Wyrok z dnia 28 maja 1993 r., II SA 1425/92

wyrok z dnia 28 maja 1993 r., II SA 1425/92

Tekst

TEZY

1 Rozkazy personalne, których treścią jest przeniesienie policjanta ze stanowiska służbowego w jednej jednostce organizacyjnej Policji do innej jednostki organizacyjnej Policji, są decyzjami administracyjnymi, przy czym nie jest to sprawa wynikająca z podległości służbowej w państwowych jednostkach organizacyjnych w rozumieniu przepisu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Lidii K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 kwietnia 1992 r. w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję - rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję - rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia 25 lutego 1992 r.

Uzasadnienie

3 Rozkazem personalnym z dnia 25 lutego 1992 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) st. sierżant Lidia K. została odwołana ze stanowiska referenta Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji i mianowana z dniem 1 marca 1992 r. na równorzędne stanowisko referenta w Komisariacie IV Policji w B., z zachowaniem dotychczasowego uposażenia. Przeniesienie nastąpiło na wniosek naczelnika Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej, uzasadniony dobrem służby.

4 Komendant Główny Policji nie uwzględnił odwołania Lidii K. i rozkazem personalnym nr 313 z dnia 27 kwietnia 1992 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

5 Powyższy rozkaz Komendanta Głównego Policji Lidia K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła, że przyczyną decyzji personalnych były kwestie dotyczące jej osobistych stosunków z bezpośrednim przełożonym. Ponadto podniosła, iż była członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w (...), który nie wyraził zgody na jej przeniesienie, naruszono więc przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych.

6 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej odrzucenie, wyrażając pogląd, iż rozkazy personalne wydane w tej sprawie nie mają cech decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa.

7 W tej sprawie przedstawiono do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne, dotyczące tego, czy przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234/ w związku z art. 67 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179/ ma zastosowanie do policjanta będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej związku zawodowego Policji. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 4 lutego 1993 r. III AZP 38/92 stwierdził, iż przepis art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ma odpowiednie zastosowanie do policjanta będącego członkiem zarządu terenowego NSZZ Policjantów.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Ze względu na stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, iż skarga podlega odrzuceniu, ponieważ zaskarżone rozkazy personalne nie są decyzjami administracyjnymi, a tym samym Lidii K. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, wymaga rozważenia przede wszystkim kwestia dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego w tej sprawie.

10 Również Sąd Najwyższy na marginesie rozpatrywanego zagadnienia prawnego, przedstawionego w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał na wątpliwości co do tego, czy zaskarżone rozkazy personalne wydane w tej sprawie są decyzjami administracyjnymi, które

11 mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego.

12 Rozpatrując tę kwestię, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozkazy personalne, których treścią jest przeniesienie policjanta ze stanowiska służbowego w jednej jednostce organizacyjnej Policji do innej jednostki organizacyjnej Policji, są decyzjami administracyjnymi, przy czym nie jest to sprawa wynikająca z podległości służbowej w państwowych jednostkach organizacyjnych w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa. Z przepisu art. 32 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 30 poz. 179 ze zm./ wyraźnie wynika, że mianowanie policjanta na stanowiska służbowe, przeniesienie oraz zwolnienie z tych stanowisk następuje w drodze decyzji. Tak więc już te przepisy stanowią, że rozpoznanie i rozstrzygnięcie spraw w przedmiocie mianowania, przeniesienia oraz zwolnienia policjanta następuje w drodze decyzji. Brak jest wystarczających argumentów do przyjęcia, iż przepis ten posługuje się terminem "decyzja" w innym znaczeniu niż decyzja administracyjna jako prawna forma rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty /art. 104 Kpa/. Nie ulega wątpliwości, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale, że sprawa mianowania policjanta /powstanie stosunku służbowego/ oraz sprawa zwolnienia policjanta /ustanie stosunku służbowego/ załatwiane są przez wydanie decyzji administracyjnej. Skoro zaś w tym samym przepisie mowa jest o mianowaniu, przeniesieniu i zwolnieniu policjanta, nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie sprawy w drodze decyzji administracyjnej odnosi się do decyzji o mianowaniu i zwolnieniu policjanta, a nie odnosi się do decyzji o przeniesieniu policjanta.

