Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CSK 550/14

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2015 r., II CSK 550/14

Tekst

1 Sygn. akt II CSK 550/14

POSTANOWIENIE

2 Dnia 9 kwietnia 2015 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Henryk Pietrzkowski

5 w sprawie z powództwa G. T.

6 przeciwko S. K., D. K. i K. K.

7 o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,

8 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych

9 od wyroku Sądu Apelacyjnego

10 z dnia 19 lutego 2014 r.,

11 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. oddala wniosek powódki o zasądzenie kosztów

12 postępowania kasacyjnego.

13 2

Uzasadnienie

14 Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989

15 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie ujawniły się przewidziane w art. 3989

16 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności przemawiające za przyjęciem skargi do rozpoznania. Na etapie tzw. przedsądu analizie podlega w zasadzie wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno zatem koncentrować się na wykazaniu, iż zachodzą w sprawie konkretne okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2013 r. III CSK 55/2012 i powołane tam orzeczenia).

17 Pełnomocnik pozwanych w skardze kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lutego 2014 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance ujętej w art. 3989

18 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.

19 Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej autor wskazał na oczywistą – jego zdaniem - zasadność skargi oraz na potrzebę wykładni art. 1143 § 1 i 3 k.p.c. oraz art. 527 § 2 k.c. w zw. z art. 533 k.c.

20 Odwołanie się do przesłanki opisanej w art. 3989

21 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga

22 wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). 3

23 W odniesieniu do potrzeby wykładni. skarżący wskazuje na potrzebę wyjaśnianie znaczenia zwrotu „sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości lub biegłego w celu ustalenia treści obcego prawa”.

24 Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze art. 1143 § 1 i 3 k.p.c. nie budzi wątpliwości w orzecznictwie, doczekał się również wykładni w doktrynie prawa (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 372/07, nie publ.). W powołanym orzeczeniu wskazano, że art. 1143 k.p.c. „nie zobowiązuje sądu do tego, aby w każdej sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, sąd był zobowiązany do zwracania o opinię biegłego lub stanowisko Ministra Sprawiedliwości. W doktrynie na tle tego przepisu formułuje się, zasługujący na aprobatę, pogląd, że źródłem stwierdzenia prawa obcego mogą być także inne środki, których nie wymienia wspomniany przepis. Tylko w sytuacji, gdy sąd, korzystając z dostępnych mu środków we własnym zakresie nie jest w stanie ustalić treści prawa obcego powinien skorzystać z zagwarantowanej tym przepisem możliwości.

25 W wyroku z dnia 23 maja 2013 r. II CSK 250/12 (OSNC 2014 nr 1, poz. 8) Sąd Najwyższy stwierdził, że „w art. 1143 k.p.c. w sposób wyraźny zostały wskazane dwa sposoby ustalenia treści obcego prawa, nie ulega jednak wątpliwości, że sąd może korzystać w tym celu także z innych środków. Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 1143 § 3 k.p.c. w jego znowelizowanym brzmieniu, niemniej już na gruncie art. 1143 k.p.c. sprzed jego nowelizacji uznawano możliwość stosowania także innych środków w celu stwierdzenia treści obcego prawa. Sąd może w tym celu sięgać np. do dzienników ustaw państw obcych, do innych tego typu zbiorów tekstów prawnych oraz do publikacji naukowych. Nie jest też wyłączone korzystanie z opinii biegłego lub stron internetowych, na których publikowane są teksty ustaw”. Powołane przez skarżącego wątpliwości na tle art. 1143 k.p.c. zostały więc w orzecznictwie wyjaśnione, nie budzą dalszych wątpliwości, a więc nie istnieje potrzeba wykładni tego przepisu. Skarżący wskazał również na konieczność wyjaśnienia, czy przesłanka niewypłacalności dłużnika przewidziana w art. 527 § 2 k.c. dotyczy wyłącznie jego majątku znajdującego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W tym zakresie wywód skarżącego sprowadza się do pytania bez wykazania, że powołany przepis budzi wątpliwości 4

26 interpretacyjne w doktrynie bądź wywołuje rozbieżności w orzecznictwie. Przewidziana w art. 3989

27 § 1 pkt 2 k.p.c. przesłanka usprawiedliwiająca przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie została spełniona.

28 Odnosząc się do twierdzenia skarżącego o oczywistości skargi kasacyjnej podnieść należy, że skarżący, powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej powinien wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom, były więc dostrzegalne w sposób oczywisty dla przeciętnego prawnika (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156). Analiza zaskarżonego wyroku oraz argumentacji powołanej we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie dostarczyła podstaw do uznania, że przesłanka, o której mowa w art.3989

29 § 1 pkt 4 k.p.c. została spełniona.

30 Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989

31 § 2 k.p.c.)

32 Wobec tego, że odpowiedź na skargę kasacyjną, została zwrócona na podstawie art. 132 § 1 k.p.c., nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zasądzenie na rzecz powódki kosztów postępowania kasacyjnego.