Wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r., II SA/Gd 1634/00

wyrok z dnia 13 grudnia 2001 r., II SA/Gd 1634/00

Tekst

TEZY

1 Zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie może sankcjonować samowoli budowlanej, nie może też następować w każdym przypadku, a jedynie wówczas, jeżeli zachodzi konieczność wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze /art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ lub w przypadkach szczególnie uzasadnionych /art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

2 Te szczególnie uzasadnione przypadki dopuszczające odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych to z pewnością nie okoliczność, iż obiekt został już wybudowany i nie zacienia działki sąsiedniej.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2001 r. sprawy ze skargi Prokuratury Okręgowej w G. i Jadwigi M.-U. na decyzję Wojewody P. z dnia 13 czerwca 2000 r. (...) w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; (...).

Uzasadnienie

4 Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. uchylił decyzję Prezydenta Miasta G. (...) z dnia 10 marca 2000 r. odmawiającą udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w związku z rozbudową domu jednorodzinnego przy ul. Z. z B. 87 w G. - W. i udzielił zgody na odstępstwo od przepisów par. 12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm./ polegającego na możliwości lokalizacji rozbudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego przy ul. Z. z B. 87 na granicy z nieruchomością przy ul. Z. z B. 89 w G.-W.

5 Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa oraz art. 10 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

6 W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że Ministerstwo Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa pismem z dnia 24 marca 1993 r. upoważnił Prezydenta Miasta G. do wyrażenia zgody na proponowane odstępstwo od przepisów par. 12 rozporządzenia Ministra AGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki - publikacja jak wyżej. Prezydent Miasta G. zgody tej odmówił.

7 Organ II instancji wskazując na to, iż postępowanie toczy się od grudnia 1993 r. i zdecydował się na jej zakończenie decyzją ostateczną.

8 Po przeprowadzeniu wizji lokalnej uznał, iż odstępstwo od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki praktycznie nie szkodzi nieruchomości sąsiedniej, której właścicielką jest Jadwiga M.-U. Budynki sąsiednie są przesunięte względem siebie i obiekt będący przedmiotem wyrażonej zgody nie zacienia budynku skarżącej. Ewentualne zacienienie pozostałej części działki skarżącej nie ma znaczenia w sprawie. Rozbudowana część domu na działce przy ul. Z. z B. 87 nie rzutuje na możliwość ewentualnej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej. Przed rozbudową budynki te były usytuowane od siebie w odległości 8 m między najbliżej położonymi względem siebie narożnikami a dokonana rozbudowa nie spowodowała zmiany tej odległości i jej odległość od budynku skarżącej wynosi w najkrótszym miejscu 8,2 m.

9 Pozytywny wynik przeprowadzonych i zebranych w sprawie dowodów daje możliwość wyrażenia w oparciu o art. 10 prawa budowlanego Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. zgody na odstępstwo od warunków technicznych.

10 Decyzję tę zaskarżyła Jadwiga M.-U. i Prokurator Okręgowy w G. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzuciła:

11 1/ naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 5 ust. 2 prawa budowlanego z 1974 r. przez uznanie, iż katalog okoliczności wskazanych w cytowanych przepisach mających wpływ na ochronę interesów osób trzecich jest katalogiem zupełnym a nie przykładowym ich wskazania co miało wpływ na wynik sprawy,

12 2/ naruszenie par. 12 rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim odpowiada budynek /Dz.U. nr 17 poz. 62 ze. zm./ przez przyjęcie, iż okoliczności faktyczne sprawy uzasadniają udzielenie inwestorowi zgody na odstępstwo od warunków technicznych a jednocześnie, iż zostały zachowane minimalne odległości, o których mowa w par. 12 ust. 2 tego rozporządzenia,

13 3/ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności, czy istnieje możliwość rozbudowy domu skarżącej w przypadku wyrażenia zgody na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych małżonkom B.