13 Ponadto, jeżeli się przyjmie, że decyzja o mianowaniu policjanta powoduje powstanie stosunku służbowego i jednym z elementów tej decyzji jest określenie stanowiska służbowego policjanta, to w następstwie takiej decyzji powstaje stosunek administracyjnoprawny o określonej treści, który na skutek wynikającej z art. 16 Kpa zasady trwałości decyzji może być zmieniony tylko w przypadkach ściśle określonych, i to również w formie decyzji. Nie ulega zaś kwestii, że przeniesienie policjanta na stałe do innej jednostki organizacyjnej Policji zmienia treść stosunku służbowego, jeżeli w akcie mianowania policjanta, powodującym powstanie stosunku służbowego, określone zostało nie tylko stanowisko służbowe, ale także jednostka organizacyjna Policji, w której policjant ma pełnić służbę.

14 Należy przy tym mieć na względzie, że w rozpatrywanej sprawie skarżąca została odwołana z dotychczas zajmowanego stanowiska i mianowana na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, czego konsekwencją jest przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej Policji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę, rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej odnoszą się nie tylko do spraw, w których adresat decyzji znajduje się "na zewnątrz" organu, ale także do takich rozstrzygnięć, które prowadzą do istotnej zmiany treści stosunku administracyjnoprawnego, ukształtowanego ostateczną decyzją administracyjną, w której następstwie powstał ten stosunek.

15 Te racje przemawiają za tym, że decyzja o przeniesieniu policjanta na stałe do pełnienia obowiązków na stanowisku służbowym w innej jednostce organizacyjnej Policji, zwłaszcza gdy przeniesieniu temu nadano formę odwołania ze stanowiska służbowego, na które był mianowany w określonej jednostce organizacyjnej, oraz mianowania na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji, jest decyzją administracyjną. Dodatkowo można jeszcze podnieść, że za takim zakwalifikowaniem tej kategorii decyzji przemawiają zmiany w treści art. 3 Kpa, dokonane ustawą z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 34 poz. 201/, zmierzające do ograniczenia kręgu spraw, do których nie stosuje się przepisów tego kodeksu.

16 Przyjmując, że zaskarżone decyzje - rozkazy personalne są decyzjami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ze względu na treść art. 3 powołanej ustawy z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przepis art. 32 ust. 2 ustawy o Policji nie ogranicza dopuszczalności zaskarżenia decyzji w tej sprawie do sądu administracyjnego. Problem natomiast stanowi to, czy dopuszczalność zaskarżenia decyzji w tej sprawie nie została wyłączona przepisem art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa, na co powołano się w odpowiedzi na skargę. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja w przedmiocie przeniesienia policjanta na stałe do innej jednostki organizacyjnej, zmieniająca w istocie treść dotychczasowego stosunku służbowego policjanta, nie należy do kategorii spraw wynikających z podległości służbowej w rozumieniu art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa. Tego rodzaju sprawy bowiem są uregulowane w sposób szczególny w samej ustawie zarówno co do podstaw, jak i co do trybu załatwiania. Sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczą takich spraw, które związane są z realizacją obowiązków i uprawnień objętych podporządkowaniem /podległością/ służbowym w ramach pełnienia służby przez policjanta.

17 Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze, należy przede wszystkim wskazać, iż przepisy omawianej ustawy o Policji pozostawiają właściwym przełożonym ocenę zasadności i celowości przeniesienia policjanta, chyba że przeniesienie następuje na niższe stanowisko służbowe. Przeniesienie bowiem policjanta na niższe stanowisko służbowe, stosownie do przepisów art. 38 tej ustawy, może nastąpić w ściśle określonych wypadkach i trybie. Skoro policjant może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej miejscowości, to tym bardziej może być przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w tej samej miejscowości /art. 36 ustawy o Policji/. Argumenty skarżącej dotyczące przyczyn przeniesienia nie dają podstaw do uznania, iż z tych względów decyzja o jej przeniesieniu narusza przepisy ustawy. Natomiast istotne znaczenie ma zarzut naruszenia art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. nr 55 poz. 234/ w związku z art. 67 ust. 2 cytowanej ustawy o Policji. Odpowiednie stosowanie przepisu art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych do policjanta będącego członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej oznacza, iż zmiana treści stosunku służbowego takiego policjanta wymaga zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej NSZZ Policjantów. W tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy w cytowanej uchwale z dnia 4 lutego 1993 r. Istotną zmianą treści stosunku służbowego policjanta jest przeniesienie go na stałe na stanowisko służbowe w innej jednostce organizacyjnej Policji. Skoro więc skarżąca była członkiem Zarządu Terenowego NSZZ Policjantów przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w (...) i Zarząd ten nie wyraził zgody na przeniesienie skarżącej do innej jednostki organizacyjnej Policji, to decyzja o przeniesieniu narusza przepis art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych w związku z art. 67 ust. 2 ustawy o Policji.

18 Z tego względu zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) podlegają uchyleniu na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa.