Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013 r., III KK 96/13

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013 r., III KK 96/13

Tekst

1 Sygn. akt III KK 96/13

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 23 maja 2013 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)

5 SSN Tomasz Grzegorczyk

6 SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)

7 Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

8 w sprawie M. B. P.

9 skazanego z art. 286 § 1 k.k.

10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

11 w dniu 23 maja 2013 r.,

12 kasacji, wniesionej obrońcę skazanego

13 od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 18 października 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w H. z dnia 12 czerwca 2012 r.

14 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. w

15 postępowaniu odwoławczym,

16 2) obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi

17 postępowania kasacyjnego,

18 3) zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. P., Kancelaria Adwokacka w Z., kwotę 442,80 zł (słownie:

19 czterysta czterdzieści dwa złote i 80/100), w tym 23% VAT, z 2

20 tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie i wniesienie kasacji.

Uzasadnienie

21 Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy w H. uznał M. B. P. za winnego występku z art. 286 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 18 października 2012 r..

22 Kasację od tego prawomocnego rozstrzygnięcia wniósł obrońca skazanego zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, która jego zdaniem miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 450 § 3 k.p.k. w zw. z art. 134 § 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. przez brak prawidłowego zawiadomienia oskarżonego o terminie rozprawy apelacyjnej za pośrednictwem administracji zakładu karnego, w którym ten przebywał i przeprowadzenie w konsekwencji rozprawy apelacyjnej bez udziału oskarżonego pozbawionego wolności, który nie korzystał z pomocy obrońcy.

23 Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.

24 Prokurator Prokuratury Okręgowej w Z. wniósł o uznanie kasacji za oczywiście zasadną i jej uwzględnienie.

25 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

26 Kasacja obrońcy skazanego jest zasadna. Skazany został pozbawiony możliwości osobistego udziału w postępowaniu odwoławczym na skutek błędnego przyjęcia, że został on prawidłowo poinformowany o terminie rozprawy apelacyjnej. Oskarżony przebywał w zakładzie karnym, natomiast zawiadomienia o terminie rozprawy odwoławczej zostały przez Sąd Okręgowy w Z. przesłane na adres jego zamieszkania w K. i odebrane przez dorosłego domownika. Taki sposób doręczenia zawiadomienia o rozprawie narusza art. 134 § 2 k.p.k., zgodnie z którym osobie pozbawionej wolności doręcza się pisma za pośrednictwem administracji zakładu karnego. W konsekwencji doszło do rażącego naruszenia art. 450 § 3 k.p.k., bowiem przeprowadzono 3

27 rozprawę odwoławczą mimo braku prawidłowego zawiadomienia o jej terminie oskarżonego. Tym samym naruszono prawo oskarżonego do obrony, zwłaszcza, że nie korzystał on w postepowaniu odwoławczym z pomocy profesjonalnego obrońcy.

28 Zauważyć też należy, że uznanie pisma za prawidłowo doręczone w trybie art. 132 § 2 k.p.k. (a więc przez odbiór przesyłki przez dorosłego domownika), warunkowane jest faktem „chwilowej nieobecności adresata”, przy czym warunek ten ma charakter obiektywny. W sytuacji kiedy tenże adresat jest pozbawiony wolności i osadzony – tak jak to w sprawie niniejszej nastąpiło – w zakładzie karnym, nie sposób uznać, by ta przesłanka zastępczego doręczenia była spełniona, a ono samo było procesowo skuteczne.

29 Należy przyjąć, że wyżej omówione rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, do jakiego doszło w postepowaniu odwoławczym mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tak z uwagi na sam charakter tych uchybień, pozbawiających oskarżonego prawa do obrony, jak i zaistniały in concreto układ procesowy. Sąd odwoławczy rozpoznawał bowiem apelację samodzielnie sporządzoną przez oskarżonego, w której kwestionował on zarówno prawidłowość ustaleń faktycznych, jak też wymiar kary. Apelacja nie ograniczała się więc wyłącznie do kwestii prawnych, a stanowisko oskarżonego mogło mieć wpływ na sposób rozpoznania tej apelacji przez Sąd odwoławczy.

30 W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Z. i sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postepowaniu odwoławczym, w który zagwarantowana zostanie oskarżonemu możliwość wzięcia udziału w rozprawie przed Sądem odwoławczym.