Wyrok z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91

wyrok z dnia 19 listopada 1991 r., SA/Wr 1084/91

Tekst

TEZY

1 1. Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 par. 1 Kpa.

2 2. Przydzielenie innego pomieszczenia zastępczego na podstawie postanowienia "o sprostowaniu oczywistej pomyłki" /art. 113 par. 1 Kpa/ oznacza zmianę rozstrzygnięcia co do istoty.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Remigiusza D. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa J-kiego z dnia 9 sierpnia 1991 r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale zastępczego pomieszczenia mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Kolegium Odwoławczego kwotę złotych dwadzieścia tysięcy tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Uzasadnienie

4 Na wniosek Banku Z. - Oddział w B., który dołączył do wniosku prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 26 lutego 1990 r. I C 18/90, orzekający eksmisję Remigiusza D. z mieszkania zakładowego nr 4 położonego w B. przy ul. A.C. nr 12, decyzją z dnia 15 czerwca 1990 r. nr GM 8141/85/90 Kierownik Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w B. przydzielił eksmitowanemu i jego rodzinie zastępcze pomieszczenie mieszkalne nr 1 przy ul. L. nr 22 w B., składające się z pokoju z używalnością kuchni, o powierzchni użytkowej 31,70 m2, w tym mieszkalnej 20,23 m2. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji powołał art. 7 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U . 1987 nr 30 poz. 165/.

5 Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania Remigiusza D. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa J-kiego decyzją z dnia 5 grudnia 1990 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że wobec ustania między stronami stosunku pracy zakład pracy mógł rozwiązać umowę najmu z najemcą mieszkania zakładowego. Ponieważ rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło wskutek wypowiedzenia dokonanego przez pracownika, nie przysługuje mu lokal zamienny. Osoba taka jednak może ubiegać się o zastępcze pomieszczenie mieszkalne stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 1988 r. w sprawie zasad i trybu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych /Dz.U. nr 27 poz. 187/. Przydzielone skarżącemu pomieszczenie zastępcze, składające się z pokoju ogrzewanego trzonem piecowym i kuchni wyposażonej w węglowy trzon kuchenny oraz w.c., odpowiada warunkom art. 7 ust. 1 prawa lokalowego, wobec czego decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.

6 Po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie przydziału Remigiuszowi D. lokalu nr 1 jako pomieszczenia zastępczego, postanowieniem z dnia 1991 r. nr ZM/II/7141/62/91 Kierownik Referatu Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, sprostował swoją decyzję z dnia 15 czerwca 1990 r. nr GM/8141/85/90 w ten sposób, że zamiast lokalu nr 1 powinno być lokal nr 5, zamiast budynek nr 22 powinno być nr 20/22 oraz zamiast powierzchni 20,23 m2 i 31,70 m2 powinno być powierzchnia 23,84 m2 i 33,18 m2. Dokonując powyższego sprostowania, organ orzekający wyjaśnił, że w tym samym czasie toczyło się 5 postępowań administracyjnych dotyczących przydziału pomieszczeń zastępczych. Pomieszczenie nr 1 w budynku n r 22 przy ul. L. przydzielono omyłkowo dwum najemcom: D. i G. Ponieważ G. zajął to pomieszczenie, zaszła konieczność sprostowania oczywistej omyłki w decyzji skierowanej do Remigiusza D. przez wskazanie mu pomieszczenia nr 5.

7 Na postanowienie o sprostowaniu "oczywistej omyłki" Remigiusz D. wniósł zażalenie do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym, domagając się przydzielenia mu odpowiedniego lokalu mieszkalnego, gdyż wskazane pomieszczenie zastępcze warunków tych nie spełnia.

8 Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło zażalenia w postanowieniu z dnia 14 czerwca 1991 r. i utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie jako trafne. Zdaniem organu II instancji, błędne określenie lokalizacji zastępczego pomieszczenia mieszkalnego, jak również błędne określenie jego powierzchni mieszkalnej i użytkowej, ma charakter oczywistej pomyłki. Merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zaś nie ulega zmianie. Zażalenie zatem podlegało oddaleniu.

9 We wniosku z dnia 25 lipca 1991 r. Remigiusz D. zażądał stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z dnia 15 czerwca 1990 r. nr GM 8141/85/90, zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/. Przekwaterowanie 4-osobowej rodziny do jednego pokoju uważa "za niezasłużoną karę".

