Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1984 r., III ARN 23/83

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1984 r., III ARN 23/83

Tekst

TEZY

1 W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zakaz reformationis in peius nie jest wyłączony.

Sentencja

2 Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi (...) na decyzję Wojewody (...) w przedmiocie opłat rekultywacyjnych na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 21 czerwca 1983 r. II SA 499/83:

3 uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie

4 (...) Skarga na decyzję organu administracji państwowej służy nie tylko stronie lecz również innym podmiotom, które mogą zwalczać decyzję administracyjną na niekorzyść strony /art. 197 pkt 2 i 3 Kpa/ i przede wszystkim w takich sytuacjach sąd administracyjny władny jest wydać orzeczenie niekorzystne dla strony.

5 Za stosowaniem zakazu reformationis in peius w postępowaniu przed Naczelny Sądem Administracyjnym przemawiają również te same względy, które uzasadniały potrzebę jej wprowadzenia do kodeksu postępowania cywilnego i kodeksu postępowania karnego, a mianowicie przede wszystkim to, by nie powodować wstrzymywania się przez zainteresowaną stronę z zaskarżeniem niekorzystnej w jej przekonaniu decyzji z obawy, by nowe rozstrzygnięcie sądowe nie było jeszcze mniej korzystne od zaskarżonego przez nią.

6 Potwierdzenie dla takiego stwierdzenia upatrywać można w zasadzie zawartej w art. 139 Kpa, według której organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

7 Naczelny Sąd Administracyjny przyjmując w zaskarżonym wyroku, że określenie należności przypadających od (...) powinno było nastąpić stosownie do zasad i wysokości przewidzianych w ustawie obowiązującej w dacie nabycia działki nie dostrzegł, że unormowania zawarte w późniejszej ustawie odbiegają w sposób istotny od wcześniejszych i w sposób bardziej racjonalny regulują kwestię ochrony gruntów rolnych i leśnych za pomocą środków ekonomicznych /finansowych/. Przyjęte w nowej ustawie uregulowanie świadczy o zamiarze ustawodawcy ograniczenia stosowania tych środków wyłącznie do takich wypadków, gdy nabycie gruntów rolnych lub leśnych połączone jest z ich przeznaczeniem na inne cele, przez co zostają one rzeczywiście wyłączone z dotychczasowej produkcji. Obecnie opłatami mogą również być obciążeni właściciele i użytkownicy gruntów rolnych lub leśnych, którzy dla własnych potrzeb wyłączają część areału z dotychczasowej produkcji.

8 (...) Brak jest przekonywających argumentów przemawiających za stosowaniem różnych zasad obciążania osób wyłączających z produkcji należnościami i opłatami w zależności od tego, czy świadczenie takie ustalone zostały pod rządem ustawy dawnej czy nowej /por. wyrok SA/Gd 274/82 z dnia 1 września 1982 r. - OSPiKA 1983 z. 9 poz. 187 z glosą Józefa Paliwody/.

9 (...) Mimo braku w nowej ustawie wyraźnego przepisu o jej mocy wstecznej, Wojewoda mógł - stosownie do art. 3 in fine Kc, dopuszczającego wyjątki od zasady nieretroakcji w sytuacji, gdy moc wsteczna ustawy wynika z jej celu - oprzeć swoją decyzję na ustawie obowiązującej w dacie jej wydania.

10 W świetle przytoczonych rozważań (...) stanowisko Wojewody wyrażone w decyzji (...) nie narusza przepisów prawa i uchylenie tej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny nie było uzasadnione.