Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r., III RN 168/98

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 1999 r., III RN 168/98

Tekst

TEZY

1 Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 21 marca 1996 r. III ARN 80/95 /OSNAPU 1996 nr 18 poz. 261/, według którego organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie tych uprawnień /w tej sprawie chodziło o uprawnienia na podstawie art. 2l ust. 1 wskazanej ustawy/. Podobnie orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 1997 r., III RN 8/97 /OSNAPU 1997 nr 23 poz. 454 - notka/ stwierdzając, iż w przypadku pozbawienia uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy.

2 Nadto trzeba mieć na względzie, iż ustawa o kombatantach (...) przyznaje pewne przywileje wymienionym w niej osobom, a zatem wykładnia tych przepisów powinna być ścisła, a w żadnym razie nie może być rozszerzająca.

Sentencja

3 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Daniela K. na decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 12 września 1997 r., (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 1998 r., V SA 1376/97 uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.

Uzasadnienie

4 Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 1998 r., V SA 1367/97 w sprawie ze skargi Daniela K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 września 1997 r. w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Zaskarżonym wyrokiem NSA uchylił wskazaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 17 lipca 1997 r. W ocenie NSA mimo, że skarżący uzyskał w 1977 r. uprawnienia kombatanckie z tytułu uczestnictwa w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej w okresie służby w Milicji Obywatelskiej w okresie od lipca 1945 r. do maja 1947 r., to w tej sprawie zostały naruszone przepisy art. 7 i art. 77 Kpa, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Zdaniem Sądu zachodziła potrzeba wyjaśnienia, czy skarżący brał udział w zwalczaniu organizacji niepodległościowych i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Polski oraz czy brał on udział w walkach z żołnierzami Wehrmachtu i bandami rabunkowymi. Minister Sprawiedliwości zarzucił temu wyrokowi rażące naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ oraz art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa. W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, iż sprawa była odpowiednio wyjaśniona i zebrano materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym. Tymi dowodami było zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w O. stwierdzające, iż skarżący w okresie od dnia 25 lipca 1945 r. do dnia 17 kwietnia 1947 r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem, a także oświadczenie skarżącego o tej samej treści złożone przy wniosku o przyjęcie do ZBoWiD. Przepisy art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa nie zostały zatem naruszone. Z powołanych w rewizji nadzwyczajnej przepisów ustawy o kombatantach (...) wynika zaś, że tracą uprawnienia osoby, które je uzyskały wyłącznie z tytułu działań mających na celu utrwalenie władzy ludowej, a skarżący nie brał udziału w zmilitaryzowanych służbach państwowych walczących z grupami Wehrwolfu.

5 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

6 Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

7 Jak wynika wprost z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...), przewidziane tą ustawą przywileje tracą osoby "które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (...)". Jest bezdyskusyjne, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o utrwalanie władzy ludowej, a zatem traci je z mocy tego przepisu. Sąd Najwyższy podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 21 marca 1996 r., III ARN 80/95 /OSNAPU 1996 nr 18 poz. 261/, według którego organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie tych uprawnień /w tej sprawie chodziło o uprawnienia na podstawie art. 21 ust. 1 wskazanej ustawy/. Podobnie orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 1997 r., III RN 8/9/ - OSNAPU 1997 nr 23 poz. 454 - notka/ stwierdzając, iż w przypadku pozbawienia uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy.

8 Nadto trzeba mieć na względzie, iż ustawa o kombatantach (...) przyznaje pewne przywileje wymienionym w niej osobom, a zatem wykładnia jej przepisów powinna być ścisła, a w żadnym razie nie może być rozszerzająca.

9 Z tych względów orzeczono jak w sentencji /art. 393[15] Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) - Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.