Postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2026 r., II S 32/26

postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2026 r., II S 32/26

Tekst

1 Sygnatura akt II S 32/26

POSTANOWIENIE

2 Dnia 20 kwietnia 2026 r.

3 Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:

4 przewodniczący: SSA Cezariusz Baćkowski

5 sędziowie: SSA Andrzej Kot

6 SSA Artur Tomaszewski

7 po rozpoznaniu w sprawie Prokuratury (...) (...)

8 skargi (...) sp. z o.o. z siedzibą we I.

9 na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym bez nieuzasadnionej zwłoki

10 na podstawie art. 9 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U.2023.1725 t.j.)

11 p o s t a n o w i ł

12 odrzucić skargę.

Uzasadnienie

13 Pismem z 16 marca 2026 r. T. L., działając jako prezes zarządu spółki z o. o. (...) z siedzibą we I., złożyła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy Prokuratury (...) prowadzonej pod sygnaturą (...). Według skarżącej przewlekłość postępowania wyraża się w następujących okolicznościach:

14 ⚫

15 bezczynności polegającej na zaniechaniu ustalenia prawidłowych powiązań handlowych, w związku z przeprowadzonymi transakcjami,

16 ⚫

17 pominięciu zwrócenia się do Ministerstwa Finansów o doręczenie kopii składanych przez (...) Sp. z o.o. deklaracji JPK_VAT za okresy miesięczne,

18 ⚫

19 braku przeprowadzenia inwentaryzacji stanów magazynowych podmiotu, obejmujących posiadanie ewidencji palety towarów jakie zostały nabyte od podmiotów gospodarczych,

20 ⚫

21 przyjęciu za wiarygodne i miarodajne gołosłownych twierdzeń Wydziału d/w z Przestępczością Gospodarczą podczas gdy wyżej wymieniony działa na szkodę interesu prywatnego kontrolowanego podmiotu od 2022 r. do dnia złożenia bieżącej skargi,

22 ⚫

23 przeoczenia dokonania przesłuchania w charakterze świadków uprawnionych przedstawicieli podmiotów trzecich przeprowadzających transakcje dostaw towarów i usług na rzecz (...) Sp. z o.o.

24 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

25 Skarga podlegała odrzuceniu w trybie art. 9 ust. 2 ustawy dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U.2023.1725 t.j.) z uwagi na jej wniesienie przez nieuprawniony do tego podmiot.

26 Jest to kolejna w istocie tożsama treściowo skarga na przewlekłość śledztwa wywiedziona przez T. L. w imieniu osób prawnych z powołaniem się na udzielone przez nie pełnomocnictwa. Sąd Apelacyjny podziela stanowiska prezentowane przez składy orzekające w przedmiocie tych skarg. Dlatego należy jeszcze raz wskazać co następuje.

27 Zważyć należy, że postępowanie przygotowawcze Prokuratury (...) zostało wszczęte 9 lutego 2024 r. w sprawie:

28 1. doprowadzenia w okresie od lipca 2021 r. do grudnia 2022 r. przez osoby zarządzające (...) sp. z o.o. do uszczuplenia należności publicznoprawnych Skarbu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług, przez posłużenie się wystawionymi na rzecz (...) sp. z o.o. przez różne podmioty gospodarcze fakturami VAT o łącznej wartości transakcji brutto 19.203.944,61 zł., w tym VAT 3.499.730,39 zł, dokumentującymi zdarzeń gospodarczych, które nie miały miejsca, w wyniku czego doprowadzono do złożenia nierzetelnych deklaracji VAT-7 za wskazany okres do Naczelnika Urzędu Skarbowego (...) i bezpodstawnego pomniejszenia podatku należnego z tytułu wykazanych transakcji, tj. o czyn z art. 62 § 2 KKS, art. 61 § 1 KKS i art. 56 § 1 KKS w zw. z art. 7 § 1 KKS w zw. z art. 6 § 2 KKS i w zw. z art. 8 § 1 KKS;

29 2. posłużenia się w okresie od lipca 2021 r. do grudnia 2022 r. przez osoby zarządzające (...) sp. z o.o. poświadczającymi nieprawdę fakturami o łącznej wartości transakcji brutto 19.203.944,61 zł., w tym VAT 3.499.730,39 zł, dopuszczając do podawania nierzetelnych danych w księgach rachunkowych, ujmując wymienione faktury w ewidencjach - rejestrach sprzedaży, przez co doprowadzono do złożenia poświadczających nieprawdę deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 spółki złożonych do Naczelnika Urzędu Skarbowego (...), tj. o czyn art. 271a § 2 KK w zw. z art. 12 KK i w zw. z art. 8 § 1 KKS.

30 Naczelnik (...) Urzędu Celno-Skarbowego we I. w dniu 15 kwietnia 2024 r. wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na narażeniu na uszczupleniu podatku od towarów i usług za wrzesień 2022 r. w kwocie 1.044.072 zł, na skutek podania przez osoby zarządzające (...) sp. z o.o., Naczelnikowi Urzędu Skarbowego właściwemu dla potrzeb rozliczania podatku od towarów i usług nieprawdy w deklaracji VAT- 7 złożonej za wrzesień 2022 r. dnia 14.10.2022 r. przez posłużenie się nierzetelną fakturą wystawioną przez (...) sp. z o.o., to jest o czyn z art. 56 § 1 KKS w zw. z art. 6 § 2 KKS w zw. z art. 7 § 1 KKS. Postanowieniem prokuratora z 4 lipca 2024 r. prowadzone przez Naczelnika (...) Urzędu Celno-Skarbowego we I. postępowanie o sygn. (...) o czyn z art. 56 § 1 KKS i inne i inne zostało dołączone do śledztwa o sygn. 3047-2. Ds. 8.2024.

