Wyrok z dnia 13 stycznia 1999 r., I SA/Wr 966/97

wyrok z dnia 13 stycznia 1999 r., I SA/Wr 966/97

Tekst

TEZY

1 Istotnym uchybieniem w sprawie, jest wydanie przez organ I instancji decyzji na nazwiska obu skarżących, traktując ich jako jeden zbiorowy podmiot, gdy w rzeczywistości były to dwa odrębne podmioty /dwóch importerów/, a zatem i dwie różne strony.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Zenona K. i Roberta K. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 kwietnia 1997 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła od samochodu osobowego marki Nissan - uchyla zaskarżaną decyzję oraz decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 25 listopada 1996 r. (...); (...).

Uzasadnienie

3 Przedmiotem skargi jest ww. decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 25 listopada 1996 r. (...), którą uchylono decyzje zawarte w dowodach odprawy celnej z dnia 25 października 1995 r. (...) i (...), dopuszczając do obrotu na polskim obszarze celnym pojazd samochodowy marki Nissan, rok produkcji 1989, nr podwozia: (...) i wymierzono cło w kwocie 7.962,00 zł.

4 Rozstrzygnięcie powyższe oparto na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

5 Decyzją Dyrektora Urzędu Celnego we W., zawartą w ww. dowodzie odprawy celnej przywozowej (...) z dnia 25 października 1995 r., wydaną na Zenona K., wymierzono należności celne od nadwozia (...) do samochodu osobowego marki Nissan, rok prod. 1989.

6 Również decyzją tegoż samego organu z tego samego dnia jak ww. zawartą w dowodzie odprawy celnej (...) wydaną na Roberta K. wymierzono należności celne od: silnika wysokoprężnego o (...) wraz ze skrzynią biegów do samochodu osobowego marki Nissan, a także od zawieszenia przedniego i tylnego oraz układu kierowniczego i kół jezdnych.

7 Postanowieniem Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 24 września 1996 r., wydanym na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5, 149 par. 1 i 150 par. 1 Kpa wznowiono postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia 25 października 1995 r., zawartymi w ww. dowodach odpraw celnych przywozowych.

8 Następnie decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia 25 listopada 1996 r. (...) wydaną w szczególności na podstawie art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa w związku art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa oraz art. 23 ust. 1, 26 ust. 1 i art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312/ oraz par. 1, 2 ust. 1 pkt 3 lit. "a" rozporządzania Rady Ministrów z dnia 13 czerwca 1995 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy /Dz.U. nr 72 poz. 357/- uchylono decyzje ostateczne z dnia 25 października 1995 r., zawarte w ww. dowodach odprawy celnej i dopuszczono do obrotu na polskim obszarze celnym, klasyfikując sprowadzone towary przez ww. jako samochód osobowy marki Nissan w stanie rozmontowanym i wymierzając cło w kwocie 7.962 zł. W uzasadnieniu stwierdzono, iż przeprowadzona kontrola dokumentów ujawniła, że przedmiotem sprowadzenia z zagranicy przez Zenona K. i Roberta K. był osobowy marki Nissan, a świadczy o tym fakt zarejestrowania tego pojazdu w Urzędzie Gminy w L. Z powyższego wynika zatem, że przywiezione przez ww. części samochodu osobowego marki Nissan, stanowią w ocenie organu kompletny samochód w stanie niezmontowanym lub rozmontowanym.

9 W dniu dokonywania odpraw celnych okoliczność ta nie była znana organowi I instancji ze względu na zgłoszenie towarów do odprawy przez dwie osoby i przedłożenie odrębnych rachunków, co uniemożliwiło weryfikację i spowodowało nieprawidłową taryfikację. Nieistotne jest przy tym zdaniem organu, czy sprowadzony samochód był w stanie rozmontowanym /sprowadzone części i elementy pochodzą z jednego, fabrycznie zmontowanego pojazdu/, czy też w stanie nie zmontowanym /sprowadzone części i elementy pochodzą z różnych pojazdów i wcześniej nie stanowiły jednego pojazdu/ - istotne jest, że przed dokonaniem przedmiotowych odpraw celnych strona świadomie dokonała zakupu kompletnego samochodu w stanie nie zmontowanym lub rozmontowanym i właśnie ten towar był przedmiotem importu. Tak więc sposób sprowadzenia pojazdu do kraju /w stanie kompletnym lub w częściach/ jest wyłączną sprawą importera.

