Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r., III RN 199/99

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2000 r., III RN 199/99

Tekst

TEZY

1 Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.

Sentencja

2 Sąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Krajowej Waldemara Grudzieckiego po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2000 r. sprawy ze skargi Tomasza J. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w W. z dnia 14 lipca 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru należności celnych od samochodu osobowego marki "Nissan" na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego we W. z dnia 7 kwietnia 1999 r., I SA/Wr 1316/97 - uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.

Uzasadnienie

3 Importerzy Tomasz J. i Marek G. zgłosili w dniu 7 listopada 1995 r. w Urzędzie Celnym w L. do odprawy celnej sprowadzone z Niemiec części do samochodu "Nissan Sunny". Tomasz J. zgłosił do odprawy celnej silnik niskoprężny; zawieszenie przednie i tylne, układ kierowniczy wraz z kompletem kół oraz skrzynią biegów /dowód odprawy celnej nr 193073/. Ze sprowadzonych części został zmontowany samochód osobowy marki "Nissan Sunny", który jako tzw. "składak" został zarejestrowany na nazwisko Tomasza J.

4 Ujawnienie tego faktu stało się podstawą do wznowienia postępowania celnego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznych o dopuszczeniu do obrotu i wymiarze należności celnych za sprowadzone części samochodowe. W ocenie organów administracji celnej importerzy sprowadzili w rzeczywistości kompletny samochód wymienionej marki w stanie rozmontowanym /niezmontowanym/.

5 Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 10 maja 1997 r. uchylone zostały obie decyzje ostateczne zawarte w dowodach odpraw celnych z dnia 7 listopada 1995 r. i do obrotu na polskim obszarze celnym dopuszczony został samochód osobowy marki "Nissan Sunny", co spowodowało nowy /wyższy/ wymiar należności celnych.

6 Wymieniona decyzja została skierowana do obu importerów i obaj jej adresaci odwołali się od tej decyzji. Odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia 14 lipca 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał ją w mocy.

7 Na tę decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Tomasz J. i Marek G. zarzucając, iż brak było podstaw do wznowienia postępowania celnego oraz nieprawidłową ocenę materiału dowodowego sprawy i w związku z tym wnosili o jej uchylenie.

8 Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 1999 r., I SA/Wr 1316/97 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we W. uwzględniając skargę Tomasza J. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji /w wyroku tym istnieje oczywisty błąd co do daty i numeru decyzji organu I instancji/.

9 W ocenie Sądu orzekającego, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, a wydana w wyniku tego wznowienia decyzja narusza art. 149 par. 2 Kpa. Organy administracji celnej postąpiły też nieprawidłowo kierując nową decyzję w sprawie sprowadzenia z zagranicy samochodu osobowego do obydwu podmiotów sprowadzających części samochodowe, a nadto zdaniem Sądu reguła 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, powołana przez organy celne, nie może być stosowana łącznie do dwóch lub więcej podmiotów dokonujących obrotu towarowego z zagranicą we własnym imieniu i na własny rachunek.

10 Minister Sprawiedliwości zaskarżył powyższy wyrok rewizją nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w zw. z art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 80 oraz art. 62 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 1 ust. 2 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

11 Problem dopuszczalności wznowienia postępowania celnego zakończonego decyzjami ostatecznymi w dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych części samochodowych i ich ocenie zgodnie ze stanem na dzień dokonania zgłoszenia celnego, był już wielokrotnie rozstrzygany przez Sąd Najwyższy i orzecznictwo w tej sprawie nie powinno budzić wątpliwości. W dacie zgłoszenia celnego organy administracji celnej nie mają podstaw prawnych do podjęcia innej decyzji niż takiej, jak to wynika z pierwotnej odprawy celnej w tego typu sprawach /w niniejszej sprawie są to decyzje z dnia 7 listopada 1995 r./, co wynika z treści art. 23 ust. 1 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne /t.j. Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./. Natomiast późniejsze ujawnienie faktu, że sprowadzone części i podzespoły samochodowe uzupełniając się wzajemnie pozwalają na zmontowanie z nich kompletnego pojazdu, stanowi dostateczną przesłankę do wznowienia postępowania celnego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Po dokładnym wyjaśnieniu sprawy i ocenie zebranego materiału dowodowego w myśl art. 80 Kpa, organy administracji celnej miały pełną podstawę do wydania nowej decyzji na podstawie art. 149 par. 2 i 151 par. 1 Kpa, przy zastosowaniu reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej opublikowanej we wstępie do Taryfy Celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 151 poz. 737/. Nie ma przy tym znaczenia, że importu dokonały dwie lub więcej osób /np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 r., III RN 18/99/. Należy także dodać, że wydanie jednej decyzji po wznowieniu postępowania celnego, ma umocowanie prawne w uregulowaniu wynikającym z art. 62 Kpa. To właśnie ten przepis, daje możliwość prowadzenia jednego postępowania dotyczącego więcej niż jednej osoby w sytuacji, gdy prawa i obowiązki wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej i w której właściwy jest ten sam organ administracji.

12 Trafny jest zarzut rewizji nadzwyczajnej rażącego naruszenia zaskarżonym wyrokiem przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy przede wszystkim podkreślić, że przy ocenie, czy istniała wskazana w tym przepisie przyczyna wznowienia postępowań celnych zakończonych decyzjami ostatecznymi o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzonych przez dwie różne osoby części samochodowych po ujawnieniu, że z części tych złożono następnie samochód osobowy, należy uwzględniać także przepisy Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357 ze zm./. Zgodnie bowiem z regułą nr 2a wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji dotyczą wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że posiada on zasadniczy charakter wyrobu kompletnego lub gotowego. Informacje te dotyczą także wyrobu kompletnego lub gotowego /oraz wyrobu uważanego za taki w myśl postanowień niniejszej reguły/, znajdującego się w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym. Z reguły tej wynika jednoznacznie, że w niniejszej sprawie dokonano zgłoszeń do odprawy celnej wzajemnie się uzupełniających części samochodowych stanowiących potencjalny wyrób kompletny /samochód/ jeszcze przed ich importem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a złożenie z tych części samochodu na polskim obszarze celnym nie spowodowało powstanie nowego jakościowego towaru odrębnego od sumy jego części składowych, lecz gotowego produktu stanowiącego zwykłe połączenie importowanych części. W konsekwencji należy przyjąć, że przedmiotem importu nie były części do samochodu osobowego, lecz taki samochód będący w stanie niezmontowanym /rozmontowanym/, a ujawnienie tego faktu przez organy celne po zmontowaniu tego samochodu na polskim obszarze celnym stanowiło nową okoliczność faktyczną, która nie była znana organom celnym w dacie dokonywania odprawy celnej niezmontowanego samochodu/części do samochodu/.

13 Nie jest trafny pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że reguła 2a ma zastosowanie jedynie w przypadku, gdy dotyczy towarów w niej wymienionych przywiezionych przez jeden podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą. Powyższe ograniczenie nie wynika bezpośrednio lub pośrednio z treści powyższej reguły, a zatem należy przyjąć, że reguła 2a ma zastosowanie do sytuacji, w której z części sprowadzonych przez dwóch importerów po dopuszczeniu towaru do obrotu na polski obszar celny zmontowano następnie samochód i zarejestrowano go na nazwisko jednego z nich.

14 Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.