31 Ponadto w dniu 19 maja 2025 r. podjęto i połączono z przedmiotowym śledztwem materiały postępowania Prokuratury (...) we I. o sygn. (...) w sprawie użycia w okresie od września 2022 roku do 30 listopada 2022 roku we I. poświadczającej nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla zwrotu należności publicznoprawnej faktury VAT nr (...) z dnia 30 września 222 roku wystawionej przez (...) sp. z o.o. o wartości netto 4.552.845,53 zł, VAT 1.047.154,47 zł, wartość brutto 5.600.000,00 zł, tytułem zakupu nieruchomości, zawierającej kwotę należności ogółem, której wartość jest większa niż pięciokrotność kwoty określającej mienie wielkiej wartości, poprzez przedłożenie przez osobę reprezentującą (...) sp. z o.o. w/w faktury VAT Naczelnikowi Urzędu Skarbowego (...), przez co dokonano obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z w/w faktury VAT, tj. o czyn z art. 271a § 2 KK w zw. z art. 271a § 1 KK.

32 W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu karnym jest strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną. Zgodnie z treścią art. 299 § 1 KPK, w postępowaniu przygotowawczym uprawnienia strony przysługują podejrzanemu i pokrzywdzonemu. Innym osobom, niebędącym stronami przysługują jedynie określone uprawnienia np. do składania zażaleń na rozstrzygnięcia naruszające ich prawa (art. 302 § 1 i 2 KPK).

33 Stosownie zaś do przepisu art. 49 KPK pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, a także niemająca osobowości prawnej instytucja państwowa lub samorządowa oraz inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, których dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Pokrzywdzonym jest podmiot, którego dobro prawnie chronione zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49§1 i 2 KPK). W przepisie art. 49§1 KPK zbiór pokrzywdzonych wyznaczony jest przez zespół znamion czynu będącego przedmiotem postępowania oraz czynów współukaranych (por. uchw. SN z dnia 15.09.1999 r., I KZP 26/99, OSNKW 1999, z. 11-12, poz. 69; uchw. SN z dnia 21.10.2003 r., I KZP 29/03, OSNKW 2003, z. 11-12, poz. 94; post. SN z dnia 17.11.2005 r., II KK 108/05, R - OSNKW 2005, poz. 2094; post. SN z dnia 23.09.2008 r., I KZP 16/08, OSNKW 2008, z. 10, poz. 78). Wyrażony w wymienionym przepisie warunek bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego określonej osoby oznacza, że pomiędzy czynem zawierającym znamiona przestępstwa a naruszonym lub zagrożonym dobrem danego podmiotu nie ma ogniw pośrednich, a więc, że dobro prawne pokrzywdzonego zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie przez godzenie w inne dobro (zob. post. SN z dnia 25.03.2010 r., IV KK 316/09, OSNwSK 2010, Nr 1, poz. 645; uchw. SN z dnia 21.10.2003 r., I KZP 29/03, OSNKW 2003, z. 11-12, poz. 94).

34 Należy mieć też w polu widzenia, że w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania karnego o pokrzywdzonym (art. 113 § 2 pkt 1 KKS). Przedmiotem ochrony w przestępstwach skarbowych i wykroczeniach skarbowych są wszak dobra o charakterze ponadindywidualnym (obowiązki podatkowe i rozliczenia z tytułu dotacji i subwencji, obowiązki celne oraz zasady obrotu z zagranicą towarami i usługami, obrót dewizowy, organizacja gier i zakładów wzajemnych), a nie dobra o charakterze indywidualnym.

35 Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Apelacyjny zauważa, że do chwili obecnej przedmiotowe śledztwo jest formalnie prowadzone w fazie in rem, tj. nikomu nie przestawiono zarzutów i nie przesłuchano w charakterze podejrzanego. Zarazem lektura akt sprawy nie pozwala na konstatację, jakoby materiał dowodowy w sprawie pozwalał na zastosowanie art. 313 § 1 k.p.k. i zmianę fazy postępowania. Fakt ten zresztą był pośrednio odnotowany na str. 5 uzasadnienia zażalenia, w którym sama T. L. wskazywała na uchylanie czynności procesowych wydawanych przez Naczelnika (...) Urzędu Celno-Skarbowego przez (...)Izbę Administracji Skarbowej we I. stanowiącego organ nadrzędny w rozumieniu art. 53 § 39 k.k.s.

36 Nadto skarżąca T. L. nie posiada zaś w tej sprawie statusu osoby pokrzywdzonej oraz podejrzanej, gdyż nie zostały jej przedstawione zarzuty popełnienia jakichkolwiek przestępstw. Nie jest także stroną postępowania w zakresie czynów karnoskarbowych. Ponadto (...) sp. z o.o. nie ma także statusu interwenienta czy pociągniętej do odpowiedzialności posiłkowej w rozumieniu art. 120 § 1 k.k.s.

37 Również zarzuty skargi dotyczą nie tyle powodów dla których skarżąca uznaje, że postępowanie toczy się przewlekle, co braków postępowania przygotowawczego i ocen dowodów tam przeprowadzonych.

38 Wobec tego, że (...) sp. z o.o. (ani T. L.) nie jest stroną, ani pokrzywdzoną w postępowaniu Prokuratury (...) o sygn. (...), nie jest uprawniona do złożenia rozpoznawanej skargi. Zgodnie z art. 9 ust. 2 wymienionej ustawy, skargę wniesioną przez nieuprawniony podmiot należało odrzucić na podstawie art. 9 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 4 oraz art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, o czym orzeczono jak na wstępie.

39 SSA Andrzej Kot SSA Cezariusz Baćkowski SSA Artur Tomaszewski