Wyrok z dnia 4 lutego 1998 r., I SA/Lu 12/97

wyrok z dnia 4 lutego 1998 r., I SA/Lu 12/97

Tekst

TEZY

1 O "otrzymaniu", w rozumieniu art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./, można mówić w sytuacji, gdy strona ma fizyczny kontakt z dokumentem w celu zapoznania się z jego treścią w celu np. wypełnienia obowiązków w nim określonych jeszcze przed jego "doręczeniem" zgodnie z regułami Kpa.

Uzasadnienie

2 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3 Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodności z obowiązującymi przepisami prawa stwierdzić należy, iż decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania - art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji art. 27 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 tej ustawy.

4 Podstawą wydania przez organy podatkowe zaskarżonej decyzji było ustalenie, iż skarżący naruszyli art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług poprzez odliczenie podatku naliczonego z dokumentu SAD z miesięcznym wyprzedzeniem i przez to zawyżenie podatku naliczonego.

5 Ustalenia te nie znajdują jednak bezpośredniego potwierdzenia choćby w treści zaskarżonej decyzji, w której organ stwierdza, iż "w dniu 29.09.1995 r. skarżący otrzymali jedynie ksero dokumentu celem dokonania odpowiednich opłat" /str. 3 decyzji Izby Skarbowej/, a dokument ten doręczony został w dniu 3.10.1995 r.

6 W odniesieniu do zarzutów skargi podnieść należy, iż zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne, po zakończeniu kontroli organ celny wydaje decyzję o dopuszczeniu do obrotu na polskim obszarze celnym lub wywozu za granicę zgłoszonego towaru oraz o wymiarze należności celnych. Decyzja ta rozstrzyga sprawę co do istoty i kończy postępowanie przed organem I instancji.

7 Prawo celne wprowadza odrębne uregulowanie od uregulowań Kpa w zakresie doręczenia tej decyzji /art. 67 ust. 2 prawa celnego/, bowiem winna być ona niezwłocznie doręczona stronie. Należy zatem przyjąć, iż nie jest dopuszczalne ustne ogłoszenie treści tej decyzji /z wyjątkiem określonym w przepisach prawa celnego, nie mającym zastosowania w niniejszej sprawie/, ani też zapoznania z taką decyzją w inny sposób /zob. wyrok SN z dnia 23 sierpnia 1995 r. III ARN 26/95/.

8 "Niezwłoczne doręczenie" decyzji oznacza, iż winna być ona doręczona bez nieuzasadnionej zwłoki /najpóźniej w terminie 3 dni/.

9 Zważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT "obniżenie kwoty podatku należnego, o którym mowa w art. 19 ust. 1, następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzyma fakturę, rachunek uproszczony w przypadku określonym w art. 14 ust. 3 lub dokument odprawy celnej, albo w miesiącu następnym".

10 Dla prawidłowości zmniejszenia podatku należnego nie jest więc istotne kiedy dany dokument zostanie wystawiony, ale decyduje fizyczne posiadanie tego dokumentu /tu - dokument odprawy celnej SAD/ przez podatnika /"otrzymanie"/. Jak z powyższego wynika "otrzymanie dokumentu odprawy celnej", o którym mowa w art. 19 ust. 3 ustawy o VAT, niekoniecznie musi być tożsame z terminem doręczenia decyzji stronie", a relacja między nimi winna być ustalana na tle konkretnego stanu faktycznego wyjaśnionego zgodnie z zasadami Kpa.

11 "Doręczenie" jest instytucją postępowania administracyjnego określoną przepisami Kpa. Jest tzw. czynnością materialno-techniczną, z dokonaniem której związane są niekiedy określone skutki prawne.

12 Kpa reguluje m.in. sposoby doręczenia - art. 39 Kpa.

13 "Otrzymanie" - nie jest czynnością regulowaną Kpa, a przepisy nie określają, jak w przypadku "doręczenia" sposobów za pomocą których realizuje się ta czynność.

14 O "otrzymaniu" można mówić w sytuacji, gdy strona ma fizyczny kontakt z dokumentem w celu zapoznania się z jego treścią w celu np. wypełnienia obowiązków w nim określonych jeszcze przed jego "doręczeniem", zgodnie z regułami Kpa.

15 Strona w niniejszej sprawie, jak to należałoby domniemywać w zaskarżonej decyzji dysponowała w dniu 29.09.1995 r. kserokopią dokumentu SAD, co wskazywałoby, iż dokument SAD w tej dacie istniał. Wynikające z niego obowiązki strona wypełniła w dniu 29.09.1995 r. /bezsporne w sprawie/. Dokument ten "doręczony" został stronie /upoważnionej osobie/ według reguł Kpa w dniu 3.10.1995 r. tj. w dacie wskazanej w polu 54 JDA SAD.

16 Czy i w jaki sposób strona "otrzymała" dokument odprawy celnej w dniu 29.09.1995 r. nie było przedmiotem ustaleń organu podatkowego, choć wobec wyżej przytoczonej treści art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług miało to decydujący wpływ na prawidłowość ustaleń faktycznych w sprawie.

17 Z urzędu Sądowi znany jest fakt, iż np. w Oddziale Celnym w L. stosowana była praktyka ogłaszania decyzji o dopuszczeniu towaru na polski obszar celny w trakcie odprawy celnej, a decyzję "doręczono" stronie z kilkunastodniowym opóźnieniem /np. SA/Lu 2525/95, I SA/Lu 80/97/ lub też doręczania stronie urzędowo poświadczonej kserokopii decyzji /I SA/Lu 1314/96/.

18 Praktyka ta znana była również organom podatkowym /vide ww. akta/ co nakładało na nie obowiązek szczególnie wnikliwego rozważenia okoliczności faktycznych sprawy z uwzględnieniem dyrektywy art. 7 Kpa.

19 Wyżej przytoczone argumenty dawały podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

20 Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 55 ust. 1 ww. ustawy o NSA.