Zarządzenie z dnia 14 października 2025 r., VI GC 215/23

zarządzenie z dnia 14 października 2025 r., VI GC 215/23

Tekst

1 Uzasadnienie+Zarządzenie

2 Sygn. akt VI GC 215/23

Uzasadnienie

3 postanowienia Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 18 września 2025 roku

4 (k. 225 akt)

5 W pozwie z dnia 21 grudnia 2022 roku powód [xAnon] domagał się zasadzenia od pozwanego [xAnon] z siedzibą w [xAnon] kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu.

6 W piśmie z datą w nagłówku „dnia 26 sierpnia 2025 roku” (data prezentaty: 2025-08-28, k. 199-200 akt) powód [xAnon] cofnął pozew wraz ze zrzeczeniem się roszczenia oraz w oparciu o treść art. 102 k.p.c. wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania.

7 W związku z powyższym Sąd postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2025 roku umorzył postępowanie w sprawie, zaś postanowieniem z dnia 18 września 2025 roku uzupełnił przedmiotowe postanowienie w ten sposób, że dodał punkt trzeci o treści: odstąpić od obciążania powoda [xAnon] kosztami procesu.

8 Zgodnie z treścią art. 203 § 3 k.p.c. w razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów, co też pozwany uczynił w piśmie z datą w nagłówku „dnia 10 września 2025 roku” (data prezentaty: 2025-09-16, k. 212 akt). Powyższe brzmienie art. 203 § 3 k.p.c. w żadnym stopniu nie oznacza jednakże automatyzmu w uznaniu powoda za stronę przegrywającą postępowanie, omawiana regulacja nie ma bowiem charakteru całościowego i z tego względu przy rozpoznawaniu wniosku pozwanego o przyznanie kosztów zgłoszonego na podstawie tegoż przepisu nie jest wyłączone zastosowanie przez Sąd regulacji zawartej w art. 102 k.p.c. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 2011 roku (sygn. akt IV CZ 111/10) obowiązek zwrotu kosztów może wyjątkowo nie obciążać strony cofającej pozew (…) jeśli wystąpienie z pozwem było niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, ale ciężar dowodu wystąpienia tych okoliczności obciąża cofającego pozew (tak też Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 08 grudnia 2012 roku, sygn. akt V CZ 109/11). W niniejszej sprawie powód [xAnon] cofając pozew wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania wskazując, że jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Kartuzach z dnia 30 grudnia 2024 roku wydanego w sprawie o sygn. akt II K 364/21 [xAnon] (odpowiedzialny za szkodę) i [xAnon] (kierujący pojazdem ubezpieczonym u pozwanego) działając wspólnie i w porozumieniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uzgodnili i podali nieodpowiadający prawdzie przebieg przedmiotowej kolizji drogowej z dnia 06 sierpnia 2019 roku, wprowadzając w błąd nie tylko [xAnon], ale i funkcjonariuszy Policji, co skutkowało przekonanie powoda o słuszności dochodzonego roszczenia. Powód wskazał również, że z uwagi na upływający termin przedawnienia, wytoczenie powództwa było konieczne. W ocenie Sądu powyższy wniosek powoda zasługiwał na uwzględnienie.

