Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r., III AUz 62/13

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r., III AUz 62/13

Tekst

1 Sygn. akt III AUz 62/13

POSTANOWIENIE

2 Dnia 14 maja 2013 r.

3 Sąd Apelacyjny – III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku

4 w składzie następującym:

5 Przewodniczący: SSA Iwona Krzeczowska-Lasoń (spr.)

6 Sędziowie: SA Grażyna Czyżak

7 SO del. Alicja Podlewska

8 po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym

9 w sprawie (...) sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w B.

10 przy udziale zainteresowanych: D. R., G. S., G. M., B. K. oraz E. L.

11 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.

12 o składki

13 zażalenia (...) sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą

14 w B.

15 na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczy - VI Wydziału Pracy

16 i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VI U 231/10

17 postanawia:

18 1. sprostować niedokładność w rubrum postanowienia Sądu Okręgowego

19 w Bydgoszczy - VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 grudnia

20 2012 r., sygn. akt VI U 231/10 w ten sposób, że po oznaczeniu wnioskodawczyni wpisać „przy udziale zainteresowanych: D. R., G. S., G. M., B. K. oraz E. L.” oraz w sentencji tego postanowienia w ten sposób, że w miejsce oznaczenia zainteresowanej (...) wpisać (...).

21 2. oddalić zażalenie.

22 Sygn. akt III AUz 62/13

Uzasadnienie

23 Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VI U 231/10 Sąd Okręgowy w Bydgoszczy - VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił apelację (...) sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w B.

24 w sprawie z udziałem zainteresowanych G. S., G. M., B. K. oraz E. L. od wyroku tego Sądu z dnia

25 12 września 2012 r. Wnioskodawczyni pomimo wezwania do usunięcia braków formalnych apelacji wniosła opłatę sądową w kwocie 30 zł odnośnie wszystkich zainteresowanych.

26 Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodła (...) sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w B. wnosząc o jego uchylenie

27 i nadanie sprawie dalszego biegu.

28 W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie narusza art. 36 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych w zw. z art. 370 k.p.c. Zgodnie z art. 36 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, od apelacji jako pisma procesowego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł. Taka opłata w znakach sądowych została uiszczona

29 od apelacji w sprawie akt VI U 231/10. Bezspornym zaś jest, że Sąd I instancji w tej sprawie połączył do wspólnego rozpoznania odwołania od 5 decyzji ZUS Oddział

30 w B.i wspólnie je rozstrzygnął jednym wyrokiem z dnia 12 września

31 2009 r., co jednak, zdaniem skarżącej, nie miało wypływu na wysokość opłaty. W tej sytuacji apelująca, kierując się zasadą: jedno pismo = jedna opłata, dokonała właściwej opłaty w kwocie 30 zł od wywiedzionej apelacji (art. 36 cyt. ustawy).

32 W ocenie skarżącej, wezwanie Sądu Okręgowego do uzupełnienia braków formalnych poprzez uiszczenie dodatkowej opłaty w kwocie 120 zł było nieuzasadnione, a co za tym idzie, równie nieuzasadnione było odrzucenie apelacji. Stanowisko takie znajduje oparcie w judykaturze Sądu Okręgowego

33 w Bydgoszczy oraz Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.

34 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

35 Zażalenie(...) spółki komandytowej z siedzibą

36 w B.podlegało oddaleniu.

37 Przystępując do analizy zasadności wywiedzionego przez skarżącą zażalenia, w pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżąca wniosła odwołania:

38 - od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia

39 24 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek D. R. – sygn. akt VI U 231/10,

40 - od decyzji ww. organu rentowego z dnia 24 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek G. S. - sygn. akt VI U 232/10,

41 - od decyzji ww. organu rentowego z dnia 26 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek G. M. - sygn. akt VI U 233/10,

42 - od decyzji ww. organu rentowego z dnia 26 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek B. K. - sygn. akt VI U 234/10,

43 - od decyzji ww. organu rentowego z dnia 25 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek E. L. - sygn. akt VI U 235/10.

