwym między innymi przez rażącą niewspółmierność kary.”

9 Obrońca obwinionych r. pr. P.M., w uzasadnieniu wywiedzionej przez siebie kasacji wskazał, że: „już pierwszy zarzut kasacyjny - niewłaściwy skład sądu - jest wystarczający do uchylenia zaskarżonego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z dnia 16 kwietnia 2026 roku.

10 Dwukrotne wyznaczenie lekarzy do składu orzekającego w sytuacji, gdy - za wyjątkiem pierwotnie wyznaczonego przewodniczącego - żadna z pierwotnie wyznaczonych osób nie złożyła rezygnacji z udziału w składzie, ani nie mogła być obecna z powodów rodzicielskich, prawnych, losowych, bądź zdrowotnych już prima facie powinno spowodować uwzględnienie kasacji. (…) Skazanie za czyn nie objęty wnioskiem o ukaranie, ani orzeczeniem Okręgowego Sądu Lekarskiego (zarzut kasacyjny nr III), rażące naruszenie zasady „in dubio pro reo” (zarzut kasacyjny nr IV), rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (zarzut kasacyjny nr V), rażące naruszenie art. 42 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty poprzez zarzucenie Obwinionym orzekania o stanie zdrowia pacjentów w sytuacji, gdy nie orzekali (wystawiali jedynie recepty), uznanie, że teleporada może być przeprowadzona gdy nie ma innej możliwości porady (zarzut kasacyjny nr VI), rażące naruszenie zasad stosowania przepisów w przypadku ich zmiany poprzez pominięcie zastosowania art. 4 § 1 k.k. i art. 9 KEL w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2025 roku, który był diametralnie względniejszy dla Obwinionych (zarzut kasacyjny nr VII).

11 Ponadto podnieść należy, że utrzymywanie drakońskich i niesprawiedliwie orzeczonych kar zawieszenia w prawie wykonywania zawodu na okres 2 lat w stosunku do Obwinionego i 3 lat w stosunku do Obwinionej praktycznie wyłącza ich od wykonywania zawodu lekarza. Tak długotrwały brak praktyki w wykonywaniu zawodu lekarza uniemożliwi w praktyce powrót do wykonywania zawodu w ramach posiadanych specjalizacji. Obwiniona jest doświadczonym neurologiem i ma stopień doktora n. med., zaś Obwiniony jest neurochirurgiem (również ma stopień doktora n. med.) i każdy miesiąc niewykonywania zabiegów ma wpływ na jego dalszą karierę neurochirurgiczną.

12 Biorąc pod uwagę konieczność oczekiwania na rozpatrzenie kasacji nawet kilkanaście miesięcy dla Obwinionych oznacza to brak możliwości powrotu do zawodu i ruinę majątkową.

13 Oboje Obwinieni są lekarzami, małżonkami oraz rodzicami trojga małoletnich dzieci. Jednoczesne wykonywanie wobec nich kary zawieszenia prawa wykonywania zawodu pozbawia ich podstawowego źródła utrzymania rodziny. Nadto dr n. med. J.S. przed wykonaniem kary był aktywnym neurochirurgiem, prowadzącym pacjentów wymagających ciągłości leczenia po zabiegach operacyjnych, zaś dr n. med. Ż.P. jest neurologiem posiadającym szczególne kwalifikacje, w tym licencję uprawniającą do badań z zakresu diagnostyki elektrofizjologicznej. Dalsze wykonywanie kary wywołuje więc skutki nie tylko osobiste i majątkowe, lecz także wpływa na dostęp pacjentów do specjalistycznej opieki i diagnostyki.”

14 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

15 Wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego z 16 kwietnia 2026 r., sygn. akt […], zmieniającego w części orzeczenia o karze wymierzonej lek. J. S. zaś w pozostałej części utrzymującego w mocy orzeczenie Okręgowego Sądu Lekarskiego w W. z 10 kwietnia 2025 r., sygn. akt […], złożone przez obrońców obwinionych nie zasługują na uwzględnienie.

16 W pierwszej kolejności należy wskazać, że Naczelny Sąd Lekarski zmiarkował karą wymierzoną obwinionemu przez Sąd Dyscyplinarny I instancji. Natomiast ocena zarzutu kasacji, jako argument za wstrzymaniem wykonania orzeczenia sądu dyscyplinarnego co do zasady jest przedwczesna, jako że nie powinna wyprzedzać rozpoznania kasacji.

17 Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia w postępowaniu kasacyjnym wymaga kumulatywnego zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki. Dopiero łączne spełnienie wskazanych warunków daje asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt I KO 77/22, Legalis nr 2740892). W niniejszej sprawie, przeprowadzona wstępnie kontrola podniesionych w kasacji zarzutów nie wskazuje, aby można było jednoznacznie przyjąć, że sposób dokonanej przez Sąd odwoławczy kontroli zaskarżonego orzeczenia naruszył wskazane przepisy prawa i to w takim stopniu, który wymagany jest dla skuteczności kasacji. Zastrzec trzeba, że powyższa ocena dokonana została wyłącznie na potrzeby rozpoznania wniosków o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia, a ostatecznej oceny w tym zakresie dokona Sąd Najwyższy na rozprawie kasacyjnej.

18 Na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 112 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1342 z późn. zm.), Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji