Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1994 r., III PO 5/94

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1994 r., III PO 5/94

Tekst

1 Postanowienie z dnia 7 lipca 1994 r.

2 III PO 5/94

3 Niedopuszczalny jest spór kompetencyjny w rozumieniu art. 190-195 k.p.a. pomiędzy Naczelnym Sądem Administracyjnym a organizacją społeczną nie powołaną z mocy prawa do załatwiania spraw indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych.

4 Przewodniczący Sędzia SN: Walery Masewicz, Sędziowie SN: Antoni Filcek

5 (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski, przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości:

6 Genowefa Glińska, przedstawiciel Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej: Aleksander

7 Tulczyński,

8 Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym, z udziałem prokuratora

9 Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 1994 r. na posiedzeniu

10 jawnym sprawy z wniosku Michała J. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego

11 między Polskim Towarzystwem Psychiatrycznym a Naczelnym Sądem Administracyjnym o właściwość organu uprawnionego do uchylenia "decyzji" Oddziału Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego w przedmiocie oceny psychiatrycznej wnioskodawcy,

12 p o s t a n a w i ł:

13 wniosek odrzucić.

Uzasadnienie

14 Michał J. pismem z dnia 30 listopada 1993 r. skierowanym do Prezesa

15 Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wniósł o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie bezprawnego wydania przez Komisję Ekspertów powołaną w ramach Ł. Oddziału Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego opinii o stanie zdrowia psychicznego wnioskodawcy

16 bez jego zbadania, w której dopatrzył się on cech "decyzji". Opinia ta - jak podał

17 wnioskodawca - była wykorzystywana przeciwko niemu w postępowaniu sądowym.

18 W odpowiedzi na powyższe pismo Prezes Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego pismem z dnia 8 grudnia 1993 r. zawiadomił Michała

19 J., że Polskie Towarzystwo Psychiatryczne nie może podejmować w sprawie działań

20 w trybie postępowania administracyjnego, jakich się on domaga. Zgodnie ze statutem Towarzystwa może ono wydawać orzeczenia w sprawach dotyczących psychiatrii i ochrony zdrowia psychicznego. Jest również zgodne z wymienionym

21 statutem powoływanie przez zarząd główny, zarządy oddziałów i sekcji naukowych

22 Towarzystwa komisji dla wydania opinii w określonych sprawach. Jeżeli zaś kwestionowaną opinię sporządzoną przez komisję powołaną przez Zarząd Oddziału

23 Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wydano dla postępowania sądowego,

24 to może być ona w tym postępowaniu podważana.

25 Po otrzymaniu wskazanego pisma Prezesa Zarządu Głównego Polskiego

26 Towarzystwa Psychiatrycznego Michał J. dnia 25 marca 1994 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o:

27 1) wypowiedzenie się na temat objęcia kontrolą tegoż Sądu wspomnianej

28 wyżej decyzji Oddziału Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego sporządzonej w

29 postaci orzeczenia psychiatrycznego, wydanego z naruszeniem prawa, tj. bez

30 zbadania osoby, której orzeczenie to dotyczy, a to wobec otrzymanych wyjaśnień

31 Prezesa Zarządu Głównego tego Towarzystwa, z których wynikało, że jego działalność nie podlega jurysdykcji administracyjnej;

32 2) ewentualne wskazanie organu władnego do zdelegalizowania tego typu

33 bezprawnej decyzji.

34 W odpowiedzi na to pismo Biuro Prezydialne Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismem z dnia 16 maja 1994 r. podpisanym przez

35 starszego inspektora do spraw skarg poinformowało Michała J., że Naczelny Sąd

36 Administracyjny nie udziela porad prawnych, natomiast opinie prawne formułuje

37 jedynie w swoich orzeczeniach w związku z konkretną sprawą toczącą się przed

38 tym Sądem w trybie przewidzianym w przepisach działu VI k.p.a., wobec czego nie

39 może zająć stanowiska w kwestiach podnoszonych w piśmie Michała J. Na tle powyższego stanu faktycznego Michał J. z powołaniem się na art, 192

40 k.p.a. wystąpił z wnioskiem do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym sporu w

41 zakresie stwierdzenia organu właściwego do uchylenia bezprawnej decyzji Oddziału

42 Ł. Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, powziętej z naruszeniem prawa bez

43 osobistego zbadania wnioskodawcy, będącej dowodem z dokumentu w sprawie cywilnej i karnej.

44 Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym zważyło, co następuje:

45 W świetle art. 190 § 1 w zw. z art. 1 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolegium Kompetencyjne

46 rozstrzyga spory o właściwość między organami administracji państwowej lub

47 organami samorządu terytorialnego a sądami i to zarówno spory pozytywne, gdy

48 zainteresowany organ administracji państwowej lub organ samorządu terytorialnego

49 oraz sąd uznają się równocześnie za właściwe do załatwienia sprawy (art. 192 § 1

50 pkt 1 k.p.a.), jak też spory negatywne, gdy zarówno organ administracji państwowej

51 lub organ samorządu terytorialnego, jak i sąd uznają się w sprawie za niewłaściwe

52 (art. 192 § 1 pkt 2 k.p.a.). Po stronie administracyjnej uczestnikiem konfliktu może

53 być również w świetle art. 1 § 2 w związku z art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. organ

54 przedsiębiorstwa państwowego, komunalnej jednostki organizacyjnej, organizacji

55 zawodowej, samorządowej, spółdzielczej i innej organizacji społecznej, gdy jest on

56 powołany z mocy prawa (ustawy, aktu wykonawczego wydanego na podstawie upoważnienia ustawowego) do załatwiania spraw określonych w art. 1 § 1 pkt 1 i 4

57 k.p.a., zaś po stronie sądowej - każdy sąd państwowy w zakresie swojej kompetencji z wyjątkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika zarówno

58 z braku użycia w art. 1 § 1 pkt 2 oraz w przepisach działu V k.p.a. dotyczących

59 rozstrzygania sporów o właściwość przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie

60 Najwyższym określenia "sąd administracyjny" używanego w tym kodeksie dla oznaczenia NSA (art. 5 § 2 pkt 2), jak też przede wszystkim z istoty stosunku

61 między NSA a organami administracji państwowej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3

62 k.p.a. [...].

63 Żaden ze wskazanych we wniosku podmiotów (Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Naczelny Sąd Administracyjny) nie odpowiada wskazanym wyżej

64 wymogom.

65 Żaden przepis prawa nie zleca stowarzyszeniu będącemu organizacją społeczną (Polskiemu Towarzystwu Psychiatrycznemu) rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych indywidualnych spraw z zakresu szeroko pojętej administracji. Nie można też uznać opinii lekarskiej o stanie zdrowia za taką

66 decyzję, czego potwierdzeniem są m.in. przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z

67 dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze

68 zm.). Zgodnie z §§ 8 i 10 ust. 1 tegoż rozporządzenia określone nim jednostki

69 organizacyjne służby zdrowia po dokonaniu oceny zdrowia badanego wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej, na którego podstawie oraz wyników

70 dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego właściwy terytorialnie państwowy

71 wojewódzki inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej

72 lub braku podstaw do jej stwierdzenia.

73 Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny nie wydał żadnego orzeczenia w

74 sprawie wnioskodawcy, a tylko, w związku z treścią jego wniosku, udzielił mu

75 przytoczonej wyżej informacji. Przede wszystkim jednak, jak wyżej wskazano, Sąd

76 ten nie może być uczestnikiem konfliktu kompetencyjnego objętego przepisami

77 działu V k.p.a.

78 Kolegium Kompetencyjne może rozpoznawać tylko spory kompetencyjne między określonymi wyżej organami, rozpoznawanie innych sporów przez Kolegium

79 jest niedopuszczalne. Wniosek Michała J. o rozpatrzenie przedstawionego przez

80 niego sporu podlega odrzuceniu (art. 199 § 1 k.p.c. w zw. z art. 195 k.p.a.).

81 Na marginesie niniejszej sprawy oraz w związku z tym, że w świetle § 9 pkt 5

82 statutu Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego z dnia 30 marca 1990 r. wydaje

83 ono opinie w sprawach psychiatrii, a nie opinie dotyczące oceny zdrowia określonych osób, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym zauważa, iż

84 jeżeli zdaniem wnioskodawcy działalność organów czy ogniw organizacyjnych tego

85 Towarzystwa narusza przepisy prawa lub statutu, może on powiadomić o tym Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie, który jako organ nadzoru nad stowarzyszeniami, o ile podzieli zarzuty wnioskodawcy, może

86 podjąć odpowiednie środki nadzorcze określone w rozdziale 3 ustawy z dnia 7

87 kwietnia 1989 r, - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. Nr 20, poz.104 ze zm.). Polskie

88 Towarzystwo Psychiatryczne jest bowiem zarejestrowanym stowarzyszeniem, podlegającym przepisom tej ustawy.

89 Gdy jednak opinia wydana przez komisję ekspertów powołaną w ramach Ł.

90 Oddziału Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego wykorzystana została w postępowaniu cywilnym lub karnym, to wnioskodawca mógł ją kwestionować w tym

91 postępowaniu, a jej ocena należała do sądów orzekających w sprawie. ========================================