9 Sąd miał bowiem na uwadze, że w niniejszej sprawie powód domagał się zasądzenia od pozwanego [xAnon] z siedzibą w [xAnon] kwoty 39 260,39 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za okres od dnia 06 września 2019 roku do dnia zapłaty – tytułem odszkodowania obejmującego koszty naprawy w związku z uszkodzeniem w dniu 06 sierpnia 2019 roku należącego do powoda pojazdu marki [xAnon] o [xAnon] przez [xAnon], za którego jako wskazanego sprawcę szkody odpowiedzialność gwarancyjną przyjął pozwany jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego. Zgodnie z treścią art. 819 § 1 k.c. roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech. § 3 tego przepisu precyzuje jednak, iż w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej roszczenie poszkodowanego do ubezpieczyciela o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania. W takiej zaś sytuacji zgodnie z brzmieniem § 3 tego przepisu roszczenie poszkodowanego powoda do ubezpieczyciela sprawcy szkody o odszkodowanie przedawniało się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wynikłą z czynu niedozwolonego. Stosownie zaś do treści art. 4421 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia (§ 2). Jakkolwiek Sąd miał na uwadze, że powód wytoczył przedmiotowe powództwo w czasie, kiedy toczyło się postępowanie karne przeciwko uczestnikom zdarzenia z dnia 06 sierpnia 2019 roku, niemniej jednak uczynił to w sytuacji upływającego z dniem 31 grudnia 2022 roku terminu przedawnienia jego roszczenia. Wprawdzie powód znał wówczas treść decyzji pozwanego z dnia 28 października 2019 roku i wskazane tam przyczyny odmowy przyznania odszkodowania, niemniej jednak decyzja ubezpieczyciela nie korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, choć jak wykazał wynik postępowania karnego – ostatecznie była ona słuszna. W ocenie Sądu powód, by uchronić się przed przedawnieniem roszczenia o zapłatę odszkodowania, zasadnie wniósł pozew w niniejszej sprawie, a następnie, gdy wynik postępowania karnego przesądził, że [xAnon] (ubezpieczony u pozwanego) nie był sprawcą zdarzenia (szkody), cofnął pozew przeciwko jego ubezpieczycielowi (pozwanemu) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, co należy ocenić jako lojalne zachowanie się powoda wobec pozwanego. W przeciwnym wypadku, gdyby w postępowaniu karnym [xAnon] został uniewinniony, to wytoczenie powództwa przeciwko jego ubezpieczycielowi dopiero po uprawomocnieniu się wyroku sądu karnego zapewne wiązałoby się z podniesieniem przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczenia powoda prowadząc do oddalenia powództwa. Samo w sobie toczące się bowiem postępowanie karne nie zawiesza z mocy prawa biegu terminu przedawnienia roszczeń cywilnoprawnych. Wreszcie Sąd miał na uwadze, że powód nie był uczestnikiem zdarzenia, w którym brały udział 3 pojazdy (w tym jeden należący do powoda), nie znał więc jego przebiegu z własnych obserwacji, a jedynie z przekazu [xAnon] (uniewinniony), któremu wynajął pojazd oraz z notatki funkcjonariuszy Policji sporządzonej na miejscu zdarzenia w oparciu o oświadczenia wszystkich uczestników kolizji. Natomiast fakt, że powód jest rzeczoznawcą i był biegłym sądowym nie przesądza o tym, że jakkolwiek był w stanie za pomocą posiadanej wiedzy i narzędzi sporządzić symulację zdarzenia, to z całą pewnością nie był w stanie ustalić zamiaru i intencji [xAnon], [xAnon] i [xAnon] (działania w porozumieniu), do czego stwierdzenia władny był jedynie Sąd, a do czasu prawomocnego wyroku obowiązywała zasada domniemania ich niewinności.

10 Zgodnie treścią art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zacytowany przepis ustanawia zasadę słuszności będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu i jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym wykładni rozszerzającej, wykluczającym stosowanie wszelkich uogólnień, a wymagającym do swego zastosowania wystąpienia wyjątkowych okoliczności. Nie konkretyzuje on także pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, Sądowi (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 grudnia 1973 roku, sygn. akt II CZ 210/73). Uwzględniając zatem nakreślony powyżej całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Sąd na podstawie art. 351 k.p.c. w zw. z art. 203 § 3 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. uzupełnił w dniu 18 września 2025 roku (k. 225 akt) postanowienie z dnia 31 sierpnia 2025 roku (k. 202 akt) w ten sposób, że odstąpił od obciążania powoda [xAnon] kosztami procesu. ZARZĄDZENIE

11 1.

12 [xAnon]

13 2.

14 [xAnon]

15 3.

16 [xAnon]

17 4.

18 [xAnon]

19 5.

20 [xAnon]

21 SSR Justyna Supińska

22 Gdynia, dnia 14 października 2025 roku