44 Sprawy o sygn. akt VI U 232/10 – VI U 235/10 zostały połączone ze sprawą

45 o sygn. akt VI U 231/10 celem łącznego rozpoznania i prowadzone dalej pod sygn. akt VI U 231/10.

46 Wyrokiem z dnia 12 września 2012 r. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy

47 i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy oddalił odwołania (...) sp. z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w B. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 24, 25 i 26 listopada 2011 r. ustalających podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz ubezpieczenie zdrowotne D. R., G. S., G. M., B. K. i E. L..

48 W dniu 10 października 2012 r. apelację od powyższego wyroku wywiodła (...) sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w B. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wszystkich odwołań

49 i zmianę zaskarżonych decyzji. Apelująca uiściła opłatę sądową w znakach sądowych na kwotę 30 zł.

50 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 15 października 2012 r. skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia braków formalnych apelacji poprzez uiszczenie opłaty podstawowej od apelacji w kwocie 120 zł oraz wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Zarządzenie to zostało doręczone wnioskodawczyni w dniu 22 października 2012 r.

51 W dniu 29 października 2012 r. skarżąca określiła wartość przedmiotu sporu na kwotę 23.661 zł i wskazała, że uiściła opłatę podstawową zgodnie z brzmieniem art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

52 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 listopada 2012 r. skarżąca została zobowiązana do usunięcia braków formalnych apelacji poprzez wskazanie, od której z połączonych spraw w celu ich łącznego rozpoznania

53 i rozstrzygnięcia uiszczona została opłata sądowa od apelacji lub uiszczenia brakującej opłaty od apelacji w kwocie 120 zł odpowiadającej każdej z połączonych spraw – w terminie 7 dni – pod rygorem zaliczenia opłaty 30 zł na poczet sprawy

54 z udziałem zainteresowanej D. R. i odrzucenia apelacji

55 co do pozostałych spraw z udziałem zainteresowanych: G. S., G. M., B. K., E. L.. Przedmiotowe zarządzenie wnioskodawczyni otrzymała w dniu 14 listopada 2012 r. Opłata sądowa w kwocie 120 zł nie została uiszczona.

56 Na wstępie rozważań prawnych wskazać należy, że zgodnie z art. 36 ustawy

57 z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

58 (t. j. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594, ze zm., powoływanej dalej jako „u.k.s.c.”),

59 w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, od apelacji pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł. W myśl art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze u.k.s.c. zasadą jest, że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie. Jednak

60 w przypadku pisma procesowego składanego przez współuczestników formalnych obowiązkiem każdego z nich jest uiszczenie opłaty oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania. Przepis ten wprost nie ma zastosowania do sytuacji procesowej skarżącej. Dotyczy on bowiem wniesienia jednego pisma przez kilka osób, a więc przykładowo jednej apelacji przez kilku współuczestników występujących po tej samej stronie procesowej.

61 W postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych instytucja współuczestnictwa formalnego nie ma wprawdzie bezpośredniego zastosowania, niemniej jednak z art. 477¹¹ k.p.c. wynika uprawnienie osób, których praw i obowiązków dotyczy decyzja organu rentowego, do wniesienia odwołania

62 do sądu ubezpieczeń społecznych, niezależnie od określenia adresata decyzji,

63 a nawet pominięcia udziału tych osób w postępowaniu przed organem rentowym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09, LEX nr 577811).

64 W świetle art. 477¹¹ k.p.c. nie ulega więc wątpliwości, że stronami postępowania była jako wnioskodawczyni - (...) sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w B. (płatnik składek, jako inna osoba, której praw i obowiązków dotyczyła decyzja) oraz zainteresowane (D. R., G. S., G. M., B. K., E. L.). Zatem

65 po stronie wnioskodawczyni występuje tylko jeden podmiot, a więc nie mamy po tej stronie do czynienia ze współuczestnictwem procesowym (w szczególności formalnym). Współuczestnictwo formalne wynika z postanowień sądu, który kierując się względami ekonomiki procesowej, połączył do wspólnego rozpoznania (rozstrzygnięcia) kilka spraw, w których występują po stronie wnioskodawczyni

