Wyrok z dnia 14 stycznia 1998 r., III SA 1578/97

wyrok z dnia 14 stycznia 1998 r., III SA 1578/97

Tekst

TEZY

1 Izba skarbowa, zmniejszając w decyzji, wydanej w trybie art. 155 Kpa, wysokość podatku określoną przez urząd skarbowy, nie jest władna rozstrzygać o wysokości odsetek od nadpłaty powstałej w wyniku wydania tejże decyzji.

Sentencja

2 oddala skargę w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie oprocentowania nadpłaty podatku.

Uzasadnienie

3 W związku z uchwałą Sądu Najwyższego z 22.10.1992 r. /III ARN 50/92/ stwierdzającą, że różnice kursowe walut obcych w stosunku do złotówki nie stanowiły przedmiotu opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, Izba Skarbowa w T., decyzją z 10.11.1994 r., wydaną w trybie art. 155 Kpa, uchyliła wcześniejszą decyzję Urzędu Skarbowego w T., wymierzającą Firmie "D." wspomniany podatek za 1990 r. i określiła go w odpowiednio mniejszej wysokości. W uzasadnieniu decyzji znalazł się passus, że powstała nadpłata podlega oprocentowaniu od 1.1.1994 r.

4 Spółka odwołała się od decyzji Izby Skarbowej wywodząc, że oprocentowanie przysługuje jej od dnia powstania nadpłaty, tzn. od 2.3.1991 r.

5 Minister Finansów umorzył postępowanie odwoławcze, wyrażając pogląd, że decyzja Izby Skarbowej określiła jedynie wysokość podatku, natomiast nie rozstrzygała co do odmowy oprocentowania za okres przed 1.1.1994 r. Zdaniem ministra, właściwy w sprawie odsetek byłby urząd skarbowy. Jako podstawę prawną decyzji przytoczono art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa.

6 Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji Ministra Finansów i stwierdzenia, że przysługują jej odsetki w konkretnej kwocie.

7 Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi.

8 Analizując obecnie rozpatrywaną sprawę, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Wbrew wywodom strony skarżącej, decyzja Izby Skarbowej w T. nie rozstrzygała wysokości odsetek należnych Spółce z tytułu nadpłaty podatku. Izba Skarbowa nie mogła zresztą tego uczynić z trzech powodów. Po pierwsze - w decyzji ustalającej lub określającej zobowiązanie podatkowe, w której następstwie powstaje nadpłata podatku, o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ organ podatkowy nie orzeka w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku, przysługującego podatnikowi zgodnie z art. 29 ust. 3 tej ustawy. Oprocentowanie nadpłaty powstaje z mocy samego prawa, w związku z czym wydawanie decyzji byłoby zbędne. Decyzję określającą odsetki za zwłokę wydaje się jedynie wówczas, gdy podatnik kwestionuje ich wysokość /por. wyrok NSA z dnia 6 marca 1996 r., SA/Kr 1998/95 - ONSA 1997 Nr 1 poz. 28 oraz postanowienie NSA z dnia 8 marca 1996 r., SA/Ka 2661/94 - niepublikowane/.

10 Po drugie - organem właściwym do określenia wysokości odsetek jest urząd skarbowy, a nie izba skarbowa /art. 9 ust. 4 pkt 1 obowiązującej w chwili wydania decyzji ustawy z dnia 29 grudnia 1982 r. o urzędzie Ministra Finansów oraz urzędach i izbach skarbowych - Dz.U. 1994 nr 106 poz. 511 ze zm. - w zw. z art. 20 Kpa/.

11 Po trzecie wreszcie - decyzja Izby Skarbowej wydana została w trybie art. 155 Kpa, a zatem dotyczyła zmiany lub uchylenia już istniejącej decyzji ostatecznej. W przedmiocie odsetek należnych Spółce nie wydano żadnej decyzji, a zatem nie można jej było zmieniać ani uchylać. Co więcej, o ile przesłankami rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 155 Kpa jest interes społeczny lub słuszny interes strony, o tyle spór o odsetki rozstrzygało się do 31.12.1997 r. na podstawie przesłanek z art. 29 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

12 Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że izba skarbowa, zmniejszając w decyzji wydanej w trybie art. 155 Kpa wysokość podatku określoną przez urząd skarbowy, nie jest władna rozstrzygać o wysokości odsetek od nadpłaty, powstałej w wyniku wydania tejże decyzji.

13 Analizując treść decyzji Izby Skarbowej w T., dochodzi się do wniosku, że - zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami - nie ma w niej rozstrzygnięcia o odsetkach. Izba Skarbowa nie tylko nie określiła kwoty odsetek, ale nie wspomniała o nich w ogóle w części dyspozytywnej decyzji. Oznacza to, że passus znajdujący się w uzasadnieniu miał wyłącznie charakter informacyjny.

14 Skoro tak, to Minister Finansów nie mógł ani uchylić zaskarżonej decyzji - bo była prawidłowa, ani utrzymać jej w mocy, bo strona nie kwestionowała wysokości zmniejszonego podatku. Słusznie zatem przyjął Minister Finansów, że nie istnieje przedmiot odwołania w rozumieniu art. 105 par. 1 Kpa. W konsekwencji należało umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 par. 3 Kpa w zw. z art. 105 par. 1 Kpa, co też organ II instancji trafnie uczynił.

15 Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

16 Oddalenie skargi nie pozbawia strony skarżącej prawa wystąpienia do właściwego miejscowo urzędu skarbowego o zapłatę należnych odsetek. O ile urząd skarbowy uzna, że odsetki należą się w kwocie niższej niż żądana, wyda stosowną decyzję, która będzie podlegać zaskarżeniu na zasadach ogólnych.