Wyrok z dnia 4 lipca 1997 r., V SA 1621/95

wyrok z dnia 4 lipca 1997 r., V SA 1621/95

Tekst

TEZY

1 1. Przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./ zwolnienie od cła środków trwałych, przywiezionych z zagranicy może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w sposób ścisły spełnione zostaną wszystkie przesłanki tego zwolnienia określone w tym przepisie.

2 2. Wynajęcie podmiotowej konstrukcji innemu podmiotowi przed upływem trzech lat od daty odprawy celnej nie spowoduje zmiany tego składnika majątkowego, jako środka trwałego, lecz jedynie wywrze negatywny skutek w postaci niemożności skorzystania ze zwolnienia od cła.

Sentencja

3 oddala skargę.

Uzasadnienie

4 Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu wniosku spółki z o.o. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Urzędu Celnego, w przedmiocie wymiaru cła od sprowadzonej z zagranicy konstrukcji aluminiowej do zabudowy hal wystawowych. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes GUC stwierdził, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego nie jest dotknięta wadą stanowiącą podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i na uzasadnienie tego stanowiska przytoczył orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego zawierające wykładnię pojęcia "rażącego naruszenia prawa" w rozumieniu powołanego przepisu Kpa. Prezes GUC przyznał, że spółka jest podmiotem, który może ubiegać się o zwolnienie od cła przywozowego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego, jednak stwierdził, że przedmiotowy towar nie spełnia przesłanek ustalonych w tym przepisie. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem wolny od cła przywozowego jest tylko taki towar, który spełnia łącznie następujące przesłanki:

5 - został wniesiony do kapitału zakładowego jako wkład niepieniężny podmiotu zagranicznego;

6 - jest określony w umowie spółki oraz we wpisie do rejestru handlowego, jako wkład niepieniężny podmiotu zagranicznego;

7 - ma charakter środka trwałego w rozumieniu par. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./, z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia odprawy celnej.

8 Zdaniem Prezesa GUC, konstrukcja aluminiowa nie jest środkiem trwałym w rozumieniu cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów. Jest nadto wypożyczana różnym firmom i z tej przyczyny nie spełnia warunku nieodstępowania przez okres 3 lat od dnia dokonania odprawy celnej, ustalonego w art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego, a w związku z powyższym nie może być zwolniona od cła.

9 W skardze na tę decyzję wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego.

10 Skarżąca zarzuciła, że przy przyjętej przez Prezesa GUC interpretacji par. 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów, każdy przedmiot odpowiadający ustawowej charakterystyce środka trwałego okresowo, w zależności od tego czy jest wynajęty, czy też nie, raz byłby środkiem trwałym, a innym razem bliżej nie oznaczoną masą majątkową. Uzależnienie kwalifikacji rzeczy od przypadkowej i zależnej od woli stron sytuacji - zdaniem skarżącej - nie jest zgodne z treścią powoływanego przepisu rozporządzenia Ministra Finansów.

11 Skarżąca podała, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa GUC, że wynajmując konstrukcję innym podmiotom, nie wykorzystuje jej do własnych potrzeb, skoro zgodnie z aktem założycielskim i gospodarczym przeznaczeniem konstrukcji, ten rodzaj świadczonych usług stanowi przedmiot działalności spółki. Kwestionując przyjętą przez Prezesa GUC interpretację pojęcia "nieodstępowania" środka trwałego w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 39 ustawy - Prawo celne, jako zakazu umożliwiania osobom trzecim korzystania ze środka trwałego w jakiejkolwiek formie i postaci, skarżąca zarzuciła, że taka interpretacja jest sprzeczna z normalnym, przeciętnym rozumieniem słowa "nieodstępowanie", które oznacza nic innego, jak odpłatne przeniesienie własności.

12 W ocenie skarżącej błędna interpretacja powołanych przepisów prawa materialnego, doprowadziła Prezesa GUC do stwierdzenia, że decyzja Dyrektora Urzędu Celnego nie narusza prawa w sposób rażący.

13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną.

14 NSA stwierdził, że art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego nie definiuje pojęcia "środki trwale" zawartego w innych aktach normatywnych, w tym m. in. w par. 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów. NSA przytoczył uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1996 r. FPS 2/96 /ONSA 1996 nr 4 poz. 149/, w której wyrażony został pogląd, że pojęcie środka trwałego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 39 Prawa celnego nie jest tożsame z pojęciem "środki trwałe" w ujęciu par. 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że wykładnia systemowa art. 14 ust. 1 pkt 39 prowadzi do wniosku, że katalog zwolnień przewidzianych w tym przepisie obejmuje zwłaszcza środki trwale przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej, takich jak: maszyny, urządzenia i wyposażenie, stanowiące aport /jego uzupełnienie/ wspólnika zagranicznego, oraz, że przy ustalaniu pojęcia "środki trwałe", zajdzie niejednokrotnie potrzeba zastosowania wykładni systemowej w płaszczyźnie zewnętrznej i odpowiedniego wykorzystania unormowań zawartych w innych gałęziach prawa, w szczególności w prawie podatkowym i finansowym.

15 Zdaniem NSA przy ustalaniu pojęcia "środki trwałe", należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że występuje ono w przepisie ustalającym wyjątki od zasady powszechnego pobierania należności celnych od towarów sprowadzanych z zagranicy /art. 14 ust. 1 Prawa celnego/, a zatem jest to regulacja wymagająca ścisłej interpretacji. Z tego względu przewidziane w art. 14 ust. 1 pkt 39 tej ustawy zwolnienie od cła środków trwałych, przywiezionych z zagranicy może mieć miejsce tylko wówczas, gdy w sposób ścisły spełnione zostaną wszystkie przesłanki tego zwolnienia określone w tym przepisie, a więc m.in. wymóg nieodstępowania środka trwałego przez okres trzech lat, licząc od dnia odprawy celnej.

16 Ponadto NSA podniósł, że użyte w tym przepisie pojęcie "nieodstępowania" należy przy tym zastosowaniu wykładni gramatycznej i celowościowej interpretować nie tylko jako przeniesienie własności, jak utrzymuje skarżący, ale także, jako oddanie środka trwałego innemu podmiotowi do faktycznego używania, na podstawie umowy najmu, dzierżawy, albo umów o podobnym charakterze.

17 Przyjęcie takiej wykładni pojęcia "nieodstępowanie", użytego w omawianym przepisie, usprawiedliwione jest wyjątkowym charakterem tego przepisu, w którym pojęcie to zostało użyte i związane z tym potrzeby takiej jego interpretacji, która uwzględniać musi zasadę powszechnego pobierania cła od towarów przywożonych z zagranicy i ścisłego interpretowania wyjątków od tej zasady.

18 Zatem wbrew odmiennym stwierdzeniom skarżącej spółki, w ocenie NSA wynajęcie podmiotowej konstrukcji innemu podmiotowi przed upływem trzech lat od daty odprawy celnej nie spowoduje zmiany tego składnika majątkowego, jako środka trwałego, lecz jedynie wywrze negatywny skutek w postaci niemożności skorzystania ze zwolnienia od cła.

19 Z tych względów NSA uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.