14 Prokurator Okręgowy zaskarżonej decyzji zarzucał pogorszenie warunków użytkowych poprzez naruszenie uzasadnionych interesów Jadwigi M.-U. polegających na pogorszeniu możliwości rozbudowy budynku mieszkalnego przy ul. Z. z B. 89. Zdaniem Prokuratora odstępstwo od warunków technicznych budowy domu jest wykonanie rozbudowy budynku Jadwigi M.-U. lub budowy innych budynków na jej działce. Braku interesu społecznego w wyrażeniu zgody na odstępstwo od warunków technicznych Prokurator upatruje także w tym, iż Anna i Janusz małżonkowie B. prowadzili świadomie roboty budowlane mimo ich wstrzymania postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 1993 r.

15 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Wychodząc poza granice skarg, do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została pod rządami nowego prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., która przewiduje możliwość odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych na zasadach określonych w tym przepisie a w szczególności art. 9 ust. 2 stanowi że właściwy organ po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowi przepisy techniczno-budowlane udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo. Nieco odmiennie kwestie te reguluje art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./, który stanowi, iż odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych lub umowy dopuszczalne jest w razie konieczności wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze.

18 Zgodę na takie odstępstwo wyraża organ lub jednostka określona przez ministra właściwego do wydania przepisów lub ustalenia normy. Niezależnie od różnic zawartych w tych przepisach zauważyć należy, iż zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - publikacja jak wyżej do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzji ostatecznie stosuje się przepisy obecnie obowiązującej ustawy a jedynie nie stosuje się tej ustawy do przepisu art. 48 i to do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy lub w stosunku, do której przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.

19 Sprawa będąca przedmiotem postępowania nie dotyczy postępowania rozbiórkowego, zatem zgodnie z treścią art. 103 ust. 1 prawa budowlanego, w sprawie mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy. Przepis art. 9 aktualnie obowiązujący, przewiduje także wyrażenie zgody na odstępstwa od warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jednakże po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane i to na wniosek złożony przed uzyskaniem pozwolenia na budowę lub pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

20 Zgoda Ministra, jaka znajduje się w aktach sprawy adresowana jest do Prezydenta Miasta G. Franciszka J. i zapisano w niej, że nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 Kpa, a stanowi jedynie podstawę, z której właściwy organ może skorzystać przy wydaniu pozwolenia na budowę.

21 Z takiej zgody Prezydent Miasta G. nie skorzystał stając na stanowisku, że zgody takiej wyrażać nie musi, bowiem obiekt został usytuowany zgodnie z par. 15 ust. 3 o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Nie wdając się w ocenę zasadności uchylonej decyzji organu I instancji powstaje problem upoważnienia Ministra do wyrażenia zgody na odstępstwo od wymagań warunków technicznych. Decyzja organu II instancji jest decyzją orzekającą reformatoryjnie a upoważnienie nie dotyczy Wojewody P. co zatem idzie, zdaniem Sądu w składzie orzekającym Wojewoda działał bez stosownego upoważnienia, wbrew wymogom art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane a także art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, gdzie zapisano, iż zgodę na takie odstępstwo wyraża organ lub jednostka określona przez właściwego ministra. Zgoda na odstępstwo nie może sankcjonować samowoli budowlanej, nie może też następować w każdym przypadku, a jedynie wówczas, jeżeli zachodzi konieczność wprowadzenia rozwiązań dających lepsze efekty społeczno-gospodarcze /art. 10 ust. 1 starego prawa budowlanego/ lub w przypadkach szczególnie uzasadnionych /art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane/. Te szczególnie uzasadnione przypadki dopuszczające odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych to z pewnością nie okoliczność, iż obiekt został już wybudowany i nie zacienia działki sąsiedniej. W tym stanie sprawy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 156 par. 1 ust. 2 Kpa.

22 Powyższe stwierdzenia zwalniają Sąd od oceny zasadności zarzutów zawartych w skargach.

23 Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

24 Rozstrzygnięcie o kosztach uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.