Wyrok z dnia 12 maja 2000 r., II SA/Ka 1535/98

wyrok z dnia 12 maja 2000 r., II SA/Ka 1535/98

Tekst

TEZY

1 1. Przepis art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./, w zakresie określenia podmiotu uprawnionego do wystąpienia z żądaniem wykupu lub zamiany nieruchomości jest jednoznaczny i nie pozwala na jakąkolwiek uznaniowość. Przewiduje on takie uprawnienie wyłącznie dla właściciela nieruchomości.

2 2. Własność Skarbu Państwa wpisana do księgi wieczystej rodzi domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym /art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz.U. nr 19 poz. 147 ze zm./. Przeciwko temu domniemaniu nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania /art. 4 tej ustawy/.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2000 r. sprawy ze skargi Kazimiery B. na decyzję Wojewody K. z dnia 2 lipca 1998 r. (...) w przedmiocie wykupu nieruchomości - oddala skargę.

Uzasadnienie

4 Kazimiera B. domagała się zobowiązania Huty "K." S.A. do wykupu nieruchomości położonej w S., na terenie strefy ochronnej tej Huty, a składającej się z działek nr 110/1, 110/2 i 111- o łącznej powierzchni 0,6321 ha.

5 Decyzją z dnia 11 lutego 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w O. umorzył postępowanie na podstawie art. 105 par. 1 Kpa. Organ administracyjny podstawowego stopnia oparł się na ustaleniu, że nieruchomość objęta wnioskiem stanowi własność Skarbu Państwa na podstawie decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 5 czerwca 1976 r., wydanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne /Dz.U. nr 21 poz. 118/. Decyzją z dnia 21 listopada 1988 r. Wojewoda K. stwierdził wprawdzie, że decyzja o przejęciu nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa, ale jednocześnie odmówił unieważnienia tej decyzji. W tej sytuacji Kazimiera B. nie jest uprawniona do występowania z żądaniem wykupu nieruchomości, gdyż stosownie do art. 84 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ żądanie takie przysługuje jedynie właścicielowi nieruchomości.

6 W odwołaniu Kazimiera B. zakwestionowała wydane rozstrzygnięcie uważając, że jej wniosek o wykup nieruchomości jest zasadny, bowiem decyzja o przejęciu nieruchomości na rzecz Państwa jest niezgodne z prawem, a ona zwróciła pieniądze wypłacone jej z tytułu przejęcia.

7 Zaskarżoną decyzją Wojewoda K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji, całkowicie podzielając poczynione w niej ustalenia i wnioski.

8 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Kazimiera B. ponownie powołała się na sprzeczne z prawem przejęcie przez Państwo przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącej błędnie rozstrzygnięto też sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji o tym przejęciu nieruchomości. W rezultacie bezprawnie pozbawiona została należnych jej gruntów, a na dochodzenie swych praw w drodze sądowej nie ma sił ani środków.

9 Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i dodając, że własność Skarbu Państwa względem spornej nieruchomości jest ujawniona w odpowiedniej księdze wieczystej.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

11 Skarga nie może być uwzględniona.

12 Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej odbywa się w kryteriach legalności, a więc zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa.

13 Sąd nie może się zatem kierować żadnymi względami celowościowymi, czy słusznościowymi, jeżeli nie są one objęte normą prawną stanowiącą właściwą podstawę rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem przepis art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, w zakresie określenia podmiotu uprawnionego do wystąpienia z żądaniem wykupu lub zamiany nieruchomości jest jednoznaczny i nie pozwala na jakąkolwiek uznaniowość. Przewiduje on takie uprawnienie wyłącznie dla właściciela nieruchomości.

14 Skarżąca takim atrybutem nie dysponuje. Ustalenia organów administracyjnych odnośnie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości mają całkowite oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika, że została ona przejęta na własność Państwa z mocy decyzji Naczelnika Miasta S. z dnia 5 czerwca 1976 r.

15 Decyzja ta do tej pory nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, w związku z czym kształtuje ona obowiązujący stan prawny.

16 Ponadto własność Skarbu Państwa została wpisana do księgi wieczystej założonej dla omawianej nieruchomości, co w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece /Dz.U. nr 19 poz. 147 ze zm./ rodzi domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym. Przeciwko temu domniemaniu nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania /art. 4 tej ustawy/, a zatem wywody skarżącej dotyczące przywrócenia stanu poprzedniego nie mogą odnieść żadnego skutku.

17 W tym stanie rzeczy brak przymiotu właściciela nieruchomości po stronie skarżącej był wystarczającą podstawą do nieuwzględnienia jej żądania. Dlatego też na mocy art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono, jak w sentencji.