Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2014 r., I ACz 1276/14
postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 września 2014 r., I ACz 1276/14Otwórz w aplikacji
Tekst
1 Sygn. akt I A Cz 1276/14
POSTANOWIENIE
2 Dnia 10 września 2014r
3 Sąd Apelacyjny w Krakowie - Wydział I Cywilny
4 w składzie następującym :
5 Przewodniczący : Sędzia SA Hanna Nowicka de Poraj
6 Sędzia SA Maria Kus – Trybek
7 Sędzia SA Józef Wąsik
8 po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. w Krakowie
9 na posiedzeniu niejawnym
10 sprawy z powództwa zarządu spółki (...)
11 spółki akcyjnej w T. oraz Izby (...)
12 T.
13 przeciwko spółce (...) - spółce akcyjnej w
14 T.
15 o stwierdzenie nieważności i nieistnienia uchwał
16 na skutek zażalenia powodów
17 na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie
18 z dnia 9 maja 2014r, sygn. akt IX GC 262/14
19 w przedmiocie zabezpieczenia roszczenia
20 postanawia:
21 oddalić zażalenie.
22 Sygn. akt I A Cz 1276/14
Uzasadnienie
23 Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił wniosek
24 powodów Z. P. działającego jako zarząd spółki (...)
25 (...) Spółka Akcyjna w T. oraz akcjonariusza Izby (...)
26 (...) w T. - wniesiony w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały nr
27 (...) nadzwyczajnego walnego zgromadzenia akcjonariuszy strony pozwanej z 28
28 lutego 2014 r. w sprawie powołania członka rady nadzorczej pozwanej spółki oraz
29 stwierdzenia nieistnienia uchwały nr (...)i uchwały nr (...)rady nadzorczej
30 pozwanej spółki z 28 lutego 2014 r. - o zabezpieczenie roszczenia przez
31 wstrzymanie wykonania tych uchwał.
32 Za uprawdopodobnione Sąd uznał następujące fakty: (...) (...) (...) Spółka Akcyjna w T. ma 37 akcjonariuszy. Akcjonariuszem
33 większościowym mającym 275 411 akcji i 279 411 głosów na zgromadzeniu jest
34 Gmina M. T.. Izba (...) w T. ma 50 akcji
35 dających 150 głosów na zgromadzeniu. Rada nadzorcza działa w składzie 3
36 osobowym. W dniu 18 marca 2014 r. w rejestrze jako prezes zarządu spółki
37 (...) (...) oraz jako przez Izby (...) w
38 T. ujawniony był Z. P.. Jako członkowie rady nadzorczej spółki
39 (...) (...) ujawnieni byli M. W. (1) i M. W. (2).
40 W dniu 11 lutego 2014 r. zarząd spółki (...) (...) zwołał
41 nadzwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki (...)
42 (...) na 9 maja 2014 r. Przedmiotem zgromadzenia miało być podjęcie
43 uchwały w sprawie powołania członka rady nadzorczej spółki.
44 Gmina M. T. 13 lutego 2014 r. zwołała nadzwyczajne walne
45 zgromadzenie spółki (...) na 28 lutego 2014 r.
46 Przedmiotem zgromadzenia miało być podjęcie uchwały w sprawie powołania
47 członka rady nadzorczej spółki.
48 Zarząd spółki (...)25 lutego 2014 r. zwrócił
49 się do akcjonariuszy z pismem odwołującym zgromadzenie akcjonariuszy z
50 uwagi na nielegalność zwołania zgromadzenia akcjonariuszy przez Gminę M.
51 T. oraz złożył w sądzie rejestrowym wniosek o zamieszczenie w aktach
52 rejestrowych informacji o odwołaniu przez zarząd zgromadzenia akcjonariuszy
53 zwołanego przez Gminę M. T..
54 W dniu 28 lutego 2014 r. odbyło się nadzwyczajne walne zgromadzenie
55 akcjonariuszy (...). Akcjonariusze mniejszościowi,
56 to jest między innymi Izba (...) w T., zakwestionowali
57 ważność zwołania zgromadzenia z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 399 § 3
58 k.s.h. oraz z uwagi na nieprawidłowe umocowanie K. L. do zwołania
59 zgromadzenia akcjonariuszy i reprezentowania Gminy M. T. na
60 zgromadzeniu. Przedstawiciel Izby (...) w T.