10 Zaistniały zatem podstawy do uchylenia decyzji zawartych w ww. dowodach odpraw celnych zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa i wymierzenia cła od sprowadzonego pojazdu w stanie rozmontowanym.

11 W odwołaniu od powyższej decyzji Zenon K. i Robert K. zarzucili:

12 - naruszenie przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa na skutek błędnej oceny, że okoliczności sprawy dawały podstawę do wznowienia postępowania, gdy przepis ten przewiduje możliwość wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy są spełnione określone przesłanki;

13 - naruszenie przepisów Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej, w szczególności reguł określonych w pozycji 2a, poprzez niesłuszne uznanie, że poddane kontroli celnej towary nosiły zasadnicze cechy wyrobów kompletnych.

14 Nie można zdaniem skarżących twierdzić jak przyjął to organ, że przedmiotem zgłoszenia celnego był samochód w stanie niezmontowanym, gdyż przeczą temu fakty i dokumenty.

15 Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji, nie podzielając zarzutów stron w kwestii naruszenia przepisów prawa.

16 Zdaniem bowiem organu zarejestrowanie z wwiezionych części samochodowych pojazdu samochodowego ujawniło fakt, że w rzeczywistości stanowiły one nie zmontowany pojazd samochodowy. Ujawniony stan wwiezionego towaru stanowi nową okoliczność w sprawie, która istniała już w chwili wydania decyzji, lecz nie była znana organowi.

17 Nadto stwierdzono, iż organ celny nie jest biegłym w zakresie motoryzacji, a w momencie odprawy celnej nie dysponował oceną rzeczoznawcy, co do kompletności samochodu. Taka ocena przedstawiona została przez skarżącego dopiero w Wydziale Komunikacji w momencie rejestracji pojazdu.

18 Powołując się na regułę 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, organ podkreślił, że wszelkie informacje o wyrobie zawarte w treści pozycji odnoszą się do wyrobu niekompletnego lub niegotowego pod warunkiem, że ma on zasadnicze cechy wyrobu kompletnego lub gotowego, znajdującego się w stanie nie zmontowanym lub zdemontowanym. Zatem wyroby niekompletne, jak i wyroby kompletne oraz wyroby znajdujące się w stanie zdemontowanym, klasyfikuje się zdaniem tegoż organu do pozycji

19 obejmującej wyrób kompletny. Poczynione w sprawie ustalenia wskazują zdaniem organu, że przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą był nie zmontowany samochód kompletny, a nie części samochodowe.

20 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zenon K. i Robert K. ponawiając zarzuty oraz argumentację przedstawioną w odwołaniu, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

21 W dalszym ciągu zdaniem skarżących brak było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa, jako, że fakt zarejestrowania samochodu osobowego z części jest faktem nowym, lecz nie takim, który istniał w chwili wydawania pierwotnej decyzji w sprawie, tym samym nie może mieć żadnego wpływu na ewentualne wznowienie postępowania.

22 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

23 Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy doszedł do następujących ustaleń i wniosków:

24 Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja podobnie jak decyzja utrzymana przez nią w mocy, wydana została z naruszeniem prawa w stopniu nakazującym usunięcie z obrotu prawnego.

25 Stosownie do przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. 1994 nr 71 poz. 312 ze zm./, w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej.

26 W braku zatem szczególnych przepisów ustawy normujących kwestię wznowienia postępowania, przepisy rozdziału 12 Kpa mają zatem również zastosowanie w postępowaniu celnym.

27 Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli wydana ona została w postępowaniu dotkniętym kwalifikowaną wadą wymienioną enumeratywnie w art. 145 par. 1 Kpa.

28 I tak wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania może w myśl art. 147 Kpa nastąpić z urzędu lub na żądanie strony.

29 O wznowieniu postępowania organ orzeka w formie postanowienia, które musi być doręczone stronie, aby umożliwić jej obronę we wznowionym postępowaniu /art. 149 par. 1 Kpa/.

30 Postanowienie to bowiem otwiera postępowanie, którego przedmiotem jest zbadanie zgodnie z zasadami przyjętymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a zatem zasadami rządzącymi postępowaniem wyjaśniającym, z zapewnieniem stronie czynnego udziału - czy występują przyczyny wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcie istoty sprawy administracyjnej /art. 149 par. 2 Kpa/.

31 Stwierdzenie bowiem, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jaki z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy /art. 149 par. 2 Kpa/ - może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 par. 1 Kpa i musi być zawarte w decyzji określonej w art. 151 Kpa /wyrok z dnia 23 listopada 1987 r., I SA 1326/86 - ONSA 1987 Nr 2 poz. 80/.

