Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2026 r., III CB 66/24

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 września 2026 r., III CB 66/24

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 10 września 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Marek Pietruszyński

4 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 września 2026 r. w sprawie z powództwa K.W., Z.S., Ł.S., D.S. o ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na skutek wniosku strony o zbadanie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów bezstronności i niezawisłości w sprawie II CSKP 1418/22 w przedmiocie podjęcia postępowania na podstawie art. 180 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 29 § 24 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 622), postanowił:

1. podjąć postępowanie zawieszone postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 1 października 2024 r. wobec rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań prejudycjalnych przedstawionych postanowieniem Sądu

6 Najwyższego z dnia 20 października 2023 r. w sprawie III CB 40/23;

2. na podstawie art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji RP uznać, że zbadanie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 1418/22 nie może zostać dokonane w składzie orzekającym ukształtowanym w drodze losowania z udziałem w tym składzie sędziów SN: Z.K., K.W., J.S., których sposób powołania na urząd sędziego SN jest identyczny z sytuacją sędziego M.Ł. i sędziego P.T.;

3. zobowiązać Pierwszego Prezesa SN do przeprowadzenia w terminie 21 dni losowania składu orzekającego w sprawie III CB 66/24 wyłącznie z grona sędziów SN, których sposób powołania na urząd sędziego SN nie są tożsamy z sytuacją sędziego M.Ł. i sędziego P.T.

Uzasadnienie

9 Wobec rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 16 lipca 2026 r., C - 748/23 pytań prejudycjalnych przedstawionych w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2023 r., III CB 40/23 ustała przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie III CB 66/24.

10 W odniesieniu do dalszego toku postępowania w tej sprawie niezbędne stało się ustalenie składu sądu, który powinien rozpoznać złożony w tej sprawie wniosek. Obecny skład ustalony został w drodze losowania z całego składu Sądu Najwyższego na podstawie art. 29 § 15 ustawy o Sądzie Najwyższym i § 81 Regulaminu Sądu Najwyższego.

11 Mając jednak na uwadze treść art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE odczytywanego w świetle art. 47 Karty Praw Podstawowych i interpretację tych norm dokonaną we skazanym wyroku TSUE, podnieść należało, że w składzie sądu rozpoznającego wniosek strony o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności nie może brać udziału sędzia, który w sensie instytucjonalnym dotyczącym sposobu powołania na urząd sędziego Sądu Najwyższego, znajduje się w identycznej sytuacji co sędzia, którego wniosek dotyczy. Powstałą kolizję wynikającą z ukształtowania składu sądu w drodze losowania spośród całego składu Sądu Najwyższego, w którym są sędziowie znajdujący się w takiej samej sytuacji prawnej pod względem instytucjonalnym co sędziowie objęciu postępowaniem testowym, a więc kolizję unormowania traktatowego oraz regulacji zawartych we wskazanych przepisach ustawy o Sądzie Najwyższym i Regulaminu Sądu Najwyższego, należy, podzielając w całości wywód prawny zawarty w postanowieniu Sądu Najwyższego z 2 września 2026 r., II PUB 47/26, rozwiązać przez zastosowanie klauzuli pierwszeństwa z art. 91 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 19 akapit drugi TUE, a jej skutkiem musi być stwierdzenie, że uprzednio wyznaczony skład sądu nie może rozpoznać wniosku w przedmiocie spełnienia przez SSN M.Ł. i SSN P.T. wymogów niezawisłości i bezstronności.

12 W konsekwencji konieczne jest powtórzenie czynności losowania składu orzekającego w sposób, który wykluczy z tego składu wszystkich sędziów Sądu Najwyższego, którzy zostali powołani na urząd sędziego Sądu Najwyższego w tych samych warunkach, co sędzia którego wiosek dotyczy. Do przeprowadzenia tej czynności zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym uprawniony jest Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, który losowanie to powinien przeprowadzić zgodnie z treścią tego orzeczenia.

13 Z tych względów orzeczono jak na wstępie.