61 zapowiedział, że będzie skarżył prawidłowość oraz zasadność zwołania
62 zgromadzenia i opuścił zgromadzenie. Następnie zgromadzenie powołało B.
63 P. na członka rady nadzorczej spółki.
64 Prezydent Miasta T. zarządzeniem nr (...) z dnia 30
65 czerwca 2011 r. postanowił, że w razie równoczesnej nieobecności w pracy
66 Prezydenta Miasta T. i Zastępcy Prezydenta Miasta T. ds. Infrastruktury
67 Miasta H. N. upoważnionym do składania oświadczeń w
68 zakresie zarządu mieniem komunalnym jest Zastępca Prezydenta Miasta T.
69 ds. (...) D. S., a w razie jej nieobecności w pracy Zastępca
70 Prezydenta Miasta T. ds. (...) i (...) K. L.. Zarządzenie
71 (...) utraciło moc na podstawie zarządzenia nr (...)r. z dnia 8 stycznia 2014
72 r. W dniu 31 stycznia 2014 r. Prezydent Miasta T. zarządzeniem (...)
73 zarządził, że w zarządzeniu Nr (...) z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie
74 powierzenia prowadzenia określonych spraw Gminy M. i udzielenia
75 upoważnień do załatwiania spraw w imieniu Prezydenta Miasta T.
76 wprowadza się między innymi zmianę, według której w razie równoczesnej
77 nieobecności w pracy Prezydenta Miasta T. i Zastępcy Prezydenta Miasta
78 T. ds. Infrastruktury Miasta H. N. upoważnionym
79 do składania oświadczeń w zakresie zarządu mieniem komunalnym jest Zastępca
80 Prezydenta Miasta T. ds. (...) , (...).
81 W dniu 28 lutego 2014 r. rada nadzorcza spółki (...)
82 (...) w składzie (...), B. P. i M. W. (3) podjęła
83 uchwałę o odwołaniu Z. P. z funkcji prezesa zarządu spółki i o
84 powołaniu R. D. na prezesa zarządu spółki.
85 W ocenie Sądu Okręgowego roszczenie nie zostało uprawdopodobnione.
86 Brak zdolności sądowej zarządu spółki (...)w
87 sprawie o stwierdzenie nieistnienia uchwał rady nadzorczej tej spółki jest
88 nieusuwalny i będzie skutkował odrzuceniem pozwu w tym zakresie. Natomiast
89 rozstrzygnięcie o uchwale zgromadzenia akcjonariuszy ma znaczenie prejudycjalne
90 dla rozstrzygnięcia o uchwałach rady nadzorczej. Jeżeli prawidłowe było powołanie
91 nowego członka rady nadzorczej przez zgromadzenie akcjonariuszy w dniu 28 lutego
92 2014 r., to prawidłowe było odwołanie dotychczasowego członka zarządu i powołanie
93 nowego członka zarządu przez radę nadzorczą obradującą w pełnym składzie
94 obejmującym osobę powołaną przez akcjonariuszy 28 lutego 2014 r. Wyrok
95 stwierdzający nieważność uchwały zgromadzenia akcjonariuszy ma charakter
96 konstytutywny. Taki pogląd dominuje w orzecznictwie (uchwała Sądu Najwyższego z
97 18 września 2013 r., III CZP 13/13). A zatem uchwała zgromadzenia akcjonariuszy
98 wywołuje skutki prawne aż do stwierdzenia jej nieważności. Oznacza to, że B.
99 P. powołany do rady nadzorczej spółki (...) jest
100 członkiem rady nadzorczej do momentu stwierdzenia nieważności uchwały
101 zgromadzenia akcjonariuszy powołującej go do rady nadzorczej. To zaś prowadzi to
102 wniosku, że rada nadzorcza spółki podejmując uchwałę o odwołaniu Z.
103 P. z funkcji członka zarządu i uchwałę o powołaniu w jego miejsce R.
104 D. działała w prawidłowym składzie. Do czasu stwierdzenia nieważności
105 uchwały zgromadzenia uchwały rady nadzorczej są uważane za istniejące.
106 Były członek zarządu nie może wytoczyć powództwa o stwierdzenie
107 nieważności uchwały zgromadzenia akcjonariuszy (uchwała Sądu Najwyższego z 1
108 marca 2007 r., III CZP 94/06). W niniejszej sprawie powodem nie jest co prawda
109 były członek zarządu lecz organ, w którego skład wchodzi wyłącznie były członek
110 zarządu, a zaskarżana uchwała nie jest uchwałą odwołującą członka zarządu lecz
111 powołującą nowego członka rady nadzorczej, nie ma jednak argumentów dla
112 przyjęcia, by zarząd składający się wyłącznie z odwołanego członka zarządu mógł
113 wytoczyć powództwo o stwierdzenie nieważności jakiejkolwiek uchwały
114 zgromadzenia akcjonariuszy. Z tego wynika, że zarząd pozwanej spółki, w której
115 skład wchodzi wyłącznie Z. P., nie może zaskarżyć uchwały zgromadzenia
116 akcjonariuszy.
117 Z kolei akcjonariusz, który przed głosowaniem opuścił salę obrad, nie może
118 zaskarżyć uchwały, przeciwko której nie głosował (wyroki Sądu Najwyższego z 10
119 kwietnia 2000 r., V CKN 14/00 i z 27 kwietnia 2006 r., I CSK 12/06). Przedstawiciel
120 Izby (...) w T. opuścił zgromadzenie akcjonariuszy przed
121 głosowaniem i dlatego nie może skutecznie zaskarżyć uchwały.
122 Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że żadne z roszczeń w chwili
123 rozpoznawania wniosku o zabezpieczenie roszczenia nie jest prawdopodobne.
124 Roszczenie o stwierdzenie nieważności uchwały nie może być dochodzone przez
125 zarząd składający się wyłącznie z odwołanego członka zarządu, nie może być też
126 dochodzone przez akcjonariusza, który nie głosował przeciwko uchwale. To zaś
127 oznacza, że zgromadzenie akcjonariuszy skutecznie uzupełniło skład rady
128 nadzorczej. To z kolei oznacza, że obie zaskarżone uchwały rady nadzorczej nie są
129 nieważne. Dlatego wniosek o zabezpieczenie roszczenia sąd oddalił na podstawie
131 Sąd nie podzielił zaprezentowanej przez powodów wykładni art. 399 § 3 zd. 1
132 k.s.h. Według sądu cytowany przepis należy rozumieć w ten sposób, że
133 nadzwyczajne walne zgromadzenie może zwołać także jeden akcjonariusz, jeżeli
134 reprezentuje co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu
135 głosów w spółce.
136 Przepis art. 46 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o
137 samorządzie gminnym stanowi, że oświadczenie woli w imieniu gminy w zakresie
138 zarządu mieniem składa jednoosobowo prezydent albo działający na podstawie jego
139 upoważnienia zastępca prezydenta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną
140 przez prezydenta osobą. Zastępca prezydenta działa zatem nie jako organ gminy
141 ale jako jej pełnomocnik. Według art. 26a ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 3 cytowanej
142 ustawy prezydent, w drodze zarządzenia, powołuje oraz odwołuje swojego zastępcę
143 lub zastępców i określa ich liczbę. Powołanie zastępcy prezydenta, który jest
144 pełnomocnikiem gminy, podlega wykładni tak jak każde oświadczenie woli
145 powołujące pełnomocnika. Z trzech przedłożonych przez powodów zarządzeń
146 Prezydenta Miasta T. wynika, że K. L. została powołana na
147 zastępcę prezydenta 30 czerwca 2011 r., została odwołana 8 stycznia 2014 r. i
148 została powołana ponownie na zastępcę prezydenta 31 stycznia 2014 r. Taką wolę
149 da się w sposób czytelny wyinterpretować z zestawienia § 2 pkt 1 zarządzenia z 8
150 stycznia 2014 r. (karta 68) i z późniejszego § 1 pkt 2 zarządzenia z 31 stycznia
151 2014r. (karta 67). Stylistyczna niezgrabność użytych sformułowań, to jest nadanie
152 określonego brzmienia paragrafowi, który wcześniej utracił moc wraz z całym
153 zarządzeniem, nie stanowi przeszkody w odczytaniu woli osoby, która wydała
154 zarządzenie z 31 stycznia 2014 r. Oznacza to, że K. L. była umocowana
155 do zwołania 13 lutego 2014 r. w imieniu Gminy M. T. zgromadzenia
156 akcjonariuszy spółki (...) i do głosowania 28 lutego
157 2014r. w imieniu Gminy M. T. na tym zgromadzeniu.
