Wyrok z dnia 7 października 1999 r., IV SA 1575/97

wyrok z dnia 7 października 1999 r., IV SA 1575/97

Tekst

TEZY

1 Osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Witolda B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 2 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie zezwolenia na. wycięcie drzewa oraz wymierzenie kary pieniężnej za zniszczone drzewa - oddala skargę.

Uzasadnienie

3 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4 Skarga jest nieuzasadniona.

5 Stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. definiujące pojęcie strony postępowania administracyjnego, znajduje pełne oparcie w treści art. 28 Kpa, a także w doktrynie prawa administracyjnego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

6 Stosownie do tych zasad, postępowanie administracyjne, zarówno I instancyjne jak i odwoławcze, może zostać wszczęte przez podmiot występujący we własnym interesie prawnym, opartym na konkretnym przepisie prawa materialnego.

7 Do wszczęcia postępowania na rzecz innych osób uprawnione są organizacje społeczne, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, ewentualnie jeszcze inne podmioty określone w ustawach szczególnych. Postępowanie administracyjne, wszczęte przez osobę mającą, przymiot strony, bądź przez podmiot działa jacy na prawach stronny, w sprawach dotyczących innych osób, winno się zakończyć wydaniem przez właściwy organ administracji publicznej aktu administracyjnego /decyzji, postanowienia/, rozstrzygającego sprawę. Od takiego aktu, rozstrzygającego sprawę indywidualną, przysługują stronie tego postępowania odpowiednie środki odwoławcze. Wynika z tego, iż osoba występująca do organów administracji z wnioskami lub skargami dotyczącymi potrzeby ochrony interesu publicznego a nie własnego - chronionego przepisami prawa materialnego, nie może uzyskać żadnej decyzji administracyjnej, której byłaby adresatem i nie przysługują jej też żadne środki odwoławcze w trybie instancyjnym od orzeczeń organów administracji dotyczących innych osób.

8 Osoby występujące do organów administracji nie we własnym interesie lecz w interesie dobra publicznego, mogą wykorzystywać w tym celu instytucję skarg i wniosków /Dział VIII Kpa/.

9 Postępowanie skargowe toczy się wówczas, jako samodzielne tylko w takich przypadkach, gdy skarżący nie jest stroną postępowania administracyjnego, a przedmiotem skargi, nie są sprawy załatwiane przez wydanie decyzji administracyjnej.

10 O ile zaś chodzi o powołany przez skarżącego art. 242 Kpa jako, jego zdaniem, przesłanka prawna obligująca organ odwoławczy do rozpatrzenia jego odwołania od decyzji organu I instancji, to z treści tego przepisu nie sposób wyprowadzić takiego wniosku, gdy się zważy, iż przedmiotem wniosku z art. 241 mogą być w szczególności sprawy ulepszenia organizacji, wzmocnienia praworządności, usprawnienia pracy i zapobiegania nadużyciom, ochrony, własności społecznej, lepszego zaspokojenia potrzeb ludzi. Cechą wniosku jest dążność do zmian na przyszłość w organizacji lub w stanie prawnym w zakresie działalności organów administracji. Dlatego zarówno skargi, określone w art. 221, jak i wnioski, o których mowa w art. 241 Kpa, nie mogą mieć bezpośrednie j skuteczności procesowej w odniesieniu do decyzji administracyjnych.

11 Co najwyżej mogą stanowić dla organów uprawnionych do działania w trybie nadzorczym, sygnalizację o ewentualnych nieprawidłowościach, popełnionych przez organy orzekające w sprawach indywidualnych.

12 Z tych przyczyn oraz z mocy art. 27 ust. 1 ustawy o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.