10 Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 sierpnia 1991 r. nr KO/L/246/91 odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności omawianej decyzji, wywodząc, że decyzja ta nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 par. 1 Kpa. Skarżącemu przysługuje pomieszczenie zastępcze i pomieszczenie takie zostało mu przydzielone. Żądanie przydzielenia lokalu zamiennego w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie jest bezpodstawne.

11 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Remigiusz D. zarzucił, że rozwiązanie stosunku pracy z Bankiem Z. nastąpiło w wyniku okoliczności zawinionych przez dyrektora banku, przysługuje mu więc prawo do lokalu zamiennego, a nie do pomieszczenia zastępczego. Dlatego uważa, że decyzja o przydziale pomieszczenia zastępczego została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazując na powyższe podstawy, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wadliwej.

12 Organ orzekający podtrzymał swoje stanowisko, że brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wobec tego skarga, jako nieuzasadniona, powinna ulec oddaleniu.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Trafny jest pogląd Kolegium Odwoławczego, że osobie eksmitowanej na podstawie orzeczenia sądowego, jeśli nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 57 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./, przysługuje jedynie pomieszczenie zastępcze. Taki pogląd znajduje podstawę w par. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 1988 r. w sprawie zasad i trybu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych /Dz.U. nr 27 poz. 187/. Słusznie również Kolegium Odwoławcze konstatuje, że zakład pracy nie ma obowiązku dostarczenia lokalu zamiennego pracownikowi zobowiązanemu do opróżnienia lokalu zakładowego w wyniku rozwiązania stosunku pracy wskutek wypowiedzenia dokonanego przez pracownika z innych przyczyn niż określone w art. 57 ust. 3 lit. "b" i "c" prawa lokalowego. Osoba taka bowiem nie spełnia warunków określonych w art. 57 ust. 3 prawa lokalowego.

15 Błędnie jednak Kolegium Odwoławcze wywodzi, że w drodze sprostowania "oczywistej pomyłki" można przydzielić stronie pomieszczenie zastępcze inne niż wskazane w decyzji o przydziale.

16 Zgodnie z art. 110 Kpa organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że z chwilą należytego ogłoszenia lub doręczenia decyzji stronom zyskuje ona cechy niezmienności w tym znaczeniu, że organ, który ją wydał, sam nie może jej zmienić, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wyraźnie to dopuszczają.

17 Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji decyzją z dnia 15 czerwca 1990 r. przydzielił skarżącemu zastępcze pomieszczenie mieszkalne nr 1 przy ul. L. nr 22 w B. o powierzchni użytkowej 31,70 m2, w tym mieszkalnej 20,23 m2. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa J-kiego z dnia 5 grudnia 1990 r. i stała się ostateczna.

18 Przy wykonaniu tej decyzji okazało się, że pomieszczenie zastępcze nr 1 przy ul. L. nr 22 organ I instancji przydzielił również innej osobie. Na podstawie tej drugiej decyzji pomieszczenie to zostało zasiedlone i zajęte przez innego najemcę. Jedna z tych decyzji zatem została dotknięta wadą nieważności. Skoro z chwilą doręczenia decyzji stronom organ jest nią związany w rozumieniu art. 110 Kpa, nie mógł wydać drugiej decyzji dotyczącej tego samego przedmiotu sprawy, chociaż była skierowana do innego adresata. Wadliwą decyzję ostateczną można wzruszyć tylko w drodze nadzwyczajnych środków prawnych, a nie w drodze sprostowania na podstawie art. 113 par. 1 Kpa. W trybie art. 113 par. 1 Kpa bowiem można prostować jedynie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Sprostowanie natomiast nie może dotyczyć zmiany lub uzupełnienia treści decyzji. A więc niedopuszczalne było przydzielenie skarżącemu innego pomieszczenia zastępczego na podstawie postanowienia o "sprostowaniu oczywistej omyłki", skoro oznacza to zmianę rozstrzygnięcia co do istoty.

19 Odmowa stwierdzenia nieważności omawianej decyzji jest wadliwa.

20 Z tych powodów na mocy art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa należało zaskarżoną decyzję uchylić, jako wydaną z naruszeniem prawa.