158 Zażalenie na to postanowienie wnieśli powodowie, którzy zarzucili:
159 1/ naruszenie przepisu art. 189 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż zarząd nie posiada
160 zdolności sądowej do występowania w sprawie o ustalenie nieistnienia uchwał Rady
161 Nadzorczej, podczas gdy z takim powództwem wystąpić może każdy, kto wykaże
162 swój interes prawny w stwierdzeniu istnienia albo nieistnienia uchwały rady
163 nadzorczej, który to istnieje, a to ze względu na ochronę prawnie chronionych
164 interesów powoda - zarządu;
165 2/ naruszenie przepisu art 422 § 2 pkt 1 k.s.h. poprzez przyjęcie, iż zarząd nie
166 posiada legitymacji czynnej do występowania w postępowaniu ze względu na to, iż w
167 momencie wytaczania powództwa jest wedle treści zaskarżonych uchwał byłym
168 członkiem zarządu, pomimo iż skutkiem uwzględnienia powództwa o stwierdzenie
169 nieważności uchwały jest to, że były członek zarządu pozostaje tymże członkiem ex
170 tunc co powinno niejako uzupełniać jego legitymację;
171 3/ naruszenie przepisu art. 422 § 2 pkt 4 k.s.h. poprzez przyjęcie, iż Izba
172 (...) nie posiada legitymacji czynnej do występowania w
173 postępowaniu w charakterze powoda, a to ze względu na to, iż przed głosowaniem w
174 przedmiocie zaskarżonej uchwały przedstawiciel tejże izby opuścił zgromadzenie
175 akcjonariuszy, podczas gdy literalne brzmienie przepisu statuuje, iż prawo
176 zaskarżenia uchwały przysługuje akcjonariuszom, którzy nie byli obecni na walnym
177 zgromadzeniu, a przecież opuszczenie w trakcie sali w trakcie obrad zgromadzenia
178 jeszcze przed uchwaleniem uchwały prowadzi do wniosku, iż zachowują oni prawo
179 do wytoczenia powództwa gdyż faktycznie nie uczestniczyli w tej części
180 zgromadzenia;
181 3/ naruszenie przepisu art. 399 § 3 k.s.h. poprzez błędne zastosowanie wykładni
182 celowościowej i uznanie, że dla prawidłowego zwołania Nadzwyczajnego Walnego
183 Zgromadzenia Akcjonariuszy wystarczające jest reprezentowanie co najmniej połowy
184 kapitału zakładowego spółki bez względu na ilość współdziałających akcjonariuszy
185 pomimo, iż literalne brzmienie przepisu („akcjonariusze") wskazuje, że dla należytego
186 zwołania Zgromadzenia wymagana jest kooperacja co najmniej dwóch akcjonariuszy;
187 4/ błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż K. L. -
188 pomimo zarządzenia uchylającego jej źródło umocowania do reprezentowania Gminy
189 Miasta T. (nr (...)), a następnie zarządzenia zmieniającego do tegoż (nr
190 (...)) - miała uprawnienie do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia
191 Spółki (...) SA, podczas gdy uchylenie danego aktu
192 prawnego powoduje wyeliminowanie go z obrotu prawnego, wobec czego zmiana
193 aktu już uchylonego nie może wywoływać żadnych skutków prawnych;
194 Na tej podstawie wnieśli o zmianę postanowienia przez uwzględnienie
195 wniosku o wstrzymanie wykonania uchwał.
196 Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu zażalenia nie znalazł podstaw do jego
197 zmiany.
198 Oceniając wniosek jedynie w granicach uprawdopodobnienia - zatem nie
199 przesadzając bezzasadności powództwa - należy podzielić argumentację Sądu I
200 Instancji o braku wiarygodności roszczenia na obecnym etapie sprawy. Decyduje o
201 tym brak wiarygodności roszczenia o ustalenie nieistnienia uchwały nr (...)
202 zgromadzenia akcjonariuszy z dnia 28 lutego 2014r.
203 Zarzuty podniesione w zażaleniu nie są przekonujące.
204 1. Odnośnie roszczenia o ustalenia nieistnienia uchwał, zważyć należy, że skoro
205 powodem w sprawie jest zarząd spółki jako jej organ uprawniony z mocy art. 425 § 1
206 ksh w zw. z art. 422 § 2 ksh do zaskarżenia uchwał, a nie J. P. jako osoba
207 fizyczna działająca w swoim imieniu to skoro nie chodzi roszczenia oparte na
208 wymienionych przepisach, a o roszczenie wytoczone na zasadach ogólnych oparte
209 na art. 189 kpc, to specjalna zdolność sądowa zarządu w tym wypadku nie
210 występuje. Przez stwierdzenie, że z takim powództwem wystąpić może każdy, kto
211 wykaże swój interes prawny w stwierdzeniu istnienia albo nieistnienia uchwały należy
212 rozumieć każdy podmiot prawa cywilnego, czyli osobę fizyczną, osobę prawną oraz
213 jednostkę organizacyjną utworzoną zgodnie z przepisami prawa, której ustawa
214 nadaje zdolność prawną i sądową.
215 2/ Odnośnie roszczenia o stworzenie nieważności uchwały, nie może odnieść
216 skutku zarzut naruszenia przepisu art. 422 § 2 pkt 1 k.s.h. poprzez przyjęcie, iż
217 zarząd nie posiada legitymacji czynnej do występowania w postępowaniu ze
218 względu na to, iż w momencie wytaczania powództwa jest byłym zarządem, skoro
219 pogląd ten został poparty poglądem Sądu Najwyższego zawartym w uchwale z 1
220 marca 2007 r., III CZP 94/06, który to pogląd Sąd Apelacyjny podziela również przy
221 uwzględnieniu, że w niniejszej sprawie powodem nie jest były członek zarządu lecz
222 organ, w którego skład wchodzi wyłącznie były członek zarządu.
223 3/ Należy również podzielić pogląd Sądu Okręgowego, że w związku z treścią
224 art. 422 § 2 pkt 4 k.s.h. Izba (...) - jako akcjonariusz - nie
225 posiada legitymacji czynnej do zaskarżenia uchwały, a to ze względu na to, iż przed
226 głosowaniem w przedmiocie zaskarżonej uchwały przedstawiciel tejże izby opuścił
227 zgromadzenie akcjonariuszy. Powodowie nie wykazali na obecną chwilę, aby
228 zachodziły przypadki szczególne określone w tym przepisie.
229 3/ Nie trafny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 399 § 3 k.s.h.
230 Poprzez błędne zastosowanie wykładni celowościoweji uznanie, że dla
231 prawidłowego zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy
232 wystarczające jest reprezentowanie co najmniej połowy kapitału zakładowego spółki
233 bez względu na ilość współdziałających akcjonariuszy. Zgodnie z tym przepisem
234 akcjonariusze reprezentujący co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co
235 najmniej połowę ogółu głosów w spółce mogą zwołać nadzwyczajne walne
236 zgromadzenie. Nie przesądzając tej kwestii, jednak biorąc pod uwagę, że spółki
237 akcyjne są z zasady korporacjami wieloosobowymi, w których jednak obowiązuje
238 zasada rządów większości kapitału a nie osób, uprawniony - na użytek
239 zabezpieczenia - wydaje się pogląd, że przytoczony przepis należy rozumieć w ten
240 sposób, że nadzwyczajne walne zgromadzenie może zwołać także jeden
241 akcjonariusz, jeżeli reprezentuje co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co
242 najmniej połowę ogółu głosów w spółce.
243 4/ Chybiony jest również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający
244 na przyjęciu, iż K. L. miała uprawnienie do zwołania Nadzwyczajnego
245 Walnego Zgromadzenia Spółki (...) SA. Wszak z
246 przedłożonych przez powodów zarządzeń Prezydenta Miasta T. wynika, że
247 K. L. została powołana na zastępcę prezydenta 30 czerwca 2011 r.,
248 została odwołana 8 stycznia 2014 r. i została powołana ponownie na zastępcę
249 prezydenta 31 stycznia 2014 r. Stylistyczne niejasności użytych sformułowań, będą
250 zapewne przedmiotem dalszego procesowania, co nie wyklucza w przyszłości
251 przyjęcia odmiennego stanowiska.
252 Biorąc pod uwagę przedstawione argumenty Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397 § 2 kpc.