Wyrok z dnia 23 marca 2000 r., II SA/Gd 845/98

wyrok z dnia 23 marca 2000 r., II SA/Gd 845/98

Tekst

TEZY

1 Stosując przepisy ustawy z dnia listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ i dokonując ich interpretacji organy administracji nie mogą tracić z pola widzenia przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy /Dz.U. nr 9 poz. 59 ze zm./ co oznacza, iż orzeczenia tych organów nie mogą pozostawać w sprzeczności z tymi przepisami.

2 W przypadku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej co ma miejsce w niniejszej sprawie, dysponowanie środkami finansowymi podopiecznego na cele prowadzenia wspólnego gospodarstwa musi się odbywać za wiedzą i zgodą Sądu opiekuńczego i bez stosownego orzeczenia tego Sądu dochód podopiecznego nie może być liczony do dochodu osoby sprawującej opiekę ubiegającą się o zasiłek.

Sentencja

3 Naczelny Sąd po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2000 r. sprawy ze skargi Gabrieli O. na decyzję Wojewody T. z dnia 15 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie odmowy gwarantowanego zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia 27 lutego 1998 r. (...); (...).

Uzasadnienie

4 Zaskarżoną decyzją Wojewoda T. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z, dnia 27 lutego 1998 r. (...) odmawiającą przyznania Gabrieli O. gwarantowanego zasiłku okresowego.

5 Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 2a ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 1, art. 31 ust. 4a ustawy z dnia listopada 1990 r. o pomocy społecznej /t.j. Dz.U. 1993 nr 13 poz. 60 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa.

6 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z treścią art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej "osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 - przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do 15 roku życia."

7 Zdaniem organu II instancji Gabriela O. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką Aleksandrą urodzoną w 1994 r. oraz z wujkiem, którego jest prawnym opiekunem. Na dochód 3-osobowej rodziny składają się: renta rodzinna w wysokości 651,10 zł, przysługująca wujkowi, renta socjalna w wysokości 287,00 zł, oraz zasiłek rodzinny w kwocie 37,30 zł na córkę Aleksandrę. Łączny zatem dochód w rodzinie wynosił 1.025,40 zł. i przewyższał kryterium dochodu wynoszące w dacie wydania decyzji o 633,00 zł.

8 Wobec tego, że dochód w rodzinie znacznie przewyższa kryterium dochodowe uprawniające do korzystania z gwarantowanego zasiłku okresowego bezprzedmiotowe jest, zdaniem Wojewody T., badanie czy skarżąca spełnia pozostałe kryteria z art. 31 ust. 4a ustawy.

9 Decyzję tę zaskarżyła Gabriela O.

10 Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzucała, że do dochodu na rodzinę organy obu instancji bezpodstawnie zaliczyły dochód jej wuja Andrzeja C.

11 Skarżąca jest opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionego całkowicie wuja, z którym zamieszkuje i opiekuje się nim. Nie oznacza wszakże że prowadzi z nim wspólne gospodarstwo domowe.

12 Jako opiekun prawny nie może bez zgody Sądu wydawać pieniędzy należnych podopiecznemu na inne potrzeby niż potrzeby podopiecznego. Sąd Rejonowy w G. ustanawiając ją opiekunem prawnym zobowiązał ją do szczegółowego rozliczania się z wydatków dokonywanych z renty wuja.

13 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.

14 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

15 Skarga jest zasadna.

16 Stosując przepisy ustawy o pomocy społecznej i dokonując ich interpretacji organy administracji nie mogą tracić z pola widzenia przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego co oznacza, iż orzeczenia tych organów nie mogą pozostawać w sprzeczności z tymi przepisami.

17 Stosownie do treści art. 165 par. 1 Kriop Sąd opiekuńczy wykonuje nadzór nad sposobem opieki a opiekun stosownie do art. 166 par. 1 Kriop obowiązany jest w terminie oznaczonym przez Sąd opiekuńczy, nie rzadziej niż raz w roku, składać temu sądowi sprawozdanie, w tym rachunek z zarządzania jego majątkiem.

18 Opiekun sprawuje opiekę bezpłatnie /art. 162 par. 1 Kriop/ jeżeli jednak zarząd majątku wymaga nakładów pracy, Sąd opiekuńczy na żądanie opiekuna może przyznać mu stosowne wynagrodzenie /art. 162 par. 2 Kriop/.

19 Z akt sprawy nie wynika, czy i jakie sprawozdanie z opieki nad Andrzejem C. składała Sądowi opiekuńczemu skarżąca.

20 Z akt sprawy nie wynika także czy Sąd opiekuńczy przyznał skarżącej stosowne wynagrodzenie za sprawowaną opiekę, a ponadto nie wynika jakie środki finansowe z pieniędzy ubezwłasnowolnionego wydaje ona na utrzymanie podopiecznego oraz czy jakie ewentualne nadwyżki i finansowe pozostawia do ewentualnej dyspozycji podopiecznego i czy stosownie do art. 163 par. 1 Kriop żądała zwrotu nakładów i wydatków związanych ze sprawami opieki.

21 Rozpoznając sprawę ponownie organy nie mogą także bezkrytycznie podchodzić do znaczenia sformułowania "wspólnego gospodarowania" /art. 2a ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o pomocy społecznej/.

22 "Wspólne gospodarowanie" wymaga przyczyniania się domowników, w różnych formach, w tym także materialnej - do wspólnego utrzymania.

23 W przypadku osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej co ma miejsce w niniejszej sprawie, dysponowanie środkami finansowymi podopiecznego na cele prowadzenia wspólnego gospodarstwa musi się odbywać za wiedzą i zgodą Sądu opiekuńczego i bez stosownego orzeczenia tego Sądu dochód podopiecznego nie może być liczony do dochodu osoby sprawującej opiekę ubiegającą się o zasiłek.

24 Mając powyższe rozważania na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylił zaskarżone decyzje.

25 Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.