Wyrok z dnia 20 lutego 2001 r., II SA/Lu 1286/99

wyrok z dnia 20 lutego 2001 r., II SA/Lu 1286/99

Tekst

TEZY

1 Po nowelizacji art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, co nastąpiło z dniem 23 lutego 2000 r. na mocy art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 12 poz. 136/ wyłącznie właściwym organem do orzekania na podstawie art. 71 ust. 3 - stał się powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.

Sentencja

2 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława M. na decyzję Wojewody L. z dnia 10 października 1999 r. (...) w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia 7 lipca 1999 r. (...); (...).

Uzasadnienie

3 Wojewoda L. decyzją z dnia 20 października 1999 r. (...) wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania Stanisława M. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia 7 lipca 1999 r. (...) udzielającej Józefowi J. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu na punkt sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ul. Cz. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

4 W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania garażu na punkt sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ulicy Cz. 29 w L. na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Jednak zmiana sposobu użytkowania garażu nastąpiła przed wydaniem pozwolenia stąd postępowanie w tej sprawie było również prowadzone przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego miasta L., którą decyzją z dnia 14 kwietnia 1999 r. (...) udzielił pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania ww. garażu. Następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania Stanisława M. od tej decyzji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. stwierdził, że właściwym organem do prowadzenia postępowania w sprawie o udzielenie zgody na użytkowanie punktu sprzedaży dodatków do żywności jest Prezydent Miasta L. i przekazał temu organowi sprawę na mocy art. 65 Kpa. Dlatego też, po przeprowadzeniu oględzin pomieszczeń budynku przy ul. Cz. 29 i sprawdzeniu przedłożonych dokumentów Prezydent Miasta L. wyraził zgodę na wnioskowaną zmianę, podkreślił organ II instancji.

5 Natomiast ponieważ dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku przy ul. Cz. 29 toczy się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego - jak wynika z akt sprawy postępowanie w tej sprawie, które nie zostało zakończone w trybie art. 66 cyt. ustawy Prawo budowlane gdyż w dalszym ciągu zachodzi użytkowanie obiektu przy ul. Cz. 29 niezgodne z jego przeznaczeniem. Jednak zdaniem organu II instancji nie mógł pozostać nie załatwiony wniosek Józefa J. o udzielenie zgody na użytkowanie punktu sprzedaży dodatków do żywności.

6 Ponadto właściwym organem, który może rozpatrzyć zarzuty odwołującego się skierowane pod adresem postępowania prowadzonego w tym zakresie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta L. jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ odwoławczy.

7 Z tych względów organ I instancji zaskarżoną decyzję prawidłowo rozstrzygnął o możliwości użytkowania punktu sprzedaży dodatków do żywności w ww. budynku na postawie art. 55 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy Prawo budowlane. Zostało to poprzedzone prawomocną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia 14 sierpnia 1999 r. (...) wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy na mocy której nakazano Józefowi J. przedłożyć w terminie do 15 września 1998 r. opinię Państwowego Inspektora Sanitarnego w przedmiocie lokalizacji punktu sprzedaży dodatków do żywności w budynku przy ulicy Cz. 29, co zostało spełnione. Następnie Wojewódzki Inspektor Sanitarny dla Województwa L. postanowieniem z dnia 17 maca 1999 r (...) wyraził zgodę na sprzedaż dodatków do żywności w tym budynku. Oznacza to, dodał organ II instancji, że inwestor spełnił wszystkie wymogi określone par. 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub jego części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/.

8 Ponadto lokalizacja punktu sprzedaży dodatków do żywności we wskazanym budynku nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowej nieruchomości przy ul. Cz. 29 w L., Ogólny Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. zatwierdzony uchwałą (...) Miejskiej Rady Narodowej w L. z dnia 30 grudnia 1986 r. ze zmianą zatwierdzoną uchwałą Rady Miejskiej w L. (...) z dnia 21 października 1993 r. oraz Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Rejonu "S.-RW." zatwierdzony Zarządzeniem Prezydenta (...) z dnia 19 maja 1982 r. przeznacza obszar przedmiotowej nieruchomości oznaczony w planie ogólnym symbolem III A 7 MN pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W świetle ustaleń realizacyjnych danego planu obowiązuje na tym terenie zapis "adaptacja istniejącego osiedla jednorodzinnego z urządzeniami usług podstawowych, z możliwością dogęszczenia zgodnie z ustaleniami planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego". Natomiast plan szczegółowy na obszarze obejmującym przedmiotową działkę oznaczony Symbolem 16 MNj ustalił zasady wspomnianego dogęszczenia.

9 Dlatego też, zdaniem organu II instancji zlokalizowanie w części /w podpiwniczeniu/ budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. Cz. 29 punktu sprzedaży dodatków do żywności nie zmieni podstawowej funkcji tego budynku. Jednocześnie stwierdził," że w odniesieniu do punktu sprzedaży dodatków do żywności, nie można wykluczyć, że działalność ta nie mieści się w tzw. "usługach podstawowych". Ponadto wprowadzenie nowej funkcji do budynku dopuszcza również zapis zawarty w pkt 2.7.7. tekstu planu ogólnego w świetle którego "w granicach obszaru objętego planem dopuszcza się lokalizację obiektów i funkcji nie objętych programem zagospodarowania, jeżeli wynika to z potrzeb obsługi lub rozwoju i nie oddziałowuje niekorzystnie na docelowy charakter jednostki lub obszaru funkcyjnego", podkreślił organ odwoławczy.

10 W skardze do sądu administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie decyzji organu I jak i II instancji.

11 W treści skargi kwestionuje ustalenia prawne i faktyczne dokonane przez organy prowadzące postępowanie. W szczególności podnosi zarzut, że Wojewoda L. w uprzedniej decyzji z dnia 23 lipca 1998r. wskazywał na merytoryczną niezgodność zaskarżonych decyzji ze stanem faktycznym i prawnym w tej sprawie. Ponadto stwierdza, że postanowieniem z dnia 12 maja 1998 r. Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził "nieważność" swojego poprzedniego rozstrzygnięcia w tej sprawie.

12 Oznacza to, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji - zdaniem skarżącego - " nie było wiążącej i prawomocnej opinii tego organu, a taka była konieczna".

13 W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

15 W przedmiotowym stanie prawnym i faktycznym inwestor tj. Józef J. dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w świetle dyspozycji art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ co wynika jednoznacznie z akt sprawy. Dlatego też w tej sprawie powyższy stan faktyczny wypełnił hipotezę art. 71 ust. 3 tejże ustawy. Jednak dyspozycja powyższego przepisu jednoznacznie stanowi, że konieczne jest uprzednie odpowiednie zastosowanie przez właściwy organ art. 50 i art. 51 cyt. ustawy - Prawo budowlane, ponieważ jest to tzw. samowola budowlana. Natomiast wyłącznie ustawowo uprawnionym organem na podstawie art. 83 w związku art. 51 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Jest on również wyłącznie właściwy rzeczowo do stosowania środków określonych w art. 66 ust. 3 cyt. ustawy - Prawo budowlane tj., jeżeli dany obiekt budowlany jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem - do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Powyższe ustalenia prawne i faktyczne wynikają również z decyzji z dnia 31 maja 1999 r. (...) wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. będącej w aktach sprawy.

16 Oznacza to, że wydanie decyzji w tej sprawie na podstawie art. 71 ust. 1 cyt. ustawy - Prawo budowlane rażąco naruszyło ten przepis.

17 Dyspozycja powyższego przepisu jednoznacznie bowiem stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga uprzedniego pozwolenia właściwego organu. Natomiast w omawianym stanie prawnym i faktycznym była to samowolna zmiana sposobu użytkowania części przedmiotowego obiektu budowlanego w świetle dyspozycji art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 cyt. ustawy. Z tego powodu skutkowało to stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu i instancji, ponieważ naruszyły one przesłankę z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

18 Ubocznie należy stwierdzić, że po nowelizacji art. 83 ust. 1 cyt. ustawy Prawo budowlane, co nastąpiło z dniem 23 lutego 2000 r. na mocy art. 34 pkt 4 ustawy z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej /Dz.U. nr 12 poz. 136/ wyłącznie właściwym organem do orzekania na podstawie art. 71 ust. 3 - stał się także powiatowy inspektor nadzoru budowlanego.

19 Z tych względów i na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.

20 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.