Wyrok z dnia 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1735/98

wyrok z dnia 22 marca 2000 r., I SA/Lu 1735/98

Tekst

TEZY

1 Data doręczenia zastępczego jest miarodajna dla oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym.

2 Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Waldemara S. na postanowienie Izby Skarbowej w R. z dnia 10 listopada 1998 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - skargę oddala.

Uzasadnienie

4 Zaskarżonym postanowieniem Izba Skarbowa w R., powołując się na art. 228 par. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stwierdziła, że odwołanie Waldemara S. od decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 14 maja 1998 r. (...) ustalającej zryczałtowany podatek dochodowy za 1996 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego złożenia.

5 W uzasadnieniu tego postanowienia podatkowy organ odwoławczy podniósł, że decyzję pierwszoinstancyjną doręczono podatnikowi w dniu 1 czerwca 1998 r., natomiast odwołanie wpłynęło dnia 2 września 1998 r. - z przekroczeniem 14-dniowego terminu określonego w art. 223 par. 2 pkt 1 ww. ustawy Ordynacja podatkowa. Konsekwencją uchybienia terminu było wydanie postanowienia w myśl art. 228 par. 1 pkt 2 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.

6 W skardze wniesionej do Sądu Waldemar S. zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych co do daty doręczenia decyzji, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do jego złożenia.

7 W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w czasie doręczenia przesyłki przebywał na leczeniu w Centralnym Szpitalu Klinicznym WAM w W. Przesyłkę odebrała żona, która po zapoznaniu się z jej treścią zwróciła Urzędowi Skarbowemu w K. składając jednocześnie dokument potwierdzający fakt hospitalizacji skarżącego. W sierpniu 1998 r. organ I instancji powiadomił skarżącego o możliwości odebrania decyzji, co skarżący uczynił i w terminie 14 dni od daty doręczenia wniósł odwołanie. Wskazując na ten zarzut, skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia.

8 Izba Skarbowa w R. w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonym postanowieniu. Stwierdziła dodatkowo, że w aktach podatkowych brak jest dokumentów wskazujących na przebywanie skarżącego w czasie doręczenia decyzji poza miejscem zamieszkania, ani na ponowne doręczenie decyzji z tego powodu w terminie późniejszym. Waldemar S. nie wystąpił o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Składając odwołanie nie wskazał żadnych przyczyn usprawiedliwiających uchybienie terminowi.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

11 Zasadniczą kwestią jest ustalenie, czy decyzja organu I instancji, od której odwołanie złożył Waldemar S. została doręczona w sposób prawidłowy oraz czy zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Analiza akt podatkowych prowadzi do potwierdzenia powyższych kwestii.

12 Decyzję wydaną przez Urząd Skarbowy w K. w dniu 14 maja 1998 r. doręczono w dniu 1 czerwca 1998 r., kierując ją do Waldemara S. na adres - H.P. 6. Ową decyzję odebrała i potwierdziła własnoręcznym podpisem żona skarżącego Mariola S. Decyzja w przedostatnim zdaniu uzasadnienia zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania.

13 Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ - w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu, pisma doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

14 Pod pojęciem "nieobecności adresata w mieszkaniu" należy rozumieć każde spowodowane przejściowymi okolicznościami niezastanie odbiorcy w miejscu, które jest właściwe dla doręczeń. Skoro na druku potwierdzenia odbioru znajduje się pisemna adnotacja, że Mariola S. będąca dorosłym domownikiem /okoliczność bezsporna/ podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, zaś decyzja odpowiada wymogom normatywnym w zakresie pouczenia o terminie i sposobie złożenia odwołania /art. 210 par. 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej/ oznacza to, że decyzję doręczono w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami art. 149 i art. 152 ww. ustawy Ordynacja podatkowa.

15 W aktach podatkowych brak jest jakiejkolwiek informacji pochodzącej od skarżącego albo jego żony, że przez pewien czas Waldemar S. przebywać będzie poza miejscem zamieszkania z powodu hospitalizacji. W świetle utrwalonego orzecznictwa - pobyt adresata w szpitalu i związana z tym czasowa jego nieobecność w miejscu zamieszkania nie wyklucza możliwości doręczenia decyzji w sposób prawnie skuteczny, chociaż nie będzie to doręczenie właściwe, lecz zastępcze /por. wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 1997 r. I SA/Ka 7/96/.

16 W przedmiotowej sprawie, stosownie do art. 223 par. 2 Ordynacji podatkowej termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 2 czerwca 1998 r., natomiast data 15 czerwca 1998 r. była ostatnim dniem terminu do skutecznego złożenia odwołania. Data doręczenia zastępczego jest miarodajna do oceny, czy środek odwoławczy wniesiony został w terminie ustawowym. Okoliczność, że dorosły domownik nie doręczył w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania /por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1997 r. I SA/Łd 163/96/.

17 Fakty, że w dniu 15 czerwca 1998 r. Mariola S. odesłała na adres Urzędu Skarbowego w K. decyzję pierwszoinstancyjną oraz, iż Waldemar S. pismem, które wpłynęło do organu podatkowego w dniu 29 czerwca 1998 r. poinformował, że nie otrzymał decyzji z powodu przebywania w szpitalu do dnia 15 czerwca 1998 r., nie spowodowały - jak chce tego skarżący - powtórnej i prawnie skutecznej procedury związanej z doręczeniem decyzji i jej zaskarżeniem. Na żądanie Waldemara S., pracownik Urzędu Skarbowego wydał mu w dniu 19 sierpnia 1998 r. decyzję - wcześniej zwróconą przez jego żonę /k. 49 akt podatkowych dotyczących zryczałtowanego podatku dochodowego za 1997 r./. Okoliczność ta - w świetle wcześniejszych wywodów - nie sprawiła jednak, że dla Waldemara S. ponownie otworzył się termin do złożenia odwołania.

18 Z tych względów Izba Skarbowa w R. prawidłowo ustaliła, że odwołanie, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 2 września 1998 r. zostało wniesione z przekroczeniem terminu ustawowego.

19 Zgodnie z przepisem art. 228 par. 1 pkt 2 ww. ustawy Ordynacja podatkowa - organ odwoławczy stwierdza postanowieniem uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

20 Postępowanie sądowe, którego zakres wyznacza skarga, nie obejmuje kontrolą przyczyn, z powodu których Waldemar S. złożył odwołanie z przekroczeniem terminu ustawowego. Okoliczności te podlegałyby badaniu przez organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania dopiero z chwilą złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

21 Z tych względów i na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.