Wyrok z dnia 21 marca 2001 r., II SA/Wr 535/99

wyrok z dnia 21 marca 2001 r., II SA/Wr 535/99

Tekst

TEZY

1 Tytułem przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich w 1985 r. był wyłącznie jego udział w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950/, co uzasadnia pozbawienie go tych uprawnień przy braku zaistnienia okoliczności, o których mowa w tym przepisie.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2001 r. sprawy ze skargi Eustachiusza P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 7 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.

Uzasadnienie

3 Decyzją z dnia 15 lutego 1999 r. (...) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950/ pozbawił uprawnień kombatanckich Eustachiusza P. syna Bernarda urodzonego 10 czerwca 1922 r. w C. a zamieszkałego w W. ul. P. 60 m 10 przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia 10 maja 1985 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 2 grudnia 1947 r. do 31 grudnia 1947 r.

4 W uzasadnieniu podał, że uprawnienia powyższe zostały przyznane na podstawie zaświadczenia z WKU W. - 1 z dnia 7 maja 1985 r. (...) stwierdzającego, że w okresie od 28 lipca 1945 r. do 30 grudnia 1955 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim w tym w jednostce, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Z otrzymanego obecnie zaświadczenia z Archiwum (...) Okręgu Wojskowego Filii nr 4 Centralnego Archiwum Wojskowego nr 3938 z dnia 14 października 1998 r. wynika, że Eustachiusz P. pełnił służbę w Wojsku Polskim ale nie brał udziału w jakichkolwiek walkach. Do sytuacji tej ma zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy a który stanowi "pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jedynie osoby, które uczestniczyły w wojnie domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r." Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy - za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu w jednostkach Wojska Polskiego i zmilitaryzowanych służbach państwowych. W postępowaniu weryfikacyjnym organ działa zgodnie z art. 10 i art. 73 par. 1 Kpa i dlatego wydano decyzję o pozytywnej treści.

5 Decyzją z dnia 7 kwietnia (...) - Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 127 par. 3 Kpa - utrzymał w mocy powyższą decyzję. Podtrzymał też argumentację zawartą w powyższej decyzji. Dodał, że wnioski na nowy tytuł kombatancki, co do potwierdzenia faktu pobytu na Pawiaku upłynęły dnia 31 grudnia 1998 r.

6 Skarga na powyższą decyzję złożył Eustachiusz P. Zarzucił naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji. Domagał się uchylenia wydanych decyzji i pozostawienia należnych uprawnień kombatanckich.

7 W uzasadnieniu podał, że nie brano pod uwagę informacji podanych przez skarżącego. Czytane są one z przekonaniem, że opisują nieprawdę. O ile służba w wojsku nie daje uprawnień kombatanckich to skarżącemu chodzi o przyznanie uprawnień jako osobie represjonowanej przez faszystów w czasie okupacji niemieckiej. O aresztowaniu skarżącego przez gestapo i osadzeniu na Pawiaku skarżący pisał już w pismach kierowanych do organu. Ostatnio otrzymał kartę personalną "Ch", gdzie pracował w czasie okupacji a w której zaznaczono, że został aresztowany w dniu 23 czerwca 1944 r. Fabryka w Ch., w której pracował skarżący w czasie okupacji była pod zarządem niemieckim a karta personalna jest obecnie jedynym dowodem, że skarżący podawał prawdę i siedział istotnie na Pawiaku. Skarga wobec tego jest konieczna i uzasadniona.

8 Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 cytowanej wyżej ustawy/. Takie wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie. Zaskarżona zaś decyzja wynika z prawidłowo przeprowadzonej analizy materiału dowodowego a dokonana ocena prawna stanu faktycznego jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

11 Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./.

12 Podstawę przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. z dnia 10 maja 1985 r. na zasadzie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów /Dz.U. nr 16 poz. 122 zm.: Dz.U. 1986 nr 40 poz. 269/ stanowiła walka zbrojna o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 2 grudnia 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. Potwierdzone zostało to również zaświadczeniem Wojskowej Komendy Uzupełnień W. - 1 z dnia 5 lipca 1985 r. (...).

13 Podobnie zresztą określił swoją działalność sam skarżący w deklaracji członkowskiej ZBoWiD - u z dnia 16 września 1985 r. i życiorysie sporządzonym także dnia 16 września 1985 r. stwierdzającym, że osobiście uczestniczył w walkach z bandami i reakcyjnego podziemia o utrwalanie władzy ludowej.

14 Nowa ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ w art. 25 ust. 1 ustanowiła ograniczoną zasadę ochrony i zachowania uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Zgodnie z tym przepisem osoby, które uzyskały takie uprawnienia zachowują je z zastrzeżeniem ust. 2.

15 Z mocy zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

16 Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego regulacja art. 25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a w szczególności wyrażona w ustępie pierwszym tego przepisu zasada zachowania uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów stwarza obowiązek organu orzekającego w tych sprawach dokładnego wyjaśnienia rzeczywistych podstaw przyznania tych uprawnień i dokładnego rozważenia, czy wyjątki od tej zasady określone w ustępie drugim wykluczają ich dalsze zachowanie. Okoliczności te winny być w szczególności dokładnie wyjaśnione w odniesieniu do uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej jeżeli podstawą pozbawienia ich uprawnień nie są przypadki określone w art. 21 ust. 2 ustawy.

17 Zasadzie powyżej Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie uchybił. Kierownik wszczynając postępowanie w przedmiocie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich zawiadomił o tym stronę i wezwał go do przedstawienia wszelkich dokumentów związanych z przebiegiem służby. Nadto z urzędu zwrócił się do Centralnego Archiwum Wojskowego o podanie - z kim walczył skarżący podczas pełnienia służby wojskowej skoro sam skarżący ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich wskazywał na prowadzenie w tym czasie walk z reakcyjnym podziemiem.

18 Zebrany w sprawie materiał z Archiwum (...) Okręgu Wojskowego Filia nr 4 Centralnego Archiwum Wojskowego wskazuje na brak potwierdzenia udziału w walkach w celu obrony, przywrócenia niepodległości i suwerenności państwa a co w powszechnym rozumieniu i sensie semantycznym jest działalnością kombatancką wymienioną w powołanej wyżej ustawie.

19 Brak jest również dostatecznych podstaw faktycznych do przyjęcia, że działalność skarżącego polegała na walce z formacjami UPA czy Wehrwolfu - co zalicza się również do działalności kombatanckiej na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Skarżący tych okoliczności nawet nie podnosił a z akt sprawy one też nie wynikają. Niniejsze postępowanie dotyczyło tylko postępowania o pozbawienie uprawnień. Pobyt na Pawiaku nie podlegał żadnej ocenie, gdyż z tego tytułu do tej pory nie przyznano uprawnień.

20 W tym stanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów ocenił prawidłowo, że tytułem przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich w 1985 r. był wyłącznie jego udział w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, co uzasadniało pozbawienie tych uprawnień przy braku zaistnienia okoliczności, o których mowa w tym przepisie.

21 Na zasadzie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę należało oddalić.