Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., III CZ 75/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2026 r., III CZ 75/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 27 sierpnia 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

3 SSN Piotr Telusiewicz

4 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie zażalenia M. S. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 18 września 2025 r., V WSC 16/25, w sprawie z wniosku M. S. z udziałem A. K., J. K., R. K., C. K., B. G. o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, uchyla zaskarżone postanowienie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

5 Postanowieniem z 18 września 2025 r., Sąd Okręgowy w Rzeszowie, w sprawie z wniosku M. S. z udziałem A. K., J. K., R. K., C. K., B. G., o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości, po rozpoznaniu apelacji wnioskodawczyni M. S. i zażalenia uczestniczki C. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w Strzyżowie z 20 października 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni M. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r, odrzucił skargę kasacyjną.

6 Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając postanowienie w całości. Skarżąca zarzuciła nieuzasadnione nieuwzględnienie wniosku o uzasadnienie orzeczenia drugiej instancji z 9 marca 2023 r. poprzez jego odrzucenie postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r., a także nieuzasadnione odrzucenie skargi kasacyjnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z 9 marca 2023 r. oraz przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

7 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

8 Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

9 Zgodnie z art. 398⁶ § 2 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 398⁴ § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną.

10 W analizowanej sprawie Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, że „skargę kasacyjną wnioskodawczyni - jako niepoprzedzoną skutecznie złożonym wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku - uznać należy, jako niedopuszczalną, a przez to podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 398⁶ § 2 k.p.c.”

11 Skarżąca nie zaaprobowała stanowiska Sądu Okręgowego. Wskazała, że:

12 „Nie do przyjęcia jest interpretacja przepisów procedury przyjęta przez Sąd Okręgowy celem odrzucenia skargi kasacyjnej polegająca na przyjęciu, że osobiście złożony przez wnioskodawczynię wniosek o uzasadnienie postępowania rozpoznającego jej apelację podlega odrzuceniu wobec jego nieopłacenia bez uprzedniego wezwania do jej opłacenia. Fakt, że w postępowaniu wnioskodawczyni była reprezentowana przez pełnomocnika nie może pogarszać jej sytuacji procesowej.”

13 Analiza akt sprawy wskazuje, że wnioskodawczyni złożyła nieopłacony wniosek o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z 9 marca 2023 r. (k. 420). Sąd Okręgowy nie podjął czynności zmierzających do uzupełnienia braku fiskalnego, a postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. (k. 422) wniosek odrzucił. W toku dalszych czynności podejmowanych na skutek kolejnych pism wnioskodawczyni nie doszło do sporządzenia uzasadnienia postanowienia z 9 marca 2023 r.(k. 433-456). Konsekwencją podejmowanych czynności było postanowienie z 18 września 2025 r., którym Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną.

14 Należy zauważyć, w kontekście art. 328 k.p.c., że ugruntował się już pogląd w doktrynie wskazujący, że braki formalne i fiskalne wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem podlegają uzupełnieniu na podstawie art. 130 k.p.c., przy czym sankcją ich nieuzupełnienia w terminie jest odrzucenie wniosku (art. 328 § 4 k.p.c.), a nie jego zwrot. Do wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem nie znajdują zastosowania art. 130¹a i art. 130² k.p.c. (komentarz do art. 328 k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. P. Rylski, Legalis; komentarz do art. 328 k.p.c. [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 1–458¹⁶. Tom I, red. T. Szanciło, Legalis; J. Grela [w:] Metodyka pracy sędziego w sądzie I i II instancji w sprawach cywilnych, red. T. Szanciło, Warszawa 2026, s. 733).

15 Zatem Sąd Okręgowy, zanim wydał postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powinien w pierwszej kolejności wdrożyć tzw. procedurę naprawczą w zakresie braku fiskalnego, którym dotknięty był wniosek o uzasadnienie postanowienia Sądu drugiej instancji. Weryfikacja akt sprawy wskazuje, że Sąd Okręgowy takiej procedury nie rozpoczął.

16 Uwzględniając zatem zasadność podniesionych zarzutów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 394¹ § 3 w związku z art. 398¹⁵ § 1 oraz - co do kosztów postępowania - art. 108 § 2 w związku z art. 398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.