32 I tak jedną z podstaw wznowienia postępowania jest zgodnie z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, lecz które nie były znane organowi w chwili wydawania decyzji.

33 Czyli innymi słowy, weryfikacja decyzji ostatecznej w oparciu o powyższy przepis możliwa jest tylko wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:

34 - ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być dowodami nowo odkrytymi, lub zgłoszonymi po raz pierwszy przez stronę;

35 - okoliczności faktyczne i dowody, o których stanowi ww. przepis art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, co oznacza, że niedopuszczalne jest wznowienie postępowania na skutek wystąpienia nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, powstałych po wydaniu ostatecznej decyzji;

36 - nowe fakty i dowody nie były znane organowi, który wydał ostateczną decyzję.

37 W świetle powyższego stwierdzić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wykazał istnienia łącznie ww. przesłanek z art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

38 Oznacza to zatem, że brak było w rozpatrywanej sprawie podstaw do uchylenia w oparciu o przepis art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 149 par. 2 Kpa ostatecznych decyzji z dnia 25 października 1995 r. zawartych w dowodach odpraw celnych o numerach: (...) i (...).

39 Otóż niesporne jest w sprawie, że w dniu 25 października 1995 r. podczas odprawy celnej - organ celny miał do czynienia z dwoma podmiotami prawa celnego - importerami.

40 Zarówno bowiem Zenon K., jak i Robert K. dokonywali każdy we własnym imieniu i na własny rachunek obrotu towarowego z zagranicą danymi towarami /częściami samochodowymi/ pozostającymi w ich wyłącznej dyspozycji.

41 W konsekwencji tegoż każdy z ww. uzyskał odrębną decyzję z dnia 25 października 1995 r. o dopuszczeniu towaru /części samochodowych szczegółowo opisanych w tychże decyzjach/ do obrotu na polskim obszarze celnym.

42 Niesporne jest także w sprawie, że w dniu 29 października 1995 r., a więc po dokonaniu odprawy celnej i wydaniu ww. decyzji ostatecznej Robert K. darował na rzecz Zenona K. części do samochodu osobowego objęte ww. odprawą celną z dnia 25 października 1995 r.

43 Umowa ta w tym samym dniu zgłoszona została do Urzędu Skarbowego w L., a który to organ w dniu 30 października 1995 r. decyzją (...) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w sprawie wymiaru podatku od darowizny, powołując się na przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.

44 Faktu dokonania tejże umowy nie można jednak zaliczyć do okoliczności, o których stanowi art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa.

45 Również takimi okolicznościami nie może być fakt, że z części sprowadzonych w dniu 25 października 1995 r. przez skarżących tj. dwóch oddzielnych importerów i po zawarciu opisanej wyżej umowy darowizny przedmiotowych części samochodowych, zmontowano samochód i zarejestrowano na nazwisko Zenona K., jako, że są to niewątpliwie okoliczności, które miały miejsce już po wydaniu decyzji ostatecznych.

46 W rozpatrywanej sprawie nie można również przypisać tak Zenonowi K., jak i Robertowi K. sprowadzenia z zagranicy samochodu osobowego w stanie rozmontowanym lub niezmontowanym. Także nie możną było żadnemu z ww. przypisać sprowadzenia wyrobu kompletnego lub gotowego, ani mającego zasadniczy charakter wyrobu gotowego lub kompletnego, bowiem z ustaleń organów nie wynika, by części samochodowe sprowadzone przez każdego z ww. importerów /osobno/ były wystarczające do montażu samochodu dla każdego z tych odrębnych podmiotów.

47 Tym samym brak było podstaw do zastosowania tak wobec Zenona K., jak i wobec Roberta K. reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej.

48 Istotnym także uchybieniem w sprawie, jest wydanie przez organ I instancji decyzji na nazwiska obu skarżących, traktując ich jako jeden zbiorowy podmiot, gdy w rzeczywistości były to dwa odrębne podmioty /dwóch importerów/, a zatem i dwie różne strony. Konsekwencją tego było przyjęcie przez organy niezgodnie ze stanem faktycznym, że każdy z nich sprowadzał z zagranicy ten sam przedmiot, a co oznaczało zobowiązanie do uiszczenia należności celnych za sporny samochód przez każdego z ww., gdy zaś sprowadzali oni jedynie część tego towaru.

49 Mając na względzie wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

50 Orzeczenie o kosztach oparte zostało na przepisie art. 55 ust. 1 ww. ustawy o NSA.