66 i pozwanej te same podmioty (art. 219 k.p.c.). Stosownie do art. 219 k.p.c., sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli są one ze sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem. Zgodnie z ustalonym stanowiskiem orzecznictwa Sądu Najwyższego, połączenie spraw do jednoczesnego rozpoznania w trybie art. 219 k.p.c. ma jedynie techniczny charakter, nie oznacza powstania jednej nowej sprawy, a każda z połączonych spraw zachowuje samodzielność, wymagającą odrębnego rozstrzygnięcia. Wprawdzie sąd wydaje jeden wyrok, ale zawierający rozstrzygnięcia co do każdej z połączonych spraw z osobna, a zamieszczenie rozstrzygnięć w jednym wyroku (wyrok łączny) nie niweczy samodzielności połączonych spraw (zob. między innymi orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia

67 22 września 1967 r. I CR 158/67, OSNC 1968/6/105 i postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 kwietnia 1997 r. I CKN 154/97 LEX nr 153214; 13 grudnia 1996 r. I PKN 43/96; 31 maja 2006 r. IV CZ 41/06; 6 października 2006 r. V CSK 206/06;

68 15 listopada 2007 r., II CSK 418/07 i I CSK 313/07- nie publ.).

69 W rozpoznawanej sprawie po stronie wnioskodawczyni występuje jeden podmiot, który wniósł apelację, a więc nie jest to pismo wniesione przez kilka osób. Opłacie podlega pismo procesowe, a więc apelacja (art. 3 ust. 2 pkt 2 i art.

70 36 u.k.s.c.). Jednakże w rozpoznawanej sprawie apelacja jako jedno pismo procesowe dotyczy w istocie pięciu różnych przedmiotów rozpoznania – decyzji dotyczącej podstawy wymiaru składek, które są połączone w jednej sprawie tylko

71 w sposób formalny. Zaskarżenie orzeczenia, choćby było dokonane w jednym piśmie procesowym, jest w istocie wniesieniem kilku środków zaskarżenia wobec odrębnych rozstrzygnięć, formalnie tylko zamieszczonych w jednym orzeczeniu. Stąd też każdy z tak wniesionych (w jednym piśmie procesowym) środków odwoławczych powinien podlegać odrębnej opłacie. Użyte w art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.s.c. pojęcie „pismo” należy interpretować w funkcjonalnym znaczeniu tego słowa, a więc jako czynność procesową (środek odwoławczy) sporządzoną w formie pisma procesowego, nie zaś w znaczeniu technicznym (jednego dokumentu). Taka wykładnia prowadzi

72 do wniosku, że jedno pismo w znaczeniu technicznym (dokument) może obejmować kilka czynności procesowych (środków odwoławczych) dokonanych w formie pisemnej.

73 W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni określając granice zaskarżenia stwierdziła, że zaskarża wyrok Sądu Okręgowego w całości, co oznacza,

74 że zaskarżeniem objęty został wyrok rozstrzygający o pięciu odwołaniach od pięciu decyzji. Wnosząc apelację od orzeczenia Sądu pierwszej instancji w stosunku

75 do jednego pozwanego z udziałem zainteresowanych, skarżąca dokonała więc kilku pisemnych czynności procesowych (wniosła kilka pism w rozumieniu art. 3 ust.

76 1 u.k.s.c.), chociaż sporządziła tylko jeden dokument. Stosownie do treści art.

77 36 u.k.s.c., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 zł, między innymi, od apelacji. Z art. 10 tej ustawy wynika zaś, że opłatę należy uiścić przy wniesieniu pisma podlegającego takiej opłacie. Oznacza to, że należna opłata od apelacji wniesionej przez wnioskodawczynię przeciwko jednemu pozwanemu – ZUS Oddział w B.wynosi 150,00 zł.

78 Wątpliwości dotyczące nadania biegu wniesionemu pismu, w tym wątpliwości odnoszące się do uiszczenia opłat sądowych, powinny być procesowo rozwiązywane przez zastosowanie trybu uzupełniania braków pism procesowych, określonego

79 w art. 130 k.p.c., jedynie z tą modyfikacją, że w razie nieopłacenia (nienależytego opłacenia) środka odwoławczego lub środka zaskarżenia w terminie wskazanym

80 w tym przepisie powinno nastąpić jego odrzucenie - art. 370 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2006 r., II PZ 60/06, OSNP 2008 nr 3-4, poz. 40, z dnia 25 sierpnia 2010r., II UZ 15/10, LEX nr 661528).

81 Według zgodnego stanowiska piśmiennictwa i orzecznictwa, termin wyznaczony do usunięcia braku formalnego pisma jest niezachowany, jeżeli strona

82 w zakreślonym terminie w ogóle nie podjęła czynności uzupełniającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 73/07, niepubl.) lub wprawdzie ją podjęła, ale mimo to brak nie został w całości uzupełniony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., I CZ 34/08, LEX

83 nr 424407).

84 Sąd Okręgowy zasadnie uznał, że sprawie nie można było nadać biegu, gdyż nie było wystarczająco jednoznacznie określone, której z połączonych

85 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw dotyczy uiszczona opłata podstawowa i dlatego wezwał skarżącą do uiszczenia brakującej opłaty sądowej

86 w kwocie 120 zł (zarządzenie z dnia 15 października 2012 r.) pod rygorem odrzucenia apelacji. Skarżąca w odpowiedzi na to wezwanie wskazała, że uiściła opłatę podstawową zgodnie z brzmieniem art. 35 ustawy o kosztach sądowych

87 w sprawach cywilnych. Zatem uznać należało, że zrozumiała treść przedmiotowego zobowiązania, jednakże uważała odmiennie niż Sąd Okręgowy, że prawidłowo opłata sądowa wynosi 30 zł, a nie 150 zł. W związku z tym skarżąca została ponownie wezwana do wskazania, od której z połączonych spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia uiszczona została opłata sądowa od apelacji lub uiszczenia brakującej opłaty od apelacji w kwocie 120 zł odpowiadającej każdej

88 z połączonych spraw – w terminie 7 dni – pod rygorem zaliczenia opłaty 30 zł na poczet sprawy z udziałem zainteresowanej D. R. i odrzucenia apelacji

89 co do pozostałych spraw z udziałem zainteresowanych: G. S., G. M., B. K., E. L.. Opłata sądowa w kwocie

90 120 zł nie została uiszczona.

91 Skoro przedmiotowa sprawa dotyczyła rozpoznania odwołań od pięciu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to Sąd Okręgowy prawidłowo wezwał wnioskodawczynię do uiszczenia brakującej części opłaty w wysokości

92 120 zł, a następnie z powodu nieuiszczenia tej opłaty w terminie, na mocy art. 130

93 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. odrzucił apelację w sprawie z udziałem zainteresowanych G. S., G. M., B. K. oraz E. L.. Sprawa o sygn. akt VI U 231/10 dotyczyła odwołania

94 od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia

95 24 listopada 2009 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek D. R. i była sprawą główną, z którą zostały połączone sprawy VI U 232/10 - VI U 235/10.

96 Odnosząc się natomiast do zażalenia wnioskodawcy, wskazać trzeba,

97 że nieprawidłowa praktyka sądów w zakresie niesprawdzania, czy opłata została uiszczona we właściwej wysokości w sprawach połączonych na mocy art. 219 k.p.c. nie może wpływać na zmianę orzeczenia w sprawie, w której sąd prawidłowo odrzucił apelację z powodu nieuiszczenia opłaty w całości.

98 Sąd Apelacyjny na podstawie art. 350 § 3 k.p.c. w punkcie pierwszym postanowienia sprostował niedokładność w rubrum zaskarżonego postanowienia

99 w ten sposób, że po oznaczeniu wnioskodawczyni wpisał „przy udziale zainteresowanych: D. R., G. S., G. M., B. K. oraz E. L.” oraz w sentencji tego postanowienia w ten sposób, że w miejsce oznaczenia zainteresowanej (...) wpisał (...).

100 Natomiast mając na uwadze poczynione ustalenia i rozważania, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.