Wyrok z dnia 27 października 1999 r., I SA/Łd 351/98

wyrok z dnia 27 października 1999 r., I SA/Łd 351/98

Tekst

TEZY

1 Jeżeli skarżący w skardze do sądu administracyjnego domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w obu instancjach administracyjnego postępowania podatkowego przy czym żądanie swe argumentuje, powołując się na więcej aniżeli jedno prawnie znaczące uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, podatkowy organ odwoławczy może na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić nieważność własnej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego ustalając i oceniając ziszczenie się tylko jednej z wymienionych w skardze przesłanek dochodzonego orzeczenia, pod warunkiem, że pozostałym zarzutom skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzją tą ze skutkiem prawnym nie zaprzecza.

Uzasadnienie

2 W dniu 19.10.1995 r. Urząd Skarbowy decyzją określił Zygmuntowi C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. w kwocie 84.818 zł oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ w kwocie 13.815,00 zł.

3 W decyzję wydano w wyniku postępowania podatkowego przeprowadzonego w firmie Zygmunta C. P.H. "S", w toku którego stwierdzono, iż w październiku 1994 r. Podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 27.706,40 zł, wynikający z faktur wystawionych przez podmioty gospodarcze, które nie dokonały zgłoszenia rejestracyjnego, nie figurują w rejestrach podatników podatku od towarów i usług właściwych urzędów skarbowych oraz nie prowadzą działalności gospodarczej pod wskazanymi adresami, zatem traktowane są jak podmioty nie istniejące.

4 Od powyższej decyzji Urzędu Skarbowego Zygmunt C. wniósł odwołanie do Izby Skarbowej.

5 Decyzją z dnia 19.03.1996 r. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzje organu I instancji.

6 W dniu 16.04.1996 r. Zygmunt C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na w decyzję organu pierwszej i drugiej instancji, stawiając im zarzuty naruszenia:

7 - art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa - rażącego naruszenia materialnego prawa podatkowego

8 - art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa - jako dotyczących sprawy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

9 oraz wnosząc o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji.

10 Po ponownym przeanalizowaniu zebranych w sprawie materiałów oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie zarzutu naruszenia art. 156 par. 1 pkt. 3 Kpa, Izba Skarbowa stwierdziła, iż w dniu 22.12.1994 r. Urząd Skarbowy wydał decyzję określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za październik 1994 r. w kwocie 663.973.600 zł /przed denominacją/. Od decyzji tej podatnik nie złożył odwołania do organu drugiej instancji. W związku z tym - stosownie do powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego - decyzja Urzędu z dnia 19.10.1995 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Izby Skarbowej z dnia 19.03.1996 r., dotyczą sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją ostateczną.

11 Biorąc powyższe pod uwagę oraz zarzuty zawarte w skardze, Izba Skarbowa decyzją z dnia 13.11.1996 r,. wydaną na podstawie przepisu art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, stwierdziła nieważność w decyzji obu organów podatkowych.

12 W dniu 4.03.1998 r. Podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na w decyzję z dnia 13.11.1996 r. Zaskarżając powyższą decyzję Izby Skarbowej Strona stawia jej zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 w ustawy o NSA i wnosi o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

13 Izba Skarbowa odnosząc się do postawionego w skardze zarzutu stwierdza, iż podtrzymuje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

14 Izba odrzuca zarzut naruszenia przepisu art. 38 ust. 2 wyżej cyt. ustawy jako bezzasadny. Stosownie do powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może uwzględnić skargę w całości do dnia wyznaczenia przez Sąd terminu rozprawy.

15 W skardze z dnia 16.04.1996 r. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji Urzędu Skarbowego oraz Izby Skarbowej z powodu naruszenia przepisów art. 156 par. 1 pkt 2 i 3 Kpa.

16 Izba Skarbowa po przeanalizowaniu zgromadzonych w sprawie materiałów stwierdziła, iż zaskarżone decyzje rozstrzygając ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną organu podatkowego, a nie stanowiące jednocześnie o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa.

17 Wobec powyższego Izba uwzględniając wniosek zawarty w złożonej skardze, zgodnie z przepisem art. 38 ust. 2 wyżej powołanej ustawy, stwierdziła nieważność decyzji organów podatkowych pierwszej i drugiej instancji.

18 W odniesieniu do argumentów Strony, dotyczących naruszenia cyt. przepisu art. 38 ust. 2 Izba zauważa, że z treści tego przepisu nie wynika ograniczenie jego zastosowania do możliwości wskazanych przez Stronę w uzasadnieniu skargi tj. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części, uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy oraz uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania pierwszej instancji.

19 Natomiast w odniesieniu do argumentu o nieustosunkowaniu się przez Izbę do zarzutu skargi z dnia 16.04.1996 r. odnośnie rażącego naruszenia prawa - art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa - Izba potwierdza, iż zaskarżona decyzja nie wypowiada się w tym zakresie.

20 Biorąc jednakże pod uwagę, iż samo stwierdzenie naruszenia przepisu art. 156 par. 1 pkt 3 Kpa powoduje konsekwencje w postaci stwierdzenia nieważności decyzji - co stanowiło żądanie w skargi - Izba uznała, iż wydając decyzję, w której stwierdziła nieważność obu zaskarżonych decyzji, wypełniła tym samym dyspozycję art. 38 ust. 2 cyt. ustawy.

21 W związku z powyższym Izba Skarbowa wniosła o uznanie, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

23 Skarga nie jest zasadna.

24 Jak wywiódł Naczelny Sąd Administracyjny w podjętej /w sprawie niniejszej/ uchwale z dnia 5 lipca 1999 r. - FPS 20/98: "Na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Izba Skarbowa, na której decyzję odwoławczą wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uprawniona jest do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego".

25 Podzielając w pełni powyższy pogląd prawny i jego /znaną stronom/ argumentację Sąd uprawniony był do poprzestania - w tym zakresie rozważań - na: przytoczeniu treści przywołanej uchwały oraz podkreśleniu jej mocy wiążącej w sprawie /art. 46 ust. 5 cyt. ustawy o NSA/.

26 Odnośnie pozostałych zarzutów oraz /spornych/ zagadnień prawnych rozpoznawanej skargi Sąd wskazuje następujące uzasadnienie wydanego wyroku.

27 Ratio legis unormowania art. 38 ust. 2 ustawy o NSA nie może budzić żadnych wątpliwości.

28 Udzielenie organowi administracji publicznej uprawnienia do weryfikacji własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez Sąd administracyjny uzasadnione jest: formalnoprawnie a także celowościowo /i/ z punktu widzenia zasad ekonomii procesowej.

29 Rozwiązanie to prowadzi do szybszego załatwienia sprawy /art. 12 par. 1 Kpa/ - bez potrzeby angażowania w rozstrzygnięcie Sądu administracyjnego - zgodnie z żądaniem /!/ skarżącego. Jeżeli skarżący w skardze do sądu administracyjnego domaga się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w obu instancjach administracyjnego postępowania podatkowego przy czym żądanie swe argumentuje powołując się na więcej aniżeli jedno prawnie znaczące uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia, podatkowy organ odwoławczy może na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ stwierdzić nieważność własnej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego ustalając i oceniając ziszczenie się tylko jednej z wymienionych w skardze przesłanek dochodzonego orzeczenia, pod warunkiem, że pozostałym zarzutom skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzją tą ze skutkiem prawnym nie zaprzecza.

30 Rozstrzygnięcie to realizuje ratro legis unormowania w trybie i na podstawie którego zostało wydane.

31 Uwzględnia w całości żądanie skargi, powodując /dochodzony/ skutek w postaci stwierdzenia nieważności decyzji postępowania administracyjnego, które w wyniku tego ponownie znajdzie się w stadium poprzedzonym tylko jego wszczęciem. Prawa strony chronić będzie prejudycjalne dla tego postępowania rozstrzygnięcie z art. 38 ust. 2 ustawy o NSA uniemożliwiające powtórzenie błędu powtórnego wydania decyzji dotkniętej przesądzoną w sprawie wadą prawną.

32 Jeżeli natomiast w interesie i ocenie podatnika oraz/lub organu podatkowego niezbędne będzie rozpatrzenie w przedmiocie innej aniżeli uwzględniona w decyzji z art. 38 ust. 2 przesłanek i stwierdzenia nieważności, decyzja ta, jako iż w zakresie tym /negatywnie/ nie rozstrzyga nie może w żaden sposób ograniczać praw: strony i gospodarza sporu administracyjnego i w tym kontekście powodować dla strony niekorzystne skutki prawne.

33 Mając na uwadze powyżej przedstawione: ocenę sprawy i wykładni prawa, z mocy art. 27 ust. 1 przywołanej ustawy o NSA Sąd uprawniony był do orzeczenia o oddaleniu skargi.