Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2026 r., II KK 41/25

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2026 r., II KK 41/25

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 9 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 Pierwszy Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie A. P. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 października 2026 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku skazanego z dnia 28 września 2026 r. o wstrzymanie wykonania orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 22/24, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 2 października 2023 r., sygn. akt V K 303/21, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario postanowił:

4 wniosku nie uwzględnić.

Uzasadnienie

5 Skazany A. P. pismem z dnia 28 września 2026 r. – na podstawie art. 532 k.p.k. - wniósł „o zawieszenie odbywania kary do czasu ustanowienia legalnego Sądu Orzekającego oraz wyznaczenie Sędziego do rozpatrzenia tego wniosku z pominięciem osób powołanych wedle wadliwej procedury”. W uzasadnieniu swojego wniosku skazany odwołał się do uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20, OSNKW 2020, z. 2, poz. 7), postanowienia Sądu Najwyższego z 16 września 2021 r., I KZ 29/21 oraz w sposób zdawkowy odniósł się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

6 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

7 Wniosek skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie.

8 Sposób sformułowania wniosku oraz argumentacji przedstawionej na jego poparcie rodzi konieczność poprzedzania właściwych rozważań przypomnieniem przesłanek zastosowania instytucji określonej w art. 532 k.p.k. Przede wszystkim możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od zasady określonej w art. 9 § 2 k.k.w. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu orzeczenie staje się wykonalne z chwilą jego uprawomocnienia. Z dotychczasowego, utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, że zastosowanie tej instytucji możliwe jest przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia sytuacji oczywistej zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt II KO 111/21, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt V KK 415/21).

9 Jednocześnie zauważyć należy, że ocena wniosku opartego na art. 532 § 1 k.p.k. nie ma charakteru wiążącego dla rozpoznania kasacji i nie przesądza o kierunku przyszłego rozstrzygnięcia w tym postępowaniu. W szczególności nie można z niej wywodzić, że w dalszym toku sprawy wykluczone byłoby uznanie zarzutów kasacyjnych za oczywiście zasadne. Warto również podkreślić, że nie każda argumentacja odwołująca się do kwalifikowanej wady prawnej określonej w art. 439 § 1 k.p.k. uzasadnia ingerencję w postaci wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia. Ponadto zastosowanie omawianego instrumentu prawnego jest uzasadnione jedynie wówczas, gdy w odniesieniu do konkretnego uchybienia trafność zarzutów kasacyjnych jest nie tylko prawdopodobna, lecz jawi się jako oczywista.

10 Tymczasem dokonanie w niniejszej sprawie ustalenia czy doszło do zaistnienia bezwzględnych przyczyn odwoławczych, na które wskazuje obrońca skazanego w kasacji lub stwierdzenie prima facie oczywistej zasadności zarzutów, nie może nastąpić bez gruntownego przeanalizowania akt sprawy oraz przeprowadzenia pogłębionej i merytorycznej oceny zasadności przedstawionych zarzutów. W konsekwencji w ocenie Sądu Najwyższego, nie formułując jednak przedwczesnych wniosków co do wyniku postępowania kasacyjnego, brak jest podstaw do zastosowania instytucji, o której mowa w art. 532 § 1 k.p.k. Zarazem nie budzi wątpliwości, że wniosek skazanego, w którym żąda on wstrzymania wykonania orzeczenia do czasu wyznaczenia do rozpoznania przedmiotowej sprawy kasacyjnej - w jego ocenie - sądu bezstronnego i niezawisłego jest pozbawiony jakichkolwiek podstaw. Przepisy procedury karnej nie przewidują bowiem możliwości terminowego wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia do czasu rozpoznania kwestii incydentalnych. Co więcej, skazany formułując swój wniosek nie podjął choćby najmniejszej próby wykazania, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla niego skutki. Niewątpliwie wnioski o wyłączenie sędziego od udziału w niniejszej sprawie kasacyjnej oraz od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego zostały wcześniej zarejestrowane i pozostają w toku, niemniej jednak w żaden sposób nie uzasadniają i nie mogą stanowić podstawy zastosowania wyjątkowej instytucji jaką jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia. Jednocześnie nie blokują one procedowania w przedmiocie wniosku skazanego złożonego w trybie art. 532 k.p.k., albowiem rozstrzygnięcie w tej materii ma charakter jedynie wpadkowy i nie rzutuje w żaden sposób na rozpoznanie kasacji, w związku z którą złożone zostały wskazane wnioski o wyłączenie sędziego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 lipca 2026 r., V KK 129/25 i powołane tam orzecznictwo). Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.