Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1990 r., III ARN 30/90

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1990 r., III ARN 30/90

Tekst

TEZY

1 1. Brak niektórych składników decyzji, w określonym rozstrzygnięciu powziętym przez organ upoważniony do wykonywania czynności zleconych z zakresu administracji państwowej, a określonych w art. 107 par. 1-3 Kpa, nie uzasadnia traktowania tego rozstrzygnięcia jako innej formy działania administracji.

2 W wypadkach spornych należy przyjąć domniemanie, iż takie rozstrzygnięcie jest decyzją, albowiem taka forma zwiększa m.in. sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelom.

3 2. Spór między PPTT a osobami zainteresowanymi o świadczenia usług o charakterze powszechnym to zarówno spór o przyznanie uprawnień do korzystania z abonamentu telefonicznego jak i pozbawienia tego, wcześniej przyznanego uprawnienia.

Sentencja

4 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego (...) na decyzję Dyrekcji - Poczta Polska, Telegraf i Telefon (...) w przedmiocie przydziału abonamentu telefonicznego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 19 października 1989 r. SA/Kr 990/89

5 oddala rewizję nadzwyczajną.

Uzasadnienie

6 Pismem z dnia 24 października 1988 r. Leszek C. został zawiadomiony przez właściwy urząd telekomunikacyjny o przyznaniu mu abonamentu telefonicznego oraz wezwany do zapłaty kwoty 50 tys. złotych. W następstwie tej decyzji w mieszkaniu zainteresowanego został zainstalowany aparat telefoniczny bez podłączenia go jednak do sieci. w dniu 6 kwietnia 1989 r. komisja do spraw przyznawania abonamentów telefonicznych zmieniła jednak poprzednią uchwałę o przyznaniu abonamentu i podanie Leszka C. oddaliła. W dniu 9 maja 1989 r. Dyrektor Wojewódzki Polskiej Poczty, Telegraf i Telefon zmienił wcześniejszą decyzję Dyrektora Urzędu Telekomunikacyjnego w Busku Zdroju o przydziale abonamentu jako niezgodną z postanowieniami ordynacji telekomunikacyjnej i zarządził zwrot dokonanej przedpłaty.

7 Decyzję Dyrektora Wojewódzkiej Dyrekcji PPTT z dnia 9 maja 1989 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Prokurator Rejonowy w B., zarzucając rażące naruszenie art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności /Dz.U. nr 54 poz. 275/ oraz par. 11 pkt 1 lit. "a" oraz par. 10 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 23 czerwca 1986 r. w sprawie ordynacji telekomunikacyjnej /Dz.U. nr 27 poz. 135/. Skarga zarzuca, że aczkolwiek zawiadomienie Dyrektora Wojewódzkiej Dyrekcji PPTT nie zawiera nakazanej prawem formy administracyjnej, to jednak stanowi taką decyzję, która podlega kontroli sądu administracyjnego. Kwestionowana decyzja - podnosi dalej skarga prokuratora - uchyla poprzednie rozstrzygnięcie administracyjne, na podstawie którego strona nabyła prawo do abonamentu telefonicznego bez uprzedniego wznowienia postępowania administracyjnego, do czego brak było zresztą uzasadnionych podstaw.

8 Dyrekcja Wojewódzka PPTT w K. wniosła o oddalenie skargi Prokuratora Rejonowego podnosząc, że podstawą nabycia prawa do posiadania abonamentu jest umowa zawarta między osobą korzystającą z usług telefonicznych a właściwym terenowo urzędem telekomunikacyjnym, a niewywiązywanie się przez państwową jednostkę organizacyjną "Polska Poczta, Telegraf i Telefon" z tego zobowiązania stwarza dla zainteresowanej osoby roszczenie odszkodowawcze, które może być dochodzone przed sądem powszechnym.

9 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 19 października 1989 r. SA/Kr 990/89 skargę Prokuratora Rejonowego odrzucił. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pisemne zawiadomienie Leszka C. przez Dyrektora Wojewódzkiej Dyrekcji PPTT w K. z dnia 9 maja 1989 r. o cofnięciu abonamentu telefonicznego nie stanowiło decyzji administracyjnej podlegającej kontroli sądu administracyjnego, nie dotyczyło bowiem sporu między PPTT a osobą korzystającą z jej usług o charakterze powszechnym.

10 Prawomocne postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył w dniu 8 sierpnia 1990 r. rewizją nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości zarzucając rażące naruszenie praw oraz interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Rewizja nadzwyczajna reprezentuje pogląd prawny, że zgodnie z postanowieniami par. 1 i par. 2 pkt 2-3 ordynacji telekomunikacyjnej usługą o charakterze powszechnym jest zainstalowanie stacji w lokalu wnioskodawcy i przyłączenie jej do centrali telefonicznej w celu umożliwienia korzystania z połączeń telefonicznych. Odmowa świadczenia usług telefonicznych o charakterze powszechnym jak również uchylenie wcześniej przyznanego prawa do abonamentu telefonicznego następuje na podstawie decyzji administracyjnych. Brak było zatem podstaw do odmówienia zainteresowanemu prawa do kontroli sądowej wydanej decyzji administracyjnej.

11 Sąd Najwyższy wziął pod rozwagę co następuje:

12 Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona o ile zwalcza pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu postanowienia NSA. Ustawa o łączności z dnia 15 listopada 1984 r. /Dz.U. nr 54 poz. 275/ ustanawia w art. 46 ust. 2 jako zasadę wymógł zachowania formy decyzji administracyjnej dla rozstrzygnięcia sporów między PPTT a osobami korzystającymi z jej usług co do obowiązku świadczenia usług o charakterze powszechnym. Brak niektórych składników decyzji, w określonym rozstrzygnięciu powziętym przez organ upoważniony do wykonywania czynności zleconych z zakresu administracji, a określonych w art. 107 par. 1-3 Kpa nie uzasadnia traktowania tego rozstrzygnięcia jako innej formy działania administracji skoro w wypadkach spornych należy przyjąć ogólne domniemanie działania w formie decyzji m.in. z tego względu, że zwiększa sferę ochrony prawnej przyznanej obywatelom.

13 Dopuszczalność sądowej kontroli cofnięcia prawa do posiadania abonamentu telefonicznego zależy od tego, czy rozstrzygnięcie tej kwestii należy do kategorii sporów o usługi łączności telekomunikacyjnej o charakterze powszechnym. par. 4 pkt 1 ordynacji telekomunikacyjnej /Dz.U. 1986 nr 27 poz. 135/ rozstrzyga tę kwestię twierdząco. Przesądza to jednocześnie o właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie. Pojęcie sporu między PPTT a osobami zainteresowanymi o świadczenie usług o charakterze powszechnym należy rozumieć w ten sposób, że obejmuje on zarówno spór o przyznanie uprawnienia do korzystania z abonamentu telefonicznego za pomocą stacji zainstalowanej w lokalu abonenta, jak i pozbawienia tego uprawnienia wcześniej przyznanego. Okoliczność, że w rozpatrywanym wypadku stacja telefoniczna nie uzyskała jeszcze połączenia z centralą telefoniczną jest - dla oceny prawnego charakterem tego sporu - bez znaczenia. Odrzucenie skargi Prokuratora Rejonowego nastąpiło zatem na skutek błędnej oceny okoliczności faktycznych sprawy i błędnego zastosowania art. 207 par. 6 Kpa w związku z art. 204 Kpa.

14 Pomimo uzasadnionego zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa, rewizja nadzwyczajna podlega oddaleniu wobec braku uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego narusza także interes Rzeczypospolitej Polskiej /art. 421 par. 2 Kp/. Nie każde naruszenie prawa w orzeczeniu sądu musi być identyfikowane z naruszeniem interesu państwa, albowiem powołany tu przepis art. 421 par. 2 Kpc odwołuje się do innych wartości lub dóbr, które powinny być wzięte pod rozwagę w każdym wypadku rozpoznawania rewizji nadzwyczajnej wniesionej po upływie sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzka Dyrekcja PPTT w Kielcach zawiadomiła Sąd Najwyższy, że w związku z toczącym się równolegle postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Kielcach, między Leszkiem C. a jednostką organizacyjną PPTT zawarta została w dniu 4 października 1989 r. ugoda, na podstawie której PPTT zobowiązała się do przyznania powodowi abonamentu telefonicznego.

15 W grudniu 1989 r. nastąpiło także wykonanie tego zobowiązania.

16 Okoliczność ta dodatkowo uzasadnia pogląd, że w sprawie tej brak jest wszystkich podstaw do uwzględnienia rewizji nadzwyczajnej oraz, że rewizja ta